نام علمي
Artemisia stelleriana
دانستنیهای علمی
جایگاه رده‌بندی و ویژگی‌های عمومی
Artemisia stelleriana با نام فارسی «افسنطین شنی» از تیره کاسنیان (Asteraceae) و از جنس درمنه (Artemisia) است. این جنس با ترکیبات ثانویه معطر و سازگاری‌های بالای اکولوژیک شناخته می‌شود. پوشش کرکی نقره‌ای برگ‌ها یک سازگاری مهم برای کاهش تبخیر و بازتاب نور در زیستگاه‌های بادخیز و شور است.
منطقه بومی و پراکنش
این گونه بومی بخش‌هایی از شمال شرق آسیا و نواحی پیرامون شمال اقیانوس آرام است و در برخی مناطق ساحلی سردسیر گسترش طبیعی دارد. در بسیاری از کشورها به عنوان گیاه زینتی کشت شده و گاهی از طریق بذر یا جابجایی خاک‌های ساحلی به خارج از محدوده بومی راه یافته است.
زیستگاه و بوم‌شناسی
زیستگاه شاخص افسنطین شنی شامل تپه‌های ماسه‌ای، کرانه‌های ساحلی، زمین‌های سبک و زهکشی‌شده و گاه بسترهای نیمه‌شور است. تحمل به شوری، باد و کمبود آب، آن را به گونه‌ای مناسب برای اکوسیستم‌های ماسه‌ای و محیط‌های با تنش بالا تبدیل می‌کند. ریشه‌دهی و رشد خزنده می‌تواند به تثبیت نسبی ماسه کمک کند، هرچند نقش آن به شرایط محلی و تراکم پوشش گیاهی وابسته است.
تاریخچه نام‌گذاری و کاربرد علمی
نام Artemisia از سنت‌های دیرینه نام‌گذاری گیاهان دارویی در متون کلاسیک می‌آید و درمنه‌ها از دیرباز موضوع مطالعات فارماکوگنوزی و شیمی گیاهی بوده‌اند. صفت گونه‌ای stelleriana به یاد طبیعی‌دان آلمانی-روسی «گئورگ ویلهلم استلر» نسبت داده می‌شود. این گونه بیشتر به سبب سازگاری‌های ریخت‌شناسی و اکولوژیک و نیز ارزش زینتیِ برگ‌های نقره‌ای در پژوهش‌ها و کشت معرفی شده است.
![افسنطین شنی]()
خصوصیات - معرفی
گیاه "افسنطین شنی" یا "افسنطین خاکستری" گیاهی است از خانواده ی گل ستاره ای ها که بومی شرق آسیا (ژاپن، چین، روسیه) می باشد. این گیاه همچنین به صورت خودرو و به عنوان گیاهی زینتی در شمال آمریکا و در زمین های شنی مانند اسکاندیناوی به خوبی پرورش می یابد. افسنطین شنی گیاهی همیشه سبز و چندساله است که می تواند حدود 0.5 تا 0.6 متر طول داشته و سرعت رشد متوسطی داشته باشد. برگ های آن به رنگ سبز کمرنگ با سطحی پوشیده از کرک های انبوه می باشد. گل ها به رنگ زرد بوده که به صورت چندتایی در خوشه های طویل ظاهر می شوند. این گل ها از ماه های جولای تا اواخر آگست تشکیل می شوند. بذرها نیز از آگست تا اکتبر می رسند. گل های این گیاهان هرمافرودیت (دارای اندام های جنسی نر و ماده بر روی یک گل) بوده و گرده افشانی آنها توسط حشرات صورت می گیرد. از این گیاه به عنوان گیاهی پوششی نیز استفاده می شود.
![beach wormwood]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نیاز
خاک های مرطوب با بافت سبک
این گیاهان به خوبی در زمین هایی با بافت سبک (شنی) و متوسط (لومی) رشد می کنند. خاک های مرطوب و به خوبی آبیاری شده را ترجیح می دهند. اگرچه این گیاهان خاک های مرطوب را برای رشد ترجیح می دهند اما می توانند نسبت به خشکی خاک نیز متحمل باشند. این گیاهان قادرند در خاک های فقیر از نظر مواد غذایی نیز به خوبی رشد نمایند. پی اچ مناسب خاک برای رشد آنها پی اچ اسیدی، خنثی و یا کمی قلیایی است. افسنطین شنی به مکان هایی با آفتاب کامل نیاز دارد و در مکان های سایه نمی تواند رشد کند. گیاهانی که در زمین های خشک و فقیر رشد می کنند، سخت تر و دارای عطر بیشتری خواهند بود.
![Artemisia stelleriana]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
دمنوش این گیاه کم خونی را رفع می کند.
تصفیه کننده خون است.
رسوب عروق خونی را از بین می برد.
برای تقویت قلب مؤثر است.
کسانی که تصلب شرایین دارند از دمنوش این گیاه استفاده کنند.
برای افرادی که سکته مغزی کرده اند مصرف این گیاه بسیار مفید است.
دمنوش آن در درمان بیماری های عصبی مؤثر است.
اشخاصی که دچار بی خوابی و عصبانیت می شوند از دمنوش این گیاه استفاده کنند.
برای درمان کابوس مؤثر است.
سرگیجه را رفع می کند.
برای تقویت حافظه و فراموشی نیز استفاده می شود.
عوارض ناشی از نارسایی کبد را رفع می کند.
در درمان یرقان مؤثر است.
کبد را تقویت می کند.
برای رفع بوی بد دهان مفید است.
برای درمان گلو درد از دمنوش این گیاه استفاده می شود.
برای درمان بیماری رعشه و لقوه مفید می باشد.
برای درمان واریس مؤثر است.
برای رفع دردهای عضلانی و پیچ خوردگی اعضا و دردهای رماتیسم وریدی و مفصلی با دمنوش این گیاه، محل درد را کمپرس کنید.
برای درمان کرم های انگلی بسیار مفید است.
اشتها را زیاد و عمل هضم غذا را آسان می کند. در نتیجه برای عمل لاغری مفید می باشد.
یبوست های ناشی از ضعف عمل دستگاه هاضمه با دمنوش این گیاه پر خاصیت درمان می شود.
دمنوش آن برای تقویت معده و روده مؤثر است.
برای درمان شوره و نیز موخوره، سر خود را با دمنوش افسنطین ماساژ دهید.
دمنوش این گیاه تب بر است.
برای درمان رنگ پریدگی مؤثر است.
خانم هایی که یائسگی زودرس دارند از دمنوش این گیاه استفاده کنند.
![افسنطین شنی - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
مقابله به آفات افسنطین شنی
آفات رایج
Artemisia stelleriana در باغچه‌ها به‌عنوان پوششی زینتی کشت می‌شود و معمولاً کم‌آفت است، اما گاهی شته‌ها روی ساقه‌های نرم تجمع می‌کنند و باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند. همچنین کنه تارتن در هوای گرم و خشک لکه‌های ریز روشن و تارهای نازک ایجاد می‌کند. کنترل: شست‌وشوی گیاه با آب، حذف بخش‌های آلوده، افزایش رطوبت و گردش هوا، و در صورت شدت آلودگی استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن نیم به‌صورت محلول‌پاشی.
در خاک‌های خیلی مرطوب، حلزون و راب می‌توانند به برگ‌های نزدیک سطح خاک خسارت بزنند. کنترل: جمع‌آوری دستی، تله‌های ساده، و کاهش پناهگاه‌های مرطوب اطراف بوته.
بیماری‌های مهم
مهم‌ترین مشکل این گیاه پوسیدگی ریشه و طوقه (به‌علت زهکشی ضعیف و آبیاری زیاد) است که با زردی، پژمردگی و سیاه‌شدن طوقه همراه می‌شود. پیشگیری و مدیریت: کاشت در خاک سبک و بسیار زهکش‌دار، آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک، و حذف بوته‌های شدیداً درگیر.
گاهی در شرایط مرطوب و سایه، سفیدک سطحی به‌صورت پوشش پودری روی برگ دیده می‌شود. کنترل: نور کافی، فاصله‌گذاری مناسب، حذف برگ‌های آلوده و پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ هنگام آبیاری.
![افسنطین شنی]()
نحوه تکثیر افسنطین شنی
ازدیاد این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. این بذرها را به صورت سطحی از اواخر زمستان تا اوایل تابستان در گل خانه کشت می کنند. پس از کشت بذرها باید دقت کرد که بستر کشت خشک نشود و همواره مرطوب باقی بماند. این بذرها می توانند در دمای 20 درجه سانتیگراد (68 درجه فارنهایت) به مدت 14 روز جوانه بزنند. پس از اینکه بذرها جوانه زده و نشاها به اندازه کافی بزرگ شدند آنها را به گلدان های جداگانه ای منتقل کرده و تا پایان اولین فصل سرما در گلخانه نگهداری می کنند. سپس آنها را در اواخر بهار یا اوایل تابستان از گلخانه خارج کرده و در زمین اصلی یا فضای باز می کارند.
یکی دیگر از روش های تکثیر این گیاه، تقسیم بوته های آن در فصل بهار یا پاییز است. روش دیگر برای ازدیاد آنها استفاده از قلمه های ساقه در اواخر بهار می باشد. به منظور تهیه ی قلمه باید شاخه های جوانه را به طول حدود 10 تا 15 سانتیمتر از گیاه مادری جدا کرد و در بستر کشت با خاک سبک و شنی و در سایه در گلخانه یا شاسی سرد، ریشه دار نمود. ریشه دار کردن قلمه های این گیاهان بسیار آسان است.