رعنا زیبا

دانستنیهای علمی

رعنا زیبا یا گل شاد گونه ای گیاهی عمر کوتاه چند ساله از جنس Gaillardia در خانواده Asteraceae بومی ایالات متحده مرکزی می باشد.

رده‌بندی علمی

Gaillardia pulchella با نام فارسی «رعنا زیبا» از تیرهٔ Asteraceae (کاسنیان/آفتابگردانیان) است. این گونه در سردهٔ Gaillardia قرار می‌گیرد؛ سرده‌ای که به گل‌آذین‌های کپه‌ای (capitulum) و گلچه‌های زبانه‌ای رنگین در حاشیه شناخته می‌شود.

منطقه بومی و زیستگاه

خاستگاه طبیعی G. pulchella آمریکای شمالی است و به‌ویژه در بخش‌های جنوبی ایالات متحده (مانند تگزاس) و شمال مکزیک گزارش می‌شود. زیستگاه معمول آن علفزارهای باز، دشت‌های شنی، خاک‌های سبک و زهکش‌دار، حاشیه جاده‌ها و عرصه‌های آفتاب‌گیر است؛ جایی که تحمل به خشکی و گرما مزیت بوم‌شناختی مهمی محسوب می‌شود.

تاریخچه توصیف و نام‌گذاری

این گونه در ادبیات گیاه‌شناسی به‌عنوان یک تاکسون «توصیف‌شده» در سده نوزدهم شناخته می‌شود و نام معتبر آن معمولاً به Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck نسبت داده می‌شود. صفت گونه‌ای pulchella در لاتین به‌معنای «زیبا/دل‌انگیز» است و به جذابیت گل‌ها اشاره دارد.

نام‌های رایج محلی و جهانی

نام انگلیسی رایج آن Indian blanket و گاهی Firewheel است که به الگوی رنگی سرخ–زرد گلچه‌های زبانه‌ای اشاره دارد. در برخی منابع باغبانی، این گیاه را با عنوان کلی blanketflower نیز معرفی می‌کنند؛ هرچند این نام ممکن است به چند گونه از سرده Gaillardia اطلاق شود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 15 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوط خاک باغچه و خاکبرگ با زهکشی خوب

ساقه و شاخه های این گیاه ایستاده و کرک دار است. این گیاه در طول رشد به 60 سانتی متر (2 فوت) بلندی میرسد. دارای برگ های متناوب به طول 4 تا 8 سانتی متر با لبه های صاف تا دندانه دار و یا لوب دار است.

گل آفتاب گردان مانند آن به قطر 4 تا 6 سانتی متر با وضوح رنگ قرمز ، نارنجی و زرد میباشد. گلچه های مرکزی دیسک از سر گل متمایل به قرمز یا بنفش ، با گلچه بیرونی زرد میباشد. شکوفه این گیاه به طور معمول در تابستان تا اوایل پاییز نمایان میشود.

شرایط محیط رشد

این گیاه مقاوم، خاک شنی و خوب زهکشی شده را میپسندد و تحمل به خشکی بالا با آب و هوای گرم و خشک و آفتاب کامل را دارد.

نور

Gaillardia pulchella برای گل‌دهی پرپشت به نور مستقیم و کامل خورشید نیاز دارد. روزانه حداقل 6 تا 8 ساعت نور مستقیم بهترین نتیجه را می‌دهد؛ در سایه‌روشن رشد می‌کند اما تعداد گل‌ها کاهش یافته و ساقه‌ها ممکن است کشیده شوند.

دما

این گیاه گرمادوست است و در دمای معتدل تا گرم بهترین عملکرد را دارد. بازه‌ی مطلوب رشد حدود 18 تا 30 درجه سانتی‌گراد است. گرما را خوب تحمل می‌کند، اما سرمای شدید و یخبندان‌های طولانی می‌تواند به بوته آسیب بزند. در مناطق سرد، کشت به‌عنوان یک‌ساله یا محافظت زمستانه توصیه می‌شود.

رطوبت و تهویه

رطوبت متوسط برای آن کافی است و در اقلیم‌های نسبتاً خشک نیز موفق است. تهویه‌ی مناسب و جریان هوا برای پیشگیری از بیماری‌های قارچی، به‌ویژه در شرایط مرطوب، ضروری است. از کاشت بسیار متراکم و محیط‌های بدون گردش هوا پرهیز کنید.

خاک

مهم‌ترین شرط خاک، زهکشی بالا است. خاک‌های سبک شنی-لومی تا لومی با بافت باز بهترین گزینه‌اند. در خاک‌های سنگین رسی، احتمال پوسیدگی ریشه افزایش می‌یابد؛ افزودن شن، پرلیت یا مواد آلیِ سبک به بهبود زهکشی کمک می‌کند. این گیاه pH نزدیک خنثی تا کمی اسیدی/قلیایی را تحمل می‌کند.

آبیاری

پس از استقرار، نسبتاً متحمل به کم‌آبی است. آبیاری را عمیق اما با فاصله انجام دهید و اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود. آبیاری بیش از حد، به‌خصوص همراه با خاک سنگین، مهم‌ترین عامل ضعف و زردی گیاه است.

کوددهی

به خاک‌های خیلی غنی نیاز ندارد. کوددهی زیاد به‌ویژه نیتروژن بالا، باعث رشد رویشی و کاهش گل‌دهی می‌شود. در صورت نیاز، مقدار کم کود متعادل در آغاز فصل رشد کافی است.

مقابله به آفات رعنا زیبا

آفات مهم رعنا زیبا (Gaillardia pulchella)

شته‌ها و تریپس‌ها شایع‌ترین آفات رعنا زیبا هستند که با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، بدشکلی گل و انتقال ویروس می‌شوند. کنه‌های تارعنکبوتی در گرما و خشکی فعال شده و لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک روی برگ‌ها ایجاد می‌کنند. حلزون‌ها و راب‌ها نیز در بسترهای مرطوب به غنچه‌ها و برگ‌های جوان خسارت می‌زنند.

بیماری‌ها و روش‌های پیشگیری

رعنا زیبا مستعد پوسیدگی ریشه و طوقه در اثر آبیاری زیاد و زهکش نامناسب است؛ این بیماری با زردی عمومی، پژمردگی و قهوه‌ای شدن ریشه‌ها دیده می‌شود. لکه‌برگ‌های قارچی نیز در شرایط رطوبت بالا بروز کرده و لکه‌های قهوه‌ای با هاله زرد روی برگ‌ها ایجاد می‌کنند.

مبارزه و مدیریت تلفیقی

برای کنترل آفات، شست‌وشوی برگ‌ها با آب و صابون ملایم و رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها مؤثر است؛ در صورت طغیان می‌توان از حشره‌کش‌های کم‌خطر استفاده کرد. مدیریت آبیاری، بهبود زهکش، کاشت در محل آفتاب‌گیر و حذف برگ‌ها و بوته‌های آلوده، بهترین راه کاهش بیماری‌های قارچی است و در موارد شدید می‌توان از قارچ‌کش‌های مناسب بهره گرفت.

نحوه تکثیر رعنا زیبا

برای تکثیر بذور را در بهار در دمای 25-20 درجه کاشته و نشاها را بلافاصله بعد از ظاهرشدن برگهای اصلی به محل اصلی منتقل می کنند. البته بذور بایستی 3 تا 4 هفته در دمای 5 درجه سرمادهی مرطوب داده شود.

عوارض جانبی - هشدار

این گیاه سمی است و در مکانهایی که در دسترس کودکان است نباید کشت نمود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گلایلاردیا و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن