فلوکوریتا روکام

دانستنیهای علمی

روکام گیاهی گلدار و همیشه سبز از جنس Flacourita میباشد، این جنس شامل گونه هایی متفاوت است.
این گیاه متعلق به خانواده بیدها بوده و بومی مناطق استوایی آسیا و آفریقا میباشد.

اکثر گونه ها در این جنس ، بصورت بوته و یا درخت کوچک میباشند و نامگذاری جنس فلوکوریتا در سال 1660 و از نام فرماندار ماداگاسکاری (flacourt) گرفته شده است.

زیستگاه طبیعی روکام، سواحل دریاها، دامنه کوهها ، مناطق باتلاقی، جنگل ها و امتداد رودخانه ها میباشد. این گیاه بصورت وحشی و به وفور در هند،چین و تایلند میروید.

روکام درختی همیشه سبز بوده که بین 4 تا 16 متر رشد میکند.( گاها تا 20 متر نیز دیده شده است.)
رشدی متوسط دارد ، تنه درخت کوچک و ضعیف است و نیاز به محافظت دارد.
برگها بیضی شکل، براق و بدون کرک هستند و بین 5 تا 8 میلی متر طول دارند.
گلهای این گیاه زرد مایل به سبز بوده و تک جنسی میباشند.( گلهای نر و ماده بر روی درختان جداگانه قرار گرفته اند.)
گل آذین شامل چند گل است و هرگل دارای 4 کاسبرگ میباشد.
گلها در ماه بهمن بر روی شاخه ها دیده میشوند و 14 هفته بعد میوه ها رسیده میشوند.
میوه ها گرد بوده و بین 2 تا 2.5 سانتیمتر قطر دارند.
رنگ آنها سبز مایل به ارغوانی و یا قرمز تیره بوده، آبدار میباشند و پالپی سفید رنگ دارند.
میوه به صورت خام مصرف میبشود و طعمی ترش و شیرین دارد.
هر میوه بین 4 تا 7 دانه دارد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 18-24 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی، ماسه ای، آهکی مرطوب و خوب زهکشی شده

ساقه و پوست

Flacourtia rukam (فلوکوریتا روکام) به‌صورت درختچه تا درخت کوچک رشد می‌کند و ساقه‌ای چوبی و نسبتاً متراکم دارد. پوست تنه معمولاً قهوه‌ای تا خاکستری است و در سنین بالاتر می‌تواند بافتی زبرتر و گاه ترک‌دار نشان دهد. در برخی پایه‌ها شاخه‌ها ممکن است دارای خارهای کوتاه و سخت باشند که بیشتر روی شاخه‌های جوان دیده می‌شوند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده و متناوب هستند و اغلب شکلی بیضوی تا تخم‌مرغی دارند. طول برگ معمولاً در محدوده چند سانتی‌متر است و نوک آن می‌تواند اندکی تیز یا کشیده باشد. حاشیه برگ‌ها غالباً دندانه‌دار ریز تا موج‌دار است و پهنک برگ در نور، جلایی سبزِ تیره تا سبزِ متوسط نشان می‌دهد. سطح زیرین برگ معمولاً روشن‌تر است و رگبرگ میانی برجسته‌تر دیده می‌شود. دمبرگ کوتاه بوده و اتصال برگ به شاخه را محکم و فشرده می‌سازد.

گل‌ها

گل‌ها کوچک، کم‌نمایان و معمولاً سبز مایل به زرد یا کرم هستند و در محور برگ‌ها یا به‌صورت خوشه‌های کوچک روی شاخه‌های کوتاه ظاهر می‌شوند. ساختار گل‌ها ظریف است و به دلیل اندازه کم، از فاصله دور کمتر جلب توجه می‌کند. زمان گل‌دهی می‌تواند وابسته به اقلیم گرمسیری و فصل‌های مرطوب باشد.

میوه و دانه

میوه‌ها سته‌ای و گرد تا کمی بیضی هستند و با رسیدن، رنگ آن‌ها از سبز به زرد، قرمز تیره یا ارغوانی متمایل می‌شود. پوست میوه نازک تا نسبتاً نازک است و گوشت میوه آبدار به نظر می‌رسد. درون میوه چند دانه نسبتاً سخت قرار دارد. تغییر رنگ میوه یکی از شاخص‌ترین نشانه‌های رسیدگی آن است.

شرایط محیط رشد

نگهداری از درخت روکام به شرح زیر میباشد:

خاک: خاک شنی، ماسه ای،آهکی مرطوب و خوب زهکشی شده.
دما: بین 18 تا 24 درجه مناسب است.
نور: آفتابی- نیم سایه
این گیاه در سایه نیز رشد میکند فقط باردهی آن کمتر خواهد بود.
آبیاری: متوسط ( در حدی که خاک همواره مرطوب باشد.)
از آنجایی که این درخت در معرض خطر قارچ زدگی قرار دارد بهتر است سالی 2 بار از قارچ کشها استفاده شود.

مقابله به آفات فلوکوریتا روکام

این گیاه دارای خواص دارویی نیز میباشد:

اگر پالپ میوه درخت روکام را به محل کبود شده بمالید، آثار کبودی را بر طرف میکند.
در طب سنتی از میوه این گیاه برای درمان اسهال و اسهال خونی استفاده میشود.
آب برگ این گیاه برای درمان التهاب پلک چشم استفاده میشود.

نحوه تکثیر فلوکوریتا روکام

تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر بوده و بهتر است در تابستان اقدام به تکثیر این گیاه کنید.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی

میوه Flacourtia rukam در برخی نظام‌های طب سنتی برای تهیه فرآورده‌های خوراکیِ تقویتی به کار می‌رود و به دلیل وجود ترکیبات فنولی، به‌صورت موضعی یا خوراکی در فرآورده‌های گیاهیِ پشتیبان سلامت عمومی استفاده می‌شود.

برگ‌ها گاهی به شکل دم‌کرده یا عصاره در فرمولاسیون‌های گیاهیِ مراقبت از پوست به کار می‌روند و در برخی منابع بومی برای کاربردهای موضعی مرتبط با پاکسازی و آرام‌سازی پوست گزارش شده‌اند.

کاربردهای صنعتی و فرآورده‌ای

میوه علاوه بر مصرف تازه، در صنایع غذاییِ محلی برای تولید مربا، ژله و نوشیدنی‌های تخمیری یا غیرتخمیری استفاده می‌شود؛ این کاربردها ارزش افزوده ایجاد کرده و امکان فرآوری میوه‌های با ماندگاری پایین را فراهم می‌کند.

بذر و سایر بخش‌ها گاهی برای استخراج عصاره‌ها و رنگدانه‌های طبیعی و نیز به‌عنوان مواد اولیه در محصولات گیاهیِ آرایشی–بهداشتیِ ساده به کار می‌روند؛ هرچند مقیاس صنعتی آن محدود و وابسته به دسترسی محلی است.

نکات ایمنی و استانداردسازی

کاربرد درمانی این گیاه باید با اتکا به شواهد معتبر و استانداردسازی عصاره‌ها انجام شود؛ زیرا ترکیب شیمیایی بسته به منشأ گیاه، زمان برداشت و روش استخراج تغییر می‌کند و می‌تواند بر اثربخشی و ایمنی اثر بگذارد.

عوارض جانبی - هشدار

بیماری خاصی درخت روکام را تهدید نمیکند و لی مراقب مگس میوه، کرم برگ خوار و شته ها باشید.(بهتر است هر ساله سم پاشی صورت گیرد.)

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آلوچهٔ جنگلی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بید - سالیکاسه و جنس های آن