۱۴۰۴ ششم دی

کالانکوئه مخملی (کالانکوئه گوش‌فیلی)

این گیاه با نام علمی Kalanchoe beharensis و نام مرسوم (Felt Bush) که به فارسي کالانکوئه مخملی (کالانکوئه گوش‌فیلی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Crassulaceae بومي بومی جنوب ماداگاسکار؛ به‌طور طبیعی در مناطق گرم، خشک تا نیمه‌خشک و دامنه‌های سنگلاخی رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک شنی یا مخصوص ساکولنت با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ pH خنثی تا کمی اسیدی حدود 6 تا 7

دانستنیهای علمی

خانواده و رده‌بندی گیاهشناسی

کالانچوِ بِهاری با نام علمی Kalanchoe beharensis از خانوادهٔ Crassulaceae (کراسولاسه، خانوادهٔ نچرّسکولان‌ها) است. این خانواده شامل گیاهان گوشتی با توانایی ذخیرهٔ آب در برگ‌ها و ساقه‌ها است. جنس Kalanchoe بیش از ۱۲۰ گونه شناخته‌شده دارد که عمدتاً در آفریقا و ماداگاسکار پراکنده‌اند. این گونه یکی از درشت‌جثه‌ترین و شاخص‌ترین کالانچوها در رده‌بندی زینتی و گیاهان گوشتی به شمار می‌رود.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

زادگاه اصلی Kalanchoe beharensis جزیرهٔ ماداگاسکار در اقیانوس هند است. نام گونه «beharensis» به منطقه‌ای در ماداگاسکار به نام بُهار (Behar / Beharana) اشاره دارد. این گیاه بومی بخش‌های خشک و نیمه‌خشک جنوب و جنوب‌غرب ماداگاسکار است. پراکنش طبیعی آن به زیست‌بوم‌های سنگلاخی و کم‌باران محدود می‌شود، جایی که دمای روز بالا و رطوبت خاک بسیار پایین است.

زیستگاه و سازگاری‌های اکولوژیک

زیستگاه‌های طبیعی کالانچو بِهاری شامل دامنه‌های سنگی، صخره‌ها و خاک‌های فقیر و سبک است. برگ‌های بزرگ، مخملی و ضخیم آن با سطحی پوشیده از کرک، تبخیر را کاهش می‌دهد و به بازتاب نور شدید خورشید کمک می‌کند. مانند دیگر کراسولاسه‌ها، این گیاه از فتوسنتز نوع CAM بهره می‌گیرد که در آن روزنه‌ها عمدتاً شب‌ها باز می‌شوند تا آب کمتری از دست برود. این سازوکارها، آن را به نمونه‌ای کلاسیک از سازگاری گیاهان با خشکی و تابش شدید تبدیل کرده‌اند.

تاریخچه کشف و استفاده علمی

کالانچو بِهاری در سدهٔ نوزدهم توسط گیاه‌شناسانی که فلور ماداگاسکار را بررسی می‌کردند توصیف شد. پس از معرفی به باغ‌های گیاهشناسی اروپا، به‌سرعت به‌عنوان یک گیاه نمونه برای مطالعهٔ سازگاری‌های مورفولوژیک به خشکی مطرح شد. امروزه در مجموعه‌های گیاهشناسی و تحقیقاتی به‌عنوان مدلی برای بررسی فتوسنتز CAM، ساختار برگ‌های گوشتی و تکامل گیاهان زایلوفیتی به کار می‌رود. این گونه نقشی مهم در درک ارتباط میان شکل برگ، پوشش کرک‌دار و تنظیم آب در گیاهان خشک‌زی دارد.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی گیاه کالانکوئه مخملی

کالانکوئه مخملی (Kalanchoe beharensis) از ساکولنت‌های بوته‌ای است که در طبیعت می‌تواند تا حدود ۲–۳ متر ارتفاع بگیرد اما در گلدان معمولاً کوتاه‌تر می‌ماند. ظاهر کلی گیاه مجسمه‌وار، نامتقارن و بسیار تزئینی است.

ساقه و فرم رشدی

ساقه‌ها ضخیم، آبدار و نیمه‌چوبی هستند و به مرور زمان قهوه‌ای‑خاکستری و پوسته‌پوسته می‌شوند. شاخه‌ها اغلب زاویه‌دار و نامنظم‌اند و گیاه حالتی درختچه‌ای پیدا می‌کند. رشد عمودی در سال‌های اول قوی است و سپس بیشتر به صورت شاخه‌دهی جانبی ادامه می‌یابد.

برگ‌ها: شکل، اندازه و بافت

برگ‌ها بزرگ، گوشت‌دار و مثلثی تا قلبی‌شکل بوده و به دلیل گوشه‌های پهن و آویخته، به «گوش‌فیلی» مشهور شده‌اند. طول هر برگ در شرایط مطلوب می‌تواند به ۲۰–۳۰ سانتی‌متر برسد. حاشیه برگ‌ها موج‌دار یا دندانه‌دار و نوک‌ها غالباً تیز و کمی برگردان هستند.

سطح برگ با لایه‌ای متراکم از کرک‌های نرم پوشیده شده و حالت مخملی ایجاد می‌کند. رنگ برگ‌ها در نور متوسط سبز زیتونی تا سبز خاکستری است، اما در نور شدید به سمت سبز متمایل به برنزی یا قهوه‌ای‑مسی می‌رود. سطح زیرین برگ معمولاً روشن‌تر و گاهی متمایل به نقره‌ای است.

رنگ و ویژگی‌های گل‌ها

گل‌آذین‌ها به صورت خوشه‌ای (پانیکول) در انتهای ساقه‌های بلند تشکیل می‌شوند. گل‌ها لوله‌ای تا زنگوله‌ای و نسبتاً کوچک هستند. رنگ غالب گل‌ها کرم مایل به سبز، زرد کم‌رنگ یا سبز متمایل به قهوه‌ای است و جلوه‌ای ملایم‌تر نسبت به برگ‌ها دارد. زیبایی این گونه بیشتر به دلیل برگ‌های بزرگ و مخملی آن است تا گل‌ها.

شرایط نگهداری کالانکوئه مخملی (کالانکوئه گوش‌فیلی)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک بسیار سبک شنی یا مخصوص ساکولنت با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ pH خنثی تا کمی اسیدی حدود 6 تا 7

نور مناسب برای کالانکوئه مخملی

کالانکوئه مخملی عاشق نور زیاد و غیرمستقیم است. بهترین مکان، پشت پنجره‌های جنوبی و شرقی با پرده نازک است. تابش مستقیم و تند تابستان، به‌خصوص پشت شیشه، می‌تواند سوختگی روی برگ‌های مخملی ایجاد کند. در نور کم، گیاه قد کشیده، رنگ برگ‌ها کمرنگ و فاصله بین گره‌ها زیاد می‌شود.

دمای ایده‌آل و مقاومت به سرما

دامنه دمای مناسب برای این گیاه حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. دمای زیر ۱۲ درجه به‌تدریج به بافت آبدار برگ‌ها و ساقه‌ها آسیب می‌زند و خطر پوسیدگی را بالا می‌برد. از قرار دادن گلدان در مسیر مستقیم باد کولر، بخاری یا درب بالکن در زمستان خودداری کنید تا شوک دمایی رخ ندهد.

رطوبت و تهویه هوا

کالانکوئه مخملی، بومی مناطق نسبتاً خشک است و به رطوبت بالای هوا نیاز ندارد. رطوبت معمولی داخل خانه برای آن کاملاً کافی است. از غبارپاشی مستقیم روی برگ‌های مخملی خودداری کنید، زیرا پرزهای برگ آب را نگه داشته و زمینه‌ساز لکه‌دار شدن و قارچ می‌شوند. در عوض، گردش هوای ملایم و منظم، برای جلوگیری از بیماری‌ها مفید است.

خاک، زهکشی و گلدان مناسب

مهم‌ترین اصل در بستر کاشت این گیاه، زهکشی بسیار خوب است. ترکیب مناسب شامل خاک مخصوص کاکتوس و ساکولنت یا مخلوطی از ۴۰٪ خاک برگ، ۴۰٪ پرلیت یا پومیس و ۲۰٪ ماسه شسته است. کف گلدان حتماً سوراخ‌های کافی داشته باشد و از قرار دادن زیرگلدانی پر از آب خودداری کنید.

آبیاری و سایر شرایط نگهداری

آبیاری باید عمیق اما با فاصله انجام شود؛ بین دو آبیاری، خشک شدن ۵۰–۷۰٪ بالای خاک ضروری است. در زمستان و نور کمتر، دفعات آبیاری کاهش یابد. استفاده از کود متعادل با دوز پایین در فصل رشد (بهار و تابستان) ماهی یک‌بار، در کنار نور کافی، به حفظ فرم فشرده و برگ‌های مخملی سالم کمک می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

کالانکوئه تومنتوسا کالانکوئه تیرسیفلورا کالانکوآ کالانکوئه دایگریمونتیا

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

سمپرویووم آراکنویدیوم آئونیوم درختی کالانکوآ کراسولا نقره ای

  محسن شهاب الدین