۱۴۰۴ ششم دی

کلم بدبوی آمریکایی

این گیاه با نام علمی Lysichiton americanu و نام مرسوم (American Skunk Cabbage) که به فارسي کلم بدبوی آمریکایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Araceae بومي بومی شمال‌غرب آمریکای شمالی، از آلاسکا تا شمال کالیفرنیا، در باتلاق‌ها، حاشیه نهرها و جنگل‌های بسیار مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک بسیار مرطوب تا غرقابی، غنی از مواد آلی، لومی یا رسی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌شناسی

Lysichiton americanus که در فارسی به «کلم بدبوی آمریکایی» مشهور است، از خانوادهٔ Araceae (شیپوریان) و از جنس Lysichiton است. این جنس فقط دو گونه دارد: L. americanus در آمریکای شمالی و L. camtschatcensis در شمال شرقی آسیا. نام گونهٔ americanus به پراکنش نخستین‌بار توصیف‌شدهٔ آن در قارهٔ آمریکا اشاره دارد. این گیاه نخستین بار در سدهٔ نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی بر اساس نمونه‌های هرباریومی جمع‌آوری‌شده از آمریکای شمالی توصیف شد.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه بومی Lysichiton americanus عمدتاً در سواحل غربی آمریکای شمالی است؛ از آلاسکا و بریتیش کلمبیا تا کالیفرنیای شمالی. این گونه در نواحی کم‌ارتفاع تا ارتفاعات متوسط، به‌ویژه در اکوسیستم‌های جنگل‌های بارانی معتدل ساحلی، فراوان است. در برخی مناطق اروپا (از جمله بریتانیا، ایرلند و بخش‌هایی از اروپای مرکزی) به‌عنوان گیاه زینتی معرفی شده و در مواردی رفتار تهاجمی نشان داده است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

Lysichiton americanus یک هیدروفیت تالابی است که در باتلاق‌ها، حواشی جویبارها، خاک‌های اشباع از آب و جنگل‌های مرطوب دیده می‌شود. ریشه‌های ضخیم و ریزوم‌مانند به آن امکان کلون‌سازی و تشکیل توده‌های متراکم می‌دهد. گل‌آذین زردرنگ و مخروطی‌شکل (اسپادیکس) که درون اسپات درخشان قرار دارد، بوی تندی تولید می‌کند که مگس‌ها و سایر حشرات لاشه‌خوار را برای گرده‌افشانی جذب می‌کند.

تاریخچه، کاربردها و نکات حفاظتی

اقوام بومی آمریکای شمالی، این گیاه را به‌خوبی می‌شناختند و از برگ‌های بزرگ آن به‌صورت سنتی برای زیرانداز، لفاف خوراکی و عایق رطوبتی استفاده می‌کردند، هرچند خود گیاه به دلیل وجود کریستال‌های اگزالات کلسیم سمی است. در اروپا به‌عنوان گونهٔ زینتی در باغ‌های آبی رواج یافت، اما به دلیل توان بالای گسترش رویشی، در برخی کشورها در فهرست گونه‌های مهاجم تحت کنترل قرار گرفته است. امروزه پایش جمعیت‌های خارج از محدودهٔ بومی و محدودسازی کاشت آن بخشی از برنامه‌های مدیریت تنوع زیستی است.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی اندام‌های گیاه Lysichiton americanus

کلم بدبوی آمریکایی گیاهی علفی، پایا و مردابی است که از خانواده گل‌شیپوریان (Araceae) به شمار می‌رود. تمام اندام‌های هوایی آن از یک ریزوم ضخیم زیرزمینی منشأ می‌گیرند که در خاک‌های خیس و غنی از مواد آلی گسترش می‌یابد.

ریشه و ریزوم

ریشه‌ها رشته‌ای، فراوان و سطحی‌اند و برای تحمل غرقاب شدن سازگار شده‌اند. ریزوم ضخیم، گوشتی و افقی است و رنگ آن معمولاً قهوه‌ای تا زرد کدر است. این ریزوم نقش اصلی در ذخیره آب و مواد غذایی و جوانه‌زنی برگ‌ها و گل‌ها دارد.

برگ‌ها

برگ‌ها بسیار بزرگ، بی‌کرک و براق هستند و از مرکز بوته به صورت طوقه‌ای خارج می‌شوند. طول برگ‌ها معمولاً ۳۰ تا ۸۰ سانتی‌متر و گاه بیش از ۱ متر است و پهنک‌ها گسترده و تخم‌مرغی تا بیضی‌شکل‌اند. رنگ برگ‌ها سبز روشن تا سبز تیره است و رگبرگ میانی برجسته و ضخیم دیده می‌شود. حاشیه برگ‌ها صاف و بافت آن‌ها چرمی و آبدار است.

ساقه و پایه گل‌دهنده

ساقه هوایی واقعی دیده نمی‌شود و برگ‌ها از رأس ریزوم خارج می‌شوند؛ اما یک پایه گل‌دهنده گوشتی و راست از میان برگ‌ها بیرون می‌زند. این محور گل‌دهنده کوتاه تا متوسط (حدود ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر) است و خوشه فشرده گل‌ها (اسپادیکس) را حمل می‌کند.

گل‌آذین، گل و براکْت

مشخصه بارز گیاه، اسپادیکس زرد و براکت بزرگ و درخشان اطراف آن است. براکت (اسپات) به رنگ زرد روشن تا زرد لیمویی، تخم‌مرغی و قایقی‌شکل است و طول آن حدود ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر می‌رسد. اسپادیکس استوانه‌ای، متراکم و پوشیده از گل‌های ریز، بی‌پره و مایل به زرد است. گل‌ها کم‌پره، بدون گلبرگ نمایان و اغلب همراه با بوی تند و ناخوشایند هستند که حشرات لاشخورپسند را جذب می‌کند.

شرایط نگهداری کلم بدبوی آمریکایی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک بسیار مرطوب تا غرقابی، غنی از مواد آلی، لومی یا رسی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

معرفی کلی شرایط محیطی

Lysichiton americanus یا کلم بدبوی آمریکایی یک گیاه مردابی است که برای رشد مطلوب به محیط‌های بسیار مرطوب و خنک نیاز دارد. این گیاه به‌طور طبیعی در حاشیه‌ی باتلاق‌ها، چشمه‌ها، نهرهای کم‌عمق و جنگل‌های مرطوب رشد می‌کند و برای کاشت موفق باید شرایط مشابه زیستگاه طبیعی آن شبیه‌سازی شود.

دما و رطوبت

این گونه آب‌دوست در اقلیم‌های خنک تا معتدل بهترین عملکرد را دارد. دمای مناسب رشد معمولاً بین 5 تا 20 درجه سانتی‌گراد است و گرمای شدید تابستانی می‌تواند به آن آسیب بزند. رطوبت خاک و هوا باید همواره بالا باشد و خاک هرگز نباید به‌طور کامل خشک شود. در مناطق دارای زمستان سرد، یخ‌بندان ملایم را تحمل می‌کند، اما در برابر خشکی و بادهای گرم بسیار حساس است.

نور

کلم بدبوی آمریکایی در نیم‌سایه تا سایه‌ی کامل رشد خوبی دارد. نور فیلترشده زیر تاج درختان یا نور صبحگاهی ملایم ایده‌آل است. تابش مستقیم و طولانی آفتاب به‌ویژه در ظهر تابستان، موجب سوختگی برگ‌ها و کاهش کیفیت رشد می‌شود. در مناطق سردتر می‌توان نور بیشتری را تحمل کند، اما همچنان باید از آفتاب شدید محافظت شود.

خاک و آب

این گیاه به خاک‌های اشباع از آب، عمیق و غنی از مواد آلی نیاز دارد. بهترین بستر، خاک‌های لومی یا تورب‌دار با زهکشی بسیار کند است؛ به‌گونه‌ای که سطح خاک همواره نمناک یا حتی کمی پوشیده از آب باشد. pH خاک از کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7) مناسب است. افزودن کمپوست برگ، پیت‌ماس یا کود دامی کاملاً پوسیده، ساختار و حاصلخیزی خاک را برای این گونه مردابی بهینه می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

آگلونما اسپاتی فیلوم سِن سیشن مونسترا اسکلتی بیاروم

  محسن شهاب الدین