این گیاه با نام علمی Lindera benzoin و نام مرسوم (Spicebush) که به فارسي اسپایسباش (بوته ادویهای) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Lauraceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا شرق و مرکز ایالات متحده، بهطور طبیعی در جنگلهای مرطوب، حاشیه رودخانهها و زیر اشکوب جنگلها رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ خاک کمی اسیدی تا خنثی را ترجیح میدهد؛ pH حدود 5.5 تا 7
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناسی
Lindera benzoin که در فارسی گاهی «اسپایسباش» یا «بوته ادویهای» نامیده میشود، به تیرهٔ Lauraceae (تیره برگبو) و سردهٔ Lindera تعلق دارد. Lauraceae تیرهای است که گیاهان مهمی مانند برگبو (Laurus nobilis) و دارچین را نیز در بر میگیرد و از این رو، Lindera benzoin از نظر شیمی گیاهی و رایحه، خویشاوندی نزدیکی با آنها دارد. این گونه یک درختچه خزانکننده است و معمولاً ۱ تا ۳ متر ارتفاع دارد.
زیستگاه و پراکنش طبیعی
Lindera benzoin بومی شرق آمریکای شمالی است و از جنوب کانادا تا ایالتهای شرقی و جنوبشرقی ایالات متحده پراکنش دارد. زیستگاه طبیعی آن عمدتاً جنگلهای برگریز مرطوب، حاشیه جویبارها، درههای سایهگیر و خاکهای نسبتاً اسیدی و غنی از ماده آلی است. این گیاه در لایه زیرین جنگل (understory) رشد میکند و به نیمسایه تا سایه نسبی سازگار است. میوههای قرمز و معطر آن منبع غذایی مهمی برای پرندگان جنگلی بهویژه در اواخر تابستان و پاییز محسوب میشود.
ویژگیهای مورفولوژیک و شیمی گیاهی
برگهای بیضوی تا تخممرغی گیاه، در صورت فشرده شدن، بوی تند و ادویهای منتشر میکنند که ناشی از وجود روغنهای فرّار (essential oils) در بافتها است. اندامهای مختلف گیاه، از جمله برگ، شاخه و میوه، حاوی ترکیبات آروماتیک متعددیاند که به آن خاصیت معطر و تا حدی دافع حشرات میبخشند. گلهای زرد مایل به سبز، پیش از باز شدن کامل برگها در اوایل بهار ظاهر میشوند و از نظر بومشناختی برای گردهافشانهای زودهنگام اهمیت دارند.
اهمیت تاریخی و قومگیاهشناسی
این گونه در سنتهای قومگیاهشناسی بومیان آمریکای شمالی نقش قابل توجهی داشته است. برگها و شاخههای معطر به عنوان منبع رایحه و در برخی موارد برای تهیه دمنوشهای سنتی استفاده میشدهاند. نام انگلیسی «Spicebush» به استفاده تاریخی از عطر و طعم بخشهای گیاه بهعنوان جایگزین ادویهها در دوران کمبودها، بهویژه در دوره جنگهای استعماری و داخلی آمریکا، اشاره دارد. همچنین، کاشت آن در باغهای طبیعی و جنگلکاریها به دلیل ارزش زیباشناختی و بومشناختی رو به افزایش است.
خصوصیات - معرفی
مشخصات کلی اندامهای گیاه Lindera benzoin
Lindera benzoin یک بوته خزانکننده و معطر از تیره لوراسه است که معمولاً به ارتفاع ۱ تا ۳ متر میرسد. فرم کلی گیاه بوتهای، با انشعابات متعدد و تاج نسبتاً گسترده است. تمامی اندامهای سبز گیاه در هنگام فشردن، بویی تند و ادویهای آزاد میکنند.
ساقه و شاخهها
ساقهها باریک تا متوسطالقطر، نسبتاً نرم در سنین جوان و به تدریج چوبی و محکم میشوند. رنگ ساقههای جوان سبز تا سبز مایل به زرد است و با افزایش سن، به قهوهای خاکی تا خاکستری متمایل میگردد. پوست ساقه صاف تا کمی خشن با عدسکهای ظریف روشن دیده میشود. شاخهها به صورت افقی تا کمی خمیده رشد کرده و آرایش نسبتاً باز و نه چندان متراکم دارند.
برگها
برگها ساده، منفرد و متناوب روی ساقه قرار میگیرند. شکل برگها عمدتاً بیضوی تا بیضوی-کشیده با انتهای نوکدار تا کند است. طول برگ معمولاً ۵ تا ۱۰ سانتیمتر و عرض آن حدود ۲ تا ۴ سانتیمتر است. حاشیه برگها صاف (بدون دندانه) است. سطح فوقانی برگ سبز روشن تا سبز مات و سطح زیرین کمی روشنتر است. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگهای فرعی پرمانند از آن منشعب میشوند. با ساییده شدن برگها، بوی ادویهای-لیمی تا فلفلی احساس میشود.
گلها
گلها کوچک، به رنگ زرد کمرنگ تا زرد مایل به سبز هستند و پیش از ظهور کامل برگها در اوایل بهار روی شاخههای برهنه پدیدار میشوند. گلها معمولاً به صورت خوشههای کوچک ۳ تا ۶ تایی در کنار جوانهها تشکیل میشوند. هر گل دارای چند کاسبرگ کوچک بدون گلبرگ مشخص است و ظاهر کلی آنها کروی-ستارهای ظریف است. اندازه هر گل معمولاً کمتر از ۵ میلیمتر قطر دارد.
میوه و سایر اندامها
میوهها فندقههای گوشتی بیضوی تا کروی، به طول حدود ۶ تا ۱۰ میلیمتر، ابتدا سبز و در رسیدگی قرمز درخشان تا قرمز نارنجی میشوند. هر میوه حاوی یک دانه سخت است. ریشهها سطحی تا نسبتاً عمیق، فیبری و منشعب بوده و به گسترش بوته کمک میکنند.
شرایط نگهداری اسپایسباش (بوته ادویهای)
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ خاک کمی اسیدی تا خنثی را ترجیح میدهد؛ pH حدود 5.5 تا 7
|
جایگاه جغرافیایی و دمای مناسب
Lindera benzoin بومی جنگلهای مرطوب و نیمهسایهدوست آمریکای شمالی است. این گونه شرایط اقلیمی معتدل تا نیمهسرد را ترجیح میدهد. دمای مطلوب رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است و بوتههای بالغ میتوانند سرمای زمستان تا حدود منفی ۲۰ درجه را نیز تحمل کنند، بهشرط آنکه خاک غرقاب نشود و باد سرد مستقیم کاهش یابد.
نور و شدت تابش
اسپایسباش در نیمسایه بهترین رشد را نشان میدهد؛ زیر سایه درختان بلند یا در حاشیه جنگل. تابش ملایم صبحگاهی و سایه نسبی در بعدازظهر ایدهآل است. در مناطق خنکتر میتوان آن را در آفتاب کامل با تأمین رطوبت کافی کاشت، اما در مناطق گرم تابش شدید باعث سوختگی برگ و کاهش مواد معطر میشود.
رطوبت هوا و آب آبیاری
این گیاه رطوبت نسبی متوسط تا بالا را میپسندد و در هوای خیلی خشک دچار قهوهای شدن حاشیه برگها میشود. خاک باید همواره کمی مرطوب اما نه اشباع از آب باشد. آبیاری منظم، با فواصل کوتاهتر در تابستان و طولانیتر در پاییز و بهار، برای استقرار ریشهها بسیار مهم است.
ویژگیهای خاک و زهکشی
خاک مناسب برای Lindera benzoin باید عمیق، غنی از مواد آلی و دارای زهکشی خوب باشد. بافت لومی تا لومیرسی کمی اسیدی تا خنثی (pH حدود ۵٫۵ تا ۷) مطلوب است. افزودن کمپوست برگ و مالچ آلی نقش کلیدی در حفظ رطوبت و فعالیت ریشهها دارد. از کاشت در خاکهای سنگین و ماندآبدار که خطر پوسیدگی ریشه را افزایش میدهند باید پرهیز کرد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :