رعنازیبا قرمز - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1396/02/15
رعنازیبا قرمز - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
رعنازیبا قرمز (Gaillardia grandiflora) با نام‌های رایج در ایران «گل رعنازیبا» و «گایاردیا» و در جهان «Blanket flower» و «Gaillardia» یک گیاه علفی زینتی از تیره کاسنیان است. این گیاه دارای ساقه‌های نسبتاً قائم و منشعب، برگ‌های ساده با شکل متغیر از نیزه‌ای تا بیضوی و گاه کمی کرکدار، و گل‌آذین کپه‌ای درشت با گلچه‌های زبانه‌ای قرمز تا قرمز-نارنجی با حاشیه زرد و گلچه‌های لوله‌ای مرکزی تیره‌تر است. بهترین رشد آن در نور کامل خورشید، خاک‌های سبک با زهکشی مناسب و آبیاری متوسط رخ می‌دهد و به گرما و خشکی نسبی نسبتاً بردبار است، اما در خاک‌های سنگین و مرطوب دچار افت رشد می‌شود. این گیاه عمدتاً حاصل دورگ‌گیری گونه‌های بومی آمریکای شمالی بوده و خاستگاه و زیستگاه طبیعی والدین آن، چمنزارها و نواحی باز و آفتاب‌گیر است.

Nargil_Gaillardia grandiflora
نام علمي
Gaillardia grandiflora
نام لاتين
blanket flower
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


گل رعنا زیبا بومی مناطق آمریکا می باشد و بالغ بر 23 گونه دارد که تنها دو گونه آن تکثیر و پرورش داده می شود. گونه یکساله pulchella و گونه aristata که گونه ای چند ساله است. این گل در تابستان و پاییز به حداکثر گلدهی می رسد که به دلیل گل های زیبا و رنگارنگ به رنگ های قرمز و زرد، به گل  پتوهندی نیز معروف است.
این گل به خشکی مقاوم است و  پروانه ها را به خود جذب می کند، رعنازیبا به راحتی در باغچه رشد می کند و نیاز به نگهداری زیادی ندارد. ارتفاع  رعنا زیبا به 30 تا 50 سانتیمتر نیز می رسد و بوته ای به پیرامون  50 تا 70 سانتیمتر را تشکیل می دهد. قطر  هر گل بالغ بر 5 تا 7 سانتیمتر است.
جنس Gaillardia grandiflora یک تتراپلوئید هیبرید است که در نتیجه کراس بین گونه های Gaillardia aristata (رعنازیبا چندساله) و Gaillardia pulchella (رعنازیبا یکساله) به وجود آمده است.

رعنازیبا قرمز

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه رعنازیبا قرمز
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  رعنازیبا قرمز
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  رعنازیبا قرمز
نواحی معتدل تا نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  رعنازیبا قرمز
خاک هایی با بافت سبک


ساقه

ساقه‌های Gaillardia grandiflora عموماً علفی، راست تا کمی منشعب و نسبتاً زبر هستند و به‌واسطه کرک‌های ریز، بافتی خشن ایجاد می‌کنند. ارتفاع ساقه‌ها معمولاً در بازه ۳۰ تا ۷۰ سانتی‌متر قرار می‌گیرد و در بخش‌های بالایی که گل‌آذین تشکیل می‌شود باریک‌تر و انعطاف‌پذیرتر است.


برگ

برگ‌ها غالباً به‌صورت متناوب روی ساقه قرار می‌گیرند. برگ‌های قاعده‌ای ممکن است پهن‌تر باشند، در حالی‌که برگ‌های ساقه‌ای باریک‌تر و کشیده‌تر دیده می‌شوند. شکل برگ‌ها از نیزه‌ای تا بیضیِ کشیده متغیر است و حاشیه می‌تواند صاف یا اندکی دندانه‌دار باشد. سطح برگ معمولاً سبز تا سبز خاکستری و کرک‌دار است که به آن جلوه‌ای مات و زبر می‌دهد.


گل‌آذین و گل

این گیاه دارای گل‌آذین کلاپرکی (شبیه گل آفتابگردان) با قطر تقریبی ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر است. گل‌های زبانه‌ای پیرامونی معمولاً قرمز تند با حاشیه‌های زرد هستند و اغلب به‌صورت دو رنگ یا گرادیانی دیده می‌شوند؛ نوک زبانه‌ها می‌تواند کمی شکاف‌دار یا دندانه‌دار باشد. بخش مرکزی (گل‌های لوله‌ای) به رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای تا ارغوانی تیره ظاهر می‌شود و حالت گنبدی ایجاد می‌کند.


میوه و بذر

پس از گلدهی، میوه‌ها از نوع فندقه (آکنه) شکل می‌گیرند. بذرها کوچک، کشیده و معمولاً دارای کرک‌ها یا زوائد ریز هستند که به پراکنش کمک می‌کند. خشک‌شدن سرگل و باقی‌ماندن ساختار کلاپرک از ویژگی‌های قابل مشاهده در پایان فصل است.

blanket flower

شرایط محیط رشد


برای کاشت گیاهان جوان باید مکان آفتابی حداقل 6 تا 8 ساعت  برای کاشت گیاه تدارک دید.
این گیاه به خاک زیاد حساس نیست ولی برای رشد بهتر، لازم است گیاه را در خاک شنی و سبک کاشت، قبل از کاشت خاک را تا عمق 20 تا 30 سانتیمتری شخم زده و خاک را نرم کرده و گیاه را با فاصله 20 تا 30 سانتیمتری از یکدیگر بکارید.
این گیاه به آبیاری منظم و کم نیاز دارد و به خاک خیس حساس می باشد. رطوبت بیش از حد خاک باعث پوسیدگی و از بین رفتن گیاه می شود. بهترین زمان آبیاری برای گیاه زمانی است که خاک اطراف آن خشک باشد. در فصل تابستان و گرم شدن هوا نیاز آبی گیاه بیشتر می شود.
برای رشد بهتر گیاه نسبت به کوتاه کردن ساقه های بلند اقدام نمایید و همچنین بهتر است گل های پژمرده چیده شود تا گیاه به تولید گل های جدید تحریک گردد.

Gaillardia grandiflora

مقابله به آفات رعنازیبا قرمز

آفات مهم رعنازیبا قرمز

مهم‌ترین آفات Gaillardia grandiflora شته‌ها، تریپس و مینوز برگ هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ و انتقال ویروس می‌شوند. تریپس سبب نقره‌ای شدن و لکه‌دار شدن گلبرگ‌ها می‌گردد. لارو مینوز با ایجاد دالان در برگ‌ها فتوسنتز را کاهش می‌دهد. برای کنترل، ابتدا از روش‌های غیرشیمیایی مانند حذف دستی برگ‌های آلوده، شست‌وشوی بوته با آب و صابون ملایم و استفاده از تله‌های چسبناک زرد بهره ببرید. در صورت طغیان، می‌توان از حشره‌کش‌های کم‌خطر مانند روغن‌های معدنی و صابون حشره‌کش استفاده کرد.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

رعنازیبا قرمز مستعد لکه برگی قارچی، سفیدک سطحی و پوسیدگی طوقه است. آبیاری بیش از حد و تهویه ضعیف بستر، شرایط را برای این بیماری‌ها فراهم می‌کند. علائم شامل لکه‌های قهوه‌ای روی برگ، پوشش سفید پودری و زردی و پژمردگی ناگهانی است. برای پیشگیری، آبیاری را در پای بوته و در صبح انجام داده، از خیس شدن طولانی برگ‌ها جلوگیری کنید و فاصله کاشت را رعایت کنید. در صورت مشاهده نشانه‌ها، برگ‌ها و بوته‌های به‌شدت آلوده حذف و نابود شوند. استفاده دوره‌ای از قارچ‌کش‌های مس‌دار یا بیوکنتـرل‌های حاوی Trichoderma می‌تواند به مهار بیماری کمک کند.

رعنازیبا قرمز

عوارض جانبی - هشدار


گل رعنا زیبا را به راحتی می توان تکثیر نمود. اگر گل ها چیده نشوند، به راحتی بذر تولید می کنند. بذرها بر روی زمین می ریزد و در سال آینده گیاهان جدید در آن مکان می رویند. از طرفی می توان قبل از ریزش بذرها بر روی زمین، آنها را جمع آوری و در مکانی مناسب که سرد و خشک است نگهداری کرد و در سال های بعد از بذر این گیاه جهت تکثیر آن استفاده کرد. توجه داشته باشید که برای بدست آوردن بذر با کیفیت مناسب، می بایست که گل ها بر روی گیاه باقی بمانند تا بعد از پژمردگی طبیعی، بذرها به تدریج رسیده و آماده شوند. اما برای جلوگیری از ریختن بذرهای رسیده بر روی خاک می توانید بعد از پژمردن گلها، به دور هر گل کیسه کوچک کاغذی قرار دهید تا مانع از پراکنده شدن و ریختن بذرها شوید. زمانی که بذرها می رسند، رنگ آنان از سبز به قهوه ای تغییر می کند و این زمان مناسبی برای برداشت بذر از روی گیاه است. برای کاشت بذرها از بستری سبک همانند خاک شنی استفاده کنید و از آنجایی که بذرها برای جوانه زنی به نور نیاز دارند بعد از قرار دادن آنها بر روی بستر کاشت روی آنها را با لایه نازکی به ضخامت 0.3 میلیمتر بپوشانید. دمای 21 درجه سانتیگراد و رطوبت خاک برای جوانه زنی بذرها مناسب است. بذرها با توجه به شرایط محیطی در حدود 20-8 روز بعد از کاشته شدن جوانه میزنند و گیاه حاصل از بذر در حدود 3-2 ماه طول می کشد تا به گل بنشینند.
برای ازدیاد این گیاه می توان به ترتیب زیر عمل کرد:
1- ابتدا بستری از کوکوپیت و پیت ماس تهیه کنید (50-50). فقط دقت کنید بستر تمیز و قارچ کشی شده باشد. می توانید برای قارچ کشی بستر از کاربندازیوم 60% به میزان 2 در هزار استفاده کنید. بذرها را به  بروی بستر پخش کنید. یک لایه خیلی نازک به اندازه قطر بذر حدود 0.2 سانتیمتر یا 2 میلیمتر روی بذرها از بستر بپاشید.
2- بعد انجام مراحل قبل روی بستر را با آب پاش اسپره کنید دقت کنید منظور از اسپری همان مه پاشی هست و باید بستر  مرطوب شود. چنانچه فشار آبی که روی بستر می ریزید زیاد باشد ممکن است بذرها به انتهای بستر رفته و جوانه زنی ایجاد نشود.
3- روی بذرها را یک نایلون کشیده تا رطوبت به اندازه 100 درصد برود و درب آن را محکم ببندید.
4- بذرها در دمای حدود 20 الی 25 درجه قرار گیرد. دقت کنید کم بودن و زیاد بودن این دما تأثیر بسزایی در جوانه زنی دارد. زیاد بودن این دما باعث ایجاد رشد علف های هرز و کم بودن نیز عدم جوانه زنی بذرها را بدنبال خواهد داشت. البته در نظر داشته باشید برای جوانه زنی احتیاجی به نور نیست.
5- بعد از جوانه زنی بذرها که تعداد برگ ها به 4 عدد یا بیشتر رسید نایلون روی بذرها را با خودکار سوراخ کرده و رطوبت آن را به نصف می رسانید و بستر را مقابل نور قرار دهید. بهترین منبع نور پشت پنجره در فاصله 30 سانتیمتری می باشد.
6- بعد از رشد گیاه می توانید آنها را جدا کرده و به گلدان جدید انتقال دهید. در این کار دقت لازم را داشته باشید که ریشه صدمه نبیند.
چند نکته:
1- بستر بدون کود باشد دقیقا مطابق با دستوری که نوشتیم.
2- بعضی مناطق دارای آب سنگین بوده، بهتر این است که آب معدنی جوشیده شده و سرد شده (هم دمای محیط) استفاده شود.
3- دما ثابت و 20 الی 25 درجه باشد.
4- مدت زمان جوانه زنی بین 10 الی 21 روز می باشد.
5- وقتی که گیاه به ارتفاع کافی برای کنترل‌ کردن رسید، جوانه ها را در داخل گلدان های 7.5 سانتیمتری یا سینی های مخصوص بکارید. 10-15 روز قبل از انتقال گیاه به محیط بیرون، آن را به تدریج با اقلیم بیرون آشنا نمایید. حتماً کاشت در محیط بیرون را به بعد از فصل سرما موکول کرده و میان هر دو گیاه، فاصله ی 30 سانتیمتری را در نظر بگیرید.

-

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گلایلاردیا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.78 از ۵، بر اساس 9 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید