نام علمي
Heliotropium Peruvianum
نام لاتين
garden heliotrope
دانستنیهای علمی
گل آفتاب پرست گونه ای از جنس Heliotropium در خانواده بوراژیناسه (گل گاو زبان) می باشد که این جنس دارای 250 تا 300 گونه مختلف است.
ردهبندی علمی (خانواده و جنس)
Heliotropium peruvianum از جنس Heliotropium و در ردهبندی امروزی عمدتاً در خانواده Boraginaceae (گاوزبانیان) قرار میگیرد؛ هرچند در منابع قدیمیتر، جنس هلیوتروپیوم گاهی در خانواده جداگانه Heliotropiaceae نیز ذکر شده است. این جنس با گلآذینهای پیچخورده (اسکورپیویید) و تجمع گلهای کوچک و معطر شناخته میشود.
منطقه بومی و زیستگاه
خاستگاه طبیعی این گونه، نواحی گرم و نیمهگرمسیری آمریکای جنوبی—بهویژه پیرامون پرو و مناطق مجاور—گزارش شده است. زیستگاههای معمول آن شامل حاشیه جنگلها، زمینهای باز و آفتابگیر، خاکهای نسبتاً سبک و دارای زهکشی مناسب و اقلیمهایی با دورههای خشکی ملایم است. در کشت زینتی، این گیاه بهعنوان گونهای گرماپسند شناخته میشود و در سرمازدگی آسیب میبیند.
تاریخچه کشف و ورود به کشت
این گیاه در دوره گسترش گیاهشناسی اکتشافی در سدههای 18 و 19 میلادی از آمریکای جنوبی به باغهای اروپا راه یافت و بهسرعت بهعنوان گیاه زینتی معطر محبوب شد. نام گونهای peruvianum به پیوند تاریخی آن با پرو اشاره دارد، هرچند گزارشهای زیستجغرافیایی و کشت طولانیمدت باعث شده است در برخی منابع درباره خاستگاه دقیق یا گستره بومی آن بحثهایی مطرح شود.
نامهای رایج محلی و جهانی
نام رایج جهانی این گیاه Heliotrope و در انگلیسی Cherry pie plant (اشاره به رایحه شیرین) است. در فارسی معمولاً با نام گل آفتابپرست شناخته میشود؛ نامی که به برداشت عمومی از «گرایش به نور» در برخی گونههای هلیوتروپیوم اشاره دارد.
![گل آفتاب پرست]()
خصوصیات - معرفی
این گیاه دارای برگ های تیره رنگ و کرک است،به صورت عمودی رشد می کند و گل های آن سفید ، آبی و در اغلب موارد بنفش هستند. گل ها ریز و به صورت خوشه ای هستند. خوشه ی گل ها بسیار متراکم است و تعداد زیادی گل در روی آن به وجود می آید. گلدهی در اواسط تابستان تا اوایل پاییز رخ می دهد.
ارتفاع این گیاه به 45 الی 60 سانتی متر می رسد. بخش هایی از این گیاه در صورتی که خورده شوند،سمی می باشند.
![garden heliotrope]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
28 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
خاک گلدان با زهکشی بالا
دما و تهویه
Heliotropium peruvianum (گل آفتابپرست) در دمای معتدل بهترین رشد را دارد. بازه مناسب معمولاً ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است و در شبهای خنک نیز عملکرد خوبی نشان میدهد. سرما و یخبندان برای گیاه بسیار آسیبزا است؛ در دماهای نزدیک به ۵ درجه و پایینتر رشد متوقف شده و بافتها ممکن است خسارت ببینند. جریان هوای ملایم برای کاهش بیماریهای قارچی مفید است، اما از بادهای شدید و خشککننده باید جلوگیری شود.
نور
این گیاه برای گلدهی پرپشت به نور زیاد نیاز دارد. بهترین حالت، آفتاب مستقیم صبح تا ظهر یا دستکم ۶ ساعت نور مستقیم است. در مناطق بسیار گرم، کمی سایه در بعدازظهر از سوختگی برگ و کاهش کیفیت گل جلوگیری میکند. کمبود نور باعث کاهش گلدهی و درازشدن ساقهها میشود.
رطوبت و آبیاری
رطوبت متوسط مناسب است و محیطهای خیلی مرطوب میتواند احتمال سفیدک و پوسیدگی را افزایش دهد. آبیاری باید منظم اما کنترلشده باشد؛ خاک همواره کمی مرطوب بماند ولی غرقابی نشود. بهتر است بین دو آبیاری، سطح خاک کمی خشک شود و آب روی برگها در ساعات خنک باقی نماند.
خاک و زهکشی
خاک ایدهآل، سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی بالا است؛ ترکیبی از خاک باغچه + کمپوست/پیت + پرلیت یا شن شسته مناسب است. pH نزدیک به خنثی تا کمی اسیدی (حدود ۶ تا ۷) مطلوب است. زهکشی ضعیف مهمترین عامل پوسیدگی ریشه در این گیاه محسوب میشود.
کوددهی و گلدان
برای رشد و گلدهی، تغذیه ملایم با کود کامل در فصل رشد مفید است. گلدانی با سوراخهای کافی و زیرگلدانی بدون آب مانده انتخاب کنید؛ تجمع آب در ریشهها باعث افت سریع گیاه خواهد شد.
![Heliotropium Peruvianum]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
گل ها معطر هستند و بویی شبیه به وانیل دارند. برای عطر سازی بسیار مناسب است. این گیاه معمولا به عنوان گیاه زینتی در باغ ها کشت می شود، می توان آن را در گلدان نیز نگهداری نمود.
![معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل آفتاب پرست]()
مقابله به آفات گل آفتاب پرست
از جمله مشکلاتی که گیاه با آن رو بروست می توان به حمله شته ها اشاره کرد. در صورت آلودگی به شته برگ ها رشد کمی خواهند داشت و به هم چسبیده خواهند بود. برای از بین بردن آفات می توان از اسپری های ضد آفت استفاده نمود.
![گل آفتاب پرست]()
نحوه تکثیر گل آفتاب پرست
برای تکثیر این گیاه می توان بذر آن را کشت داد. در اوایل پاییز می توان بذرها را کاشت. البته بذرها را باید در فاصله ی 30 سانتی متری از هم قرار دهید.
همچینین می توان این گیاه را از طریق قلمه زدن و تقسیم ریشه نیز تکثیر گرد. در فصل بهار می توان گیاه را از خاک بیرون آورده و ریشه آن را تقسیم کرده و در خاک مناسب قرار داد.
![garden heliotrope]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس گلآفتابپرست و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره گل گاوزبان و جنس های آن