نام علمي
Calendula Arvensis
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
17 تا 20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک هایی با تهویه ی مناسب
|
دانستنیهای علمی
ردهبندی گیاهشناسی
Calendula arvensis از تیرهٔ Asteraceae و جنس Calendula است. این گونه یک علف هرز یکساله یا دوساله با گلهای زرد تا نارنجی است و بهدلیل شباهت، گاهی با Calendula officinalis (همیشهبهار باغی) اشتباه میشود.
منطقه بومی و گسترش جغرافیایی
خاستگاه اصلی همیشهبهار صحرایی حوضهٔ مدیترانه است؛ از اروپای جنوبی تا شمال آفریقا و غرب آسیا گزارش شده است. این گونه بهعنوان گیاه همراه محصولات زراعی، به بسیاری از مناطق معتدل جهان، از جمله برخی نقاط آمریکای شمالی، وارد شده است.
زیستگاه و بومشناسی
این گیاه در شالیزارهای متروکه، حاشیهٔ مزارع، باغها، زمینهای بایر و سطوح مختلشده رشد میکند. به خاکهای نسبتاً فقیر، آفتاب کامل و بارندگی فصلی مقاوم است و به همین دلیل نقش مهمی در پوشش گیاهی ثانویه و چرخهٔ مواد آلی دارد.
تاریخچه و کاربردهای علمی
ذکر Calendula arvensis در متون گیاهشناسی اروپایی از سدههای میانه دیده میشود. در برخی مناطق مدیترانهای، بهصورت محلی برای رنگدهی و بهندرت در طب سنتی استفاده میشده است، اما از نظر فارماکولوژیک کمتر از گونهٔ اهلی C. officinalis مطالعه شده است.
![همیشه بهار صحرایی]()
خصوصیات - معرفی
"همیشه بهار صحرایی" گیاهی از خانواده ی گل ستاره ای یا کاسنی و یک ساله است.
برگ های کوتیلدونی این گیاه، کشیده، باریک و دراز بوده و برگ های پایینی روی شاخه، قاشقی و متصل به ساقه کوتاه می باشد در صورتی که برگ های بالایی تخم مرغی تا نیزه ای، معمولاً ساقه را محصور نموده و کامل و بدون دندانه است.
ساقه ی همیشه بهار صحرایی به طول 10 تا 40 سانتیمتر، کج، بالارونده، گوشه دار و دارای انشعابات زیادی است که برگ ها روی آن تا راس ساقه ادامه دارند. این ساقه ها دارای پرزهای کوتاه هستند.
کاپیتول های گل دارای دو نوع گل، لوله ای و زبانه ای بوده که بر روی انتهای شاخه ها تشکیل می شوند. گل های زبانه ای به رنگ زرد روشن تا نارنجی دیده می شوند. دوره گلدهی این گیاه از بهار تا پاییز است.
میوه این گیاه فندقه ای، هتروکارپ، به طول 10 تا 20 میلیمتر و پهنای 2 تا 3 میلیمتر، کاملاً خمیده و کرمی شکل است.
![field marigold]()
شرایط محیط رشد
در طول رویش به گرما و همچنین تابش نور نیاز دارد. همیشه بهار، به خوبی قادر است خشکی را تحمل کند. بذرها در دمای 5 تا 8 درجه سانتیگراد پس از 4 تا 5 روز جوانه می زنند. کشت این گیاه در مناطقی که میانگین درجه حرارت در خرداد ماه 17 تا 18 درجه سانتیگراد و در ماه های تیر و مرداد 19 تا 20 درجه سانتیگراد باشد، موفقیت آمیز خواهد بود.
همیشه بهار درجه حرارت های پایین را به خوبی تحمل می کند. حتی برای مدت محدودی قادر به تحمل درجه حرارت های زیر صفر است.
اگرچه این گیاه در خاک های فقیر (از نظر مواد غذایی) نیز گل های زیبایی تولید می کند، ولی در این شرایط حداقل مقدار ماده مؤثره را خواهند داشت. بافت خاک هایی که در آنها همیشه بهار کشت می شود، باید طوری باشد که عمل تهویه به آسانی انجام گیرد (خاک های سنگین رسی مناسب نیست). سطح زمین باید کاملاً صاف باشد، زیرا پستی و بلندی سبب آب ایستابی می شود که برای رویش گیاه خطرناک است.
این گیاه می تواند خشکی را تحمل کند، ولی برای افزایش کیفیت مواد مؤثره باید تحت آبیاری منظم و مناسب قرار گیرند. رطوبت زیاد برای همیشه بهار مضر است و خطر گسترش بیماری های قارچی را افزایش می دهد.
![Calendula Arvensis]()
مقابله به آفات همیشه بهار صحرایی
آفات رایج Calendula arvensis
مهمترین آفات همیشهبهار صحرایی شامل شتهها، تریپس، سفیدبالک و کنه تارتن هستند. شتهها با مکیدن شیره گیاه موجب پیچیدگی برگ و ترشح عسلک میشوند و رشد کپک دودهای را افزایش میدهند. تریپس و کنه با ایجاد لکههای نقرهای و زردی برگ، کیفیت گل را کاهش میدهند. پایش هفتگی پشت برگها و غنچهها، کلید تشخیص زودهنگام آفت است.
روشهای کنترل آفات
برای مدیریت غیرشیمیایی، حذف علفهای هرز میزبان، افزایش گردش هوا، و شستوشوی بوته با آب (بهویژه برای شته) توصیه میشود. رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و بالتوریها به کنترل شته کمک میکند. در صورت نیاز، استفاده هدفمند از صابون حشرهکش یا روغنهای باغبانی در ساعات خنک انجام شود. از سمپاشی در زمان گلدهی برای حفاظت از گردهافشانها پرهیز کنید.
امراض مهم و علائم
سفیدک پودری، بوتریتیس (کپک خاکستری) و پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری زیاد یا زهکشی ضعیف شایعاند. سفیدک پودری بهصورت پوشش سفید روی برگها دیده میشود. بوتریتیس باعث لکههای قهوهای و کپک خاکستری روی گل و برگ در رطوبت بالا میگردد. پوسیدگی ریشه با زردی عمومی و پژمردگی همراه است. رطوبت بالا و سایه، شدت بیماریها را افزایش میدهد.
روشهای مقابله با بیماریها
آبیاری را صبح انجام دهید، از خیسکردن شاخوبرگ پرهیز کنید و فاصله کاشت را افزایش دهید. اندامهای آلوده را سریع حذف و دور از مزرعه معدوم کنید. برای پیشگیری، بهبود زهکشی و تناوب کشت ضروری است. در شرایط شیوع، قارچکشهای مجاز مبتنی بر گوگرد یا ترکیبات مسی با رعایت برچسب مصرف شوند.
![همیشه بهار صحرایی]()
نحوه تکثیر همیشه بهار صحرایی
کاشت و تکثیر همیشه بهار صحرایی به وسیله بذر صورت می گیرد. گیاهان را در زمان مناسب به صورت ردیفی در زمین اصلی کشت می کنند. برای هر هکتار زمین، به 6 تا 8 کیلوگرم بذر با کیفیت مناسب نیاز است. به منظور تسریع و هماهنگی در رویش بذر، آبیاری زمین پس از کاشت ضرورت دارد.
همیشه بهار تا مدت ها به عنوان گیاه زینتی کشت می شد، تا اینکه خواص دارویی آن شناخته گردید و به عنوان گیاهی دارویی مورد استفاده قرار گرفت. کشت این گیاه در اروپا از قرن هفدهم آغاز شد.
گل های بدون کاسبرگ یا به طور کلی گل های همیشه بهار، در برخی از فارمارکوپه ها به عنوان دارو معرفی شده اند و برای مداوای بیماری های معدی و روده ای استفاده می شوند. همچنین از مواد استخراج شده از گل های این گیاه، کرم هایی برای مداوای زخم های پوستی تهیه می شود. مواد رنگی استخراج شده از گل همیشه بهار، در رنگ کردن مواد غذایی و همچنین در رنگ کردن بعضی از انواع چربی ها استفاده می شود.
این گیاه در کشورهای آلمان، استرالیا، چک، اسلواک، اتریش، سوئیس، مجارستان و اخیراً در مصر و سوریه به عنوان گیاهی دارویی کشت می شود.