افسنطین شنی - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/12/22
افسنطین شنی - معرفی و خواص گیاهان دارویی
افسنطین شنی (*Artemisia stelleriana*) گیاهی علفی-نیمه‌خشبی از تیره کاسنیان (Asteraceae) است که برای رشد مطلوب به نور کامل (آفتاب مستقیم) نیاز دارد و در سایه متراکم رشد ضعیف‌تری نشان می‌دهد. این گونه به دماهای معتدل تا گرم سازگار است و عموماً سرمای ملایم را نیز تحمل می‌کند. نیاز آبی آن کم تا متوسط است؛ در خاک‌های سبک و بسیار زهکش‌دار عملکرد بهتری دارد و رطوبت بالا و ماندابی شدن خاک می‌تواند موجب کاهش رشد و پوسیدگی ریشه شود.

از نظر بومی‌بودن، خاستگاه آن نواحی ساحلی و ماسه‌ای شمال شرق آسیا (به‌ویژه سواحل و زیستگاه‌های شنی) گزارش می‌شود و به‌صورت زینتی در بسیاری از مناطق جهان کشت می‌گردد. زیستگاه طبیعی آن بیشتر شامل تپه‌های شنی، سواحل و خاک‌های فقیر و شنی با زهکشی بالا است.

از نظر ریخت‌شناسی، بوته‌ای کم‌ارتفاع و گسترده‌شونده است (معمولاً به‌صورت پوششی)، با ساقه‌های منشعب و برگ‌های نقره‌ای-خاکستری که به دلیل کرک‌دار بودن ظاهر مخملی دارند. برگ‌ها غالباً بریدگی‌دار و معطرند و گل‌آذین‌ها به شکل کپه‌های کوچک و نسبتاً کم‌جلوه (زرد کم‌رنگ تا کرم) در فصل گرم ظاهر می‌شوند.

نام رایج آن در ایران «افسنطین شنی» است. در منابع جهانی بیشتر با نام‌های **Dusty Miller**, **Silver Artemisia** و گاهی **Beach wormwood** شناخته می‌شود.

Nargil_Artemisia stelleriana
نام علمي
Artemisia stelleriana
نام لاتين
beach wormwood
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


جایگاه رده‌بندی و ویژگی‌های عمومی

Artemisia stelleriana با نام فارسی «افسنطین شنی» از تیره کاسنیان (Asteraceae) و از جنس درمنه (Artemisia) است. این جنس با ترکیبات ثانویه معطر و سازگاری‌های بالای اکولوژیک شناخته می‌شود. پوشش کرکی نقره‌ای برگ‌ها یک سازگاری مهم برای کاهش تبخیر و بازتاب نور در زیستگاه‌های بادخیز و شور است.


منطقه بومی و پراکنش

این گونه بومی بخش‌هایی از شمال شرق آسیا و نواحی پیرامون شمال اقیانوس آرام است و در برخی مناطق ساحلی سردسیر گسترش طبیعی دارد. در بسیاری از کشورها به عنوان گیاه زینتی کشت شده و گاهی از طریق بذر یا جابجایی خاک‌های ساحلی به خارج از محدوده بومی راه یافته است.


زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه شاخص افسنطین شنی شامل تپه‌های ماسه‌ای، کرانه‌های ساحلی، زمین‌های سبک و زهکشی‌شده و گاه بسترهای نیمه‌شور است. تحمل به شوری، باد و کمبود آب، آن را به گونه‌ای مناسب برای اکوسیستم‌های ماسه‌ای و محیط‌های با تنش بالا تبدیل می‌کند. ریشه‌دهی و رشد خزنده می‌تواند به تثبیت نسبی ماسه کمک کند، هرچند نقش آن به شرایط محلی و تراکم پوشش گیاهی وابسته است.


تاریخچه نام‌گذاری و کاربرد علمی

نام Artemisia از سنت‌های دیرینه نام‌گذاری گیاهان دارویی در متون کلاسیک می‌آید و درمنه‌ها از دیرباز موضوع مطالعات فارماکوگنوزی و شیمی گیاهی بوده‌اند. صفت گونه‌ای stelleriana به یاد طبیعی‌دان آلمانی-روسی «گئورگ ویلهلم استلر» نسبت داده می‌شود. این گونه بیشتر به سبب سازگاری‌های ریخت‌شناسی و اکولوژیک و نیز ارزش زینتیِ برگ‌های نقره‌ای در پژوهش‌ها و کشت معرفی شده است.

افسنطین شنی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه افسنطین شنی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  افسنطین شنی
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  افسنطین شنی
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  افسنطین شنی
خاک های مرطوب با بافت سبک


گیاه "افسنطین شنی" یا "افسنطین خاکستری" گیاهی است از خانواده ی گل ستاره ای ها که بومی شرق آسیا (ژاپن، چین، روسیه) می باشد. این گیاه همچنین به صورت خودرو و به عنوان گیاهی زینتی در شمال آمریکا و در زمین های شنی مانند اسکاندیناوی به خوبی پرورش می یابد. افسنطین شنی گیاهی همیشه سبز و چندساله است که می تواند حدود 0.5 تا 0.6 متر طول داشته و سرعت رشد متوسطی داشته باشد. برگ های آن به رنگ سبز کمرنگ با سطحی پوشیده از کرک های انبوه می باشد. گل ها به رنگ زرد بوده که به صورت چندتایی در خوشه های طویل ظاهر می شوند. این گل ها از ماه های جولای تا اواخر آگست تشکیل می شوند. بذرها نیز از آگست تا اکتبر می رسند. گل های این گیاهان هرمافرودیت (دارای اندام های جنسی نر و ماده بر روی یک گل) بوده و گرده افشانی آنها توسط حشرات صورت می گیرد. از این گیاه به عنوان گیاهی پوششی نیز استفاده می شود.

beach wormwood

شرایط محیط رشد


این گیاهان به خوبی در زمین هایی با بافت سبک (شنی) و متوسط (لومی) رشد می کنند. خاک های مرطوب و به خوبی آبیاری شده را ترجیح می دهند. اگرچه این گیاهان خاک های مرطوب را برای رشد ترجیح می دهند اما می توانند نسبت به خشکی خاک نیز متحمل باشند. این گیاهان قادرند در خاک های فقیر از نظر مواد غذایی نیز به خوبی رشد نمایند. پی اچ مناسب خاک برای رشد آنها پی اچ اسیدی، خنثی و یا کمی قلیایی است. افسنطین شنی به مکان هایی با آفتاب کامل نیاز دارد و در مکان های سایه نمی تواند رشد کند. گیاهانی که در زمین های خشک و فقیر رشد می کنند، سخت تر و دارای عطر بیشتری خواهند بود. 

Artemisia stelleriana

نحوه تکثیر افسنطین شنی


ازدیاد این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. این بذرها را به صورت سطحی از اواخر زمستان تا اوایل تابستان در گل خانه کشت می کنند. پس از کشت بذرها باید دقت کرد که بستر کشت خشک نشود و همواره مرطوب باقی بماند. این بذرها می توانند در دمای 20 درجه سانتیگراد (68 درجه فارنهایت) به مدت 14 روز جوانه بزنند. پس از اینکه بذرها جوانه زده و نشاها به اندازه کافی بزرگ شدند آنها را به گلدان های جداگانه ای منتقل کرده و تا پایان اولین فصل سرما در گلخانه نگهداری می کنند. سپس آنها را در اواخر بهار یا اوایل تابستان از گلخانه خارج کرده و در زمین اصلی یا فضای باز می کارند. 
یکی دیگر از روش های تکثیر این گیاه، تقسیم بوته های آن در فصل بهار یا پاییز است. روش دیگر برای ازدیاد آنها استفاده از قلمه های ساقه در اواخر بهار می باشد. به منظور تهیه ی قلمه باید شاخه های جوانه را به طول حدود 10 تا 15 سانتیمتر از گیاه مادری جدا کرد و در بستر کشت با خاک سبک و شنی و در سایه در گلخانه یا شاسی سرد، ریشه دار نمود. ریشه دار کردن قلمه های این گیاهان بسیار آسان است. 

beach wormwood

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


دمنوش این گیاه کم خونی را رفع می کند.
تصفیه کننده خون است.
رسوب عروق خونی را از بین می برد.
برای تقویت قلب مؤثر است.
کسانی که تصلب شرایین دارند از دمنوش این گیاه استفاده کنند.
برای افرادی که سکته مغزی کرده اند مصرف این گیاه بسیار مفید است.
دمنوش آن در درمان بیماری های عصبی مؤثر است.
اشخاصی که دچار بی خوابی و عصبانیت می شوند از دمنوش این گیاه استفاده کنند.
برای درمان کابوس مؤثر است.
سرگیجه را رفع می کند.
برای تقویت حافظه و فراموشی نیز استفاده می شود.
عوارض ناشی از نارسایی کبد را رفع می کند.
در درمان یرقان مؤثر است.
کبد را تقویت می کند.
برای رفع بوی بد دهان مفید است.
برای درمان گلو درد از دمنوش این گیاه استفاده می شود.
برای درمان بیماری رعشه و لقوه مفید می باشد.
برای درمان واریس مؤثر است.
برای رفع دردهای عضلانی و پیچ خوردگی اعضا و دردهای رماتیسم وریدی و مفصلی با دمنوش این گیاه، محل درد را کمپرس کنید.
برای درمان کرم های انگلی بسیار مفید است.
اشتها را زیاد و عمل هضم غذا را آسان می کند. در نتیجه برای عمل لاغری مفید می باشد.
یبوست های ناشی از ضعف عمل دستگاه هاضمه با دمنوش این گیاه پر خاصیت درمان می شود.
دمنوش آن برای تقویت معده و روده مؤثر است.
برای درمان شوره و نیز موخوره، سر خود را با دمنوش افسنطین ماساژ دهید.
دمنوش این گیاه تب بر است.
برای درمان رنگ پریدگی مؤثر است.
خانم هایی که یائسگی زودرس دارند از دمنوش این گیاه استفاده کنند.

افسنطین شنی - معرفی و خواص گیاهان دارویی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس درمنه و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.85 از ۵، بر اساس 13 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید