نام علمي
Litsea glaucescens
نام لاتين
Mexican bay leaf
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Litsea glaucescens از تیرهٔ Lauraceae (برگبوئیان) و از سردهٔ Litsea است؛ سردهای که درختچهها و درختان همیشهسبز معطر را دربر میگیرد. این گونه از نظر آرایهشناسی در گروه گیاهان چوبی با برگهای چرمی و ترکیبات اسانسی شاخصِ برگبوئیان قرار میگیرد.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
خاستگاه Litsea glaucescens مکزیک و بخشهایی از آمریکای مرکزی است. زیستگاه معمول آن جنگلهای کوهستانی، حاشیهٔ جنگلها و رویشگاههای نسبتاً مرطوب با اقلیم معتدل تا نیمهگرمسیری است و غالباً در ارتفاعات میانی تا بالاتر مشاهده میشود. حضور این گونه در اجتماعات جنگلی، با نقش اکولوژیک گیاهان همیشهسبز معطرِ برگبوئیان همخوانی دارد.
تاریخچهٔ توصیف علمی و نامگذاری
این گیاه در روند توسعهٔ گیاهشناسی نوین در قارهٔ آمریکا، توسط گیاهشناسان و مجموعهداران فلور مکزیک گردآوری و سپس در چارچوب نامگذاری دودویی توصیف شد. نام سردهٔ Litsea در ادبیات علمی برای گروهی از گونههای معطرِ برگبوئیان تثبیت شده و صفت گونهای glaucescens به ویژگیهای ظاهری (مانند تهرنگ خاکستری-آبیِ برخی اندامها) اشاره دارد.
نامهای رایج محلی و جهانی
نامهای رایج آن شامل Mexican bay leaf و برگ بوی مکزیکی است. در مکزیک به نامهای محلی مانند laurel و گاه laurel mexicano نیز شناخته میشود. این نامهای رایج بازتاب شباهت کاربردی و بویایی آن با برگبوهای شناختهشده در فرهنگهای مختلف است، هرچند از نظر تبارشناختی در سردهای متفاوت قرار میگیرد.
خصوصیات - معرفی
گیاه "برگ بوی مکزیکی" درخت یا درختچه ای همیشه سبز از خانواده برگ بو است که تا حدود 3 تا 6 متر ارتفاع رشد می کند. این گیاه بومی آمریکا به خصوص مکزیک و آمریکای مرکزی است.
پوست آن به رنگ قهوه ای با تنه ای ضخیم می باشد. شاخه های جوانتر بدون کرک، به رنگ سبز مایل به زرد، زرد یا قهوه ای تیره یا سبز تیره می باشند.
برگ ها باریک و طویل بوده و سطح بالایی آنها به رنگ سبز پررنگ و سطح زیرین به رنگ سبز روشن می باشند. این برگ ها متناوب، دارای دمبرگی به طول 6 تا 11 میلیمتر، بدون کرک، به طول 5 تا 9 سانتیمتر و عرض 2 تا 3 سانتیمتر، کشیده و نوک تیز، چرم مانند یا کاغذی می باشند.
گل ها به صورت خوشه ای، گل آذین ها جانبی، به طول یک سانتیمتر و بدون کرک می باشند. گل های نر به رنگ سفید مایل به زرد، به طول 3 تا 4 میلیمتر، کشیده یا واژتخم مرغی و دارای تعدادی پرچم می باشند. گل های ماده نیز به رنگ زرد دیده می شوند.
میوه ها نیز حدود یک سانتیمتر قطر داشته و در صورت بلوغ به رنگ سیاه دیده می شوند.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نیاز
خاک های حاصلخیز با رطوبت کافی
این گیاهان در ارتفاعات یا در اطراف رودخانه ها می رویند.
نسبت به سرمای کوتاه مدت مقاوم می باشند.
به خوبی در شرایط آفتاب کامل یا به همراه کمی سایه پراکنده، رشد می کنند.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
این درختچه ها به دلیل همیشه سبز بودن و برگ های زیبا به عنوان درختچه ای زینتی در فضای سبز کشت می شوند.
میوه های آنها نیز ارزش خوراکی دارند.
همچنین از آنها در تهیه ادویه ای مخصوص استفاده می شود.
مقابله به آفات برگ بوی مکزیکی
آفات مهم برگ بوی مکزیکی (Litsea glaucescens)
آفت اصلی این گیاه شپشکهای نرمتن و سپردار، شتهها و تریپسها هستند که با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف عمومی، ریزش برگ و کاهش عطر برگها میشوند. وجود لکههای چسبناک عسلک، دوده سیاه (کپک دودهای) و برگهای پیچخورده از نشانههای آلودگی به آفات مکنده است. در شرایط گرم و خشک، کنههای ریز عنکبوتی نیز میتوانند روی سطح زیرین برگ ایجاد نقاط زرد و تارهای نازک کنند.
بیماریهای قارچی و فیزیولوژیک
رطوبت بالا و تهویه نامناسب موجب بروز لکهبرگی قارچی و پوسیدگی ریشه میشود. لکههای قهوهای با حاشیه تیره روی برگها و زردی و ریزش زودرس، از علائم مهم بیماریهای برگی هستند. آبیاری بیش از حد و خاک سنگین، ریشهها را خفه کرده و زمینهساز فیتوفthora و سایر قارچهای خاکزاد است که به صورت پژمردگی تدریجی و قهوهای شدن ریشهها دیده میشود.
روشهای پیشگیری و مبارزه
مدیریت صحیح آبیاری، زهکشی مناسب و تأمین نور و تهویه کافی، مهمترین راه پیشگیری از آفات و امراض در برگ بوی مکزیکی است. برای کنترل شپشک و شته، استفاده از روغن ولک یا صابون حشرهکش در ساعات خنک روز توصیه میشود. برگها و شاخههای بهشدت آلوده هرس و از محیط خارج شوند. در صورت مشاهده بیماریهای قارچی، کاهش آبیاری، حذف برگهای بیمار و در صورت لزوم مصرف محدود قارچکشهای مسدار کمککننده است.
نحوه تکثیر برگ بوی مکزیکی
ازدیاد برگ بوی مکزیکی از طریق کشت بذرها و ریشه دار کردن قلمه های آنها صورت می گیرد.