Randia fitzalaniiYellow Mangosteen که به فارسی مَنگوستین زرد نامیده میشود، گیاهی از خانواده روناس بومی استرالیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: کم رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری خاک: خاک های کمی اسیدی و مرطوب
دانستنیهای علمی
نام علمي
Randia fitzalanii
نام لاتين
Yellow Mangosteen
گیاه "منگوستین زرد" یکی از گیاهان گلدار خانواده روناس (Rubiaceae) است که اغلب در نواحی گرمسیر کوئینزلند استرالیا یافت می شود.
به دلیل تولید گل های بسیار زیبا، شاداب و معطر، در اغلب باغ های نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری شرق استرالیا کشت می شود.
![مَنگوستین زرد]()
![مَنگوستین زرد]()
خصوصیات - معرفی
منگوستین زرد به صورت درختانی کوچک یا درختچه ای با ارتفاع 3 تا 10 متر دیده می شوند. تنه ی درخت پوشیده از پوستی صاف به رنگ خاکستری است.
برگ ها به رنگ سبز براق، واژتخم مرغی تا بیضوی شکل، به طول 10 تا 18 سانتیمتر و پهنای 3 تا 5 سانتیمتر وجود دارند. رگبرگ ها به رنگ مایل به زرد و رگبرگ میانی برجسته می باشد. برگ های تازه تشکیل شده به رنگ سبز بسیار روشن دیده می شوند.
گل ها معطر، به رنگ سفید، دارای پنج گلبرگ کشیده و مدور هستند. این گل ها در ماه های سپتامبر تا نوامبر ظاهر می شوند. عطر گل ها مشابه عطر گل های یاس معمولی است. گل ها در هنگام عصر شکوفا می شوند.
میوه گرد یا تخم مرغی شکل بوده و حدود 3 تا 4 سانتیمتر قطر دارد. این میوه ها طی ماه های آوریل تا ژوئن می رسند. میوه ها را می توان به صورت خام نیز مصرف نمود.
این گیاه، زنبورهای عسل، پروانه ها و یا پرندگان را به خود جلب می کند. همچنین پرندگان نیز از میوه های آن تغذیه می کنند.
![Yellow Mangosteen]()
![Yellow Mangosteen]()
شرایط نگهداری مَنگوستین زرد
نور مورد نياز
کم
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های کمی اسیدی و مرطوب
|
منگوستین زرد در استرالیا و جنگل های بارانی و زیستگاه های حفاظت شده بیشتر یافت می شود.
ممکن است بتواند دمای پایین را برای مدت طولانی تحمل کند.
این گیاه مناسب نواحی دارای نور آفتاب ملایم تا سایه دار است.
همچنین به خاک های به خوبی آبیاری شده و آبیاری منظم نیاز دارد.
پی اچ مناسب خاک برای آن بین 5.6 تا 6.5 (اسیدی تا کمی اسیدی) است.
![Randia fitzalanii]()
![Randia fitzalanii]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
برگ های انبوه و شاداب و گل های زیبا و معطر و میوه های خوراکی این گیاه، قابلیت آن را برای کشت در باغ ها به خصوص در نواحی نیمه گرمسیری افزایش می دهد.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - مَنگوستین زرد]()
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - مَنگوستین زرد]()
مقابله به آفات مَنگوستین زرد
آفات مهم Randia fitzalanii (منگوستین زرد)
شایعترین آفات منگوستین زرد شامل شتهها، شپشکهای آردآلود، مگس میوه و کنههای ریز است. شتهها و شپشکها با مکیدن شیره گیاهی سبب زردی برگها، توقف رشد و ریزش برگ میشوند. مگس میوه با تخمگذاری در میوه، موجب کرمخوردگی، لکههای قهوهای و ریزش زودرس میوه است. کنهها اغلب در هوای گرم و خشک فعال شده و سبب نقرهای شدن یا برنزه شدن برگها میشوند و در صورت شدت، خشکیدگی شاخههای جوان دیده میشود.
بیماریهای قارچی و فیزیولوژیک
رطوبت بالای خاک و تهویه ضعیف، منجر به پوسیدگی ریشه و طوقه (قارچهای خاکزی) میشود. این بیماری با زرد شدن تدریجی برگها، پژمردگی ماندگار و خاک بوی نامطبوع شناخته میشود. لکهبرگی قارچی نیز روی برگها، لکههای قهوهای با هاله زرد ایجاد کرده و در صورت عدم کنترل، ریزش برگ را تشدید میکند. آبیاری نامنظم و کمبود عناصر غذایی، استرس فیزیولوژیک ایجاد کرده و حساسیت گیاه به آفات و بیماریها را افزایش میدهد.
روشهای پیشگیری و کنترل
مدیریت صحیح محیط رشد، مؤثرترین روش کنترل آفات و امراض منگوستین زرد است. تأمین زهکشی مناسب، پرهیز از آبیاری غرقابی، حذف برگها و میوههای آلوده و هرس شاخههای بیمار به کاهش فشار بیماری کمک میکند. برای آفات مکنده، استفاده از روغن ولک، صابون حشرهکش و رهاسازی دشمنان طبیعی (کفشدوزکها) توصیه میشود. در موارد شدید، بهکارگیری قارچکشها و حشرهکشهای کمخطر و انتخابشده با مشاوره کارشناسی، همراه با پایش منظم، ضروری است.
![مَنگوستین زرد]()
![مَنگوستین زرد]()
نحوه تکثیر مَنگوستین زرد
ازدیاد گیاه منگوستین زرد توسط کشت بذرهای آن صورت می گیرد.
Randia fitzalanii (مَنگوستین زرد) در زیستگاه طبیعی خود عمدتاً از راه تولیدمثل جنسی تکثیر میشود. گلها با جذب گردهافشانها گردهافشانی شده و پس از لقاح، میوه تشکیل میگردد و بذرها درون آن بالغ میشوند. پراکنش بذر معمولاً با کمک جانورانی انجام میشود که میوه را میخورند و بذر را در فاصلهای دورتر دفع میکنند؛ این فرایند هم شانس جوانهزنی را افزایش میدهد و هم رقابت نهال با گیاه مادری را کاهش میدهد.
برای تکثیر خانگی، تازهبودن بذر مهم است. بذرها را پس از جدا کردن از گوشت میوه، کوتاهمدت شستوشو داده و در بستر سبک و استریل (مانند پیت/کوکوپیت با پرلیت) در عمق کم بکارید. رطوبت یکنواخت، گرمای ملایم و نور غیرمستقیم کلید موفقیت جوانهزنی است. خشکشدن بستر یا غرقابیشدن، درصد سبز شدن را کم میکند.
در صورت در دسترس بودن شاخه مناسب، قلمه نیمهخشبی در فصل رشد میتواند به ریشهدهی کمک کند؛ استفاده از هورمون ریشهزا و محیط با رطوبت بالا (پوشش پلاستیکی) مفید است. خوابانیدن شاخههای انعطافپذیر نیز روشی کمریسکتر است؛ شاخه را خم کرده، بخشی را زیر خاک ثابت کنید و پس از ریشهدهی از گیاه مادری جدا نمایید.