نام علمي
Flacourtia jangomans
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
گیاه Flacourtia jangomas با نام رایج «آلوی هندی» به خانواده Salicaceae تعلق دارد که شامل درختان و درختچههای چوبی است. این گونه در گذشته در خانواده Flacourtiaceae قرار میگرفت، اما بر پایه دادههای مولکولی، در ردهبندیهای جدید به Salicaceae منتقل شده است. جنس Flacourtia شامل چندین گونه میوهده است که اغلب در نواحی گرمسیری آسیا پراکنش دارند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی آلوی هندی جنوب و جنوبشرق آسیا است. خاستگاه آن را عمدتاً شبهقاره هند، بنگلادش، نپال، سریلانکا و بخشهایی از میانمار و تایلند میدانند. این گونه سپس به مناطق گرمسیری دیگر، از جمله مالزی، اندونزی و برخی نواحی آفریقای شرقی معرفی شده و بهصورت درخت میوه نیمهزراعی کشت میشود.
زیستگاه و بومشناسی
آلوی هندی در زیستگاههای گرم و مرطوب، از جلگههای کمارتفاع تا دامنههای تپهای رشد میکند. این درخت اغلب در حاشیه جنگلهای ثانویه، پرچینهای زراعی و باغهای روستایی دیده میشود. توانایی سازگاری با خاکهای نسبتاً فقیر و مقاومت نسبی به خشکی کوتاهمدت، آن را به گونهای موفق در چشماندازهای نیمهطبیعی تبدیل کرده است.
تاریخچه و استفاده سنتی
در متون گیاهشناسی قرن نوزدهم، Flacourtia jangomas بهعنوان میوهای بومی هند و سیلان (سریلانکا) توصیف شده است. استفاده سنتی آن در طب مردمی و باغهای خانگی موجب گسترش کشت گونه در آسیا شد. گزارشهای تاریخی نشان میدهد که گیاهشناسان استعماری بریتانیا در انتقال این گونه به باغهای گیاهشناسی و کلکسیونهای میوه گرمسیری نقش مهمی داشتهاند.
![آلوی هندی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
گستره وسیعی از خاک ها
|
گیاه "آلوی هندی" یا "قهوه هندی" درختی مخصوص جنگل های بارانی زمین های پست و کوهستان ها و از خانواده بید (Salicaceae) است. این گیاهان به صورت خودرو در جنوب شرق و شرق آسیا می روید ولی در برخی از مناطق دیگر نیز کشت می شوند. منشأ اولیه این گیاهان بطور دقیق شناخته شده نیست اما به نظر می رسد که منشأ آنها نواحی گرمسیر آسیا و احتمالاً هند باشد.
این گیاه به صورت درختچه یا درختی کوچک به ارتفاع حدود 10 متر است که گل های کوچکی به رنگ سفید تا سبز و معطر تولید می کند. میوه های آن هم به صورت خام و هم به صورت پخته شده یا مربا به مصرف خوراکی می رسند. پوست این گیاه نیز مصارف دارویی دارد. در برخی موارد نیز برای چوب و الوارش برداشت می شود.
برگ ها واژتخم مرغی یا بیضوی، به طول 3 تا 7 سانتیمتر، صاف و بدون کرک، نوک تیز، با حاشیه ای دندانه دار یا یکپارچه می باشد.
گل ها دوپایه، تشکیل شده در شاخه های کوتاه، گل های نر به صورت منفرد یا خوشه ای، گل های ماده به صورت منفرد، دارای 4 تا 6 کاسبرگ کرکدار و تخم مرغی شکل، کاسبرگ های گل های نر به طول 4 تا 5 میلیمتر، کاسبرگ های گل های ماده به صورت مدور، پرچم ها به طول 3 تا 5 میلیمتر، دیسک دارای 4 تا 6 لوب و گرد هستند.
میوه های این گیاهان به صورت سته ای و بیضوی شکل، به طول 2.5 سانتیمتر، با پوستی به رنگ قرمز تیره یا ارغوانی (در زمان رسیدن) دیده می شوند.
نژادهای مختلفی از این گونه وجود دارد که ممکن است دارای میوه هایی با کیفیت های مختلف باشند.
![Indian plum]()
شرایط محیط رشد
دما و رطوبت
آلوی هندی گیاهی گرمسیری تا نیمهگرمسیری است و در دمای ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. دمای زیر ۵ درجه میتواند به برگها و شاخههای جوان آسیب برساند. این گیاه رطوبت نسبی متوسط تا بالا را میپسندد و در هوای بسیار خشک دچار ریزش برگ و کاهش رشد میشود. آبیاری منظم بدون غرقابکردن خاک برای حفظ رطوبت یکنواخت ضروری است.
نور
آلوی هندی برای رشد مطلوب و میوهدهی نیازمند آفتاب کامل حداقل ۶ ساعت در روز است. در سایهٔ زیاد، رشد طولی افزایش یافته ولی گلدهی و تشکیل میوه کاهش مییابد. در مناطق بسیار گرم، سایهٔ ملایم در ساعات ظهر میتواند از تنش گرمایی و سوختگی برگها جلوگیری کند.
خاک و تغذیه
این گونه در انواع خاک رشد میکند، اما خاک لومیِ سبک، عمیق، با زهکش خوب و pH نزدیک به خنثی برای آن ایدهآل است. خاکهای سنگین و آبمانده باعث پوسیدگی ریشه میشوند. افزودن کود دامی پوسیده و کمپوست، تهویهٔ خاک و نگهداشت رطوبت را بهبود میدهد. تغذیه متعادل نیتروژن، فسفر و پتاسیم، رشد رویشی و تشکیل میوه را تقویت میکند.
![Flacourtia jangomans]()
مقابله به آفات آلوی هندی
آفات رایج
درخت Flacourtia jangomans (آلوی هندی) در زیستگاههای گرمسیری ممکن است درگیر شپشکها و شپشکهای سپردار شود که با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف، زردی برگ و ترشح عسلک و رشد کپک دودهای میگردند. مدیریت شامل هرس شاخههای آلوده، شستوشوی تاج با آب، و استفاده از روغن ولک/روغن باغبانی در زمانهای مناسب است. همچنین مگسهای میوه میتوانند به میوههای در حال رسیدن آسیب بزنند؛ جمعآوری و امحای میوههای آلوده، استفاده از تلههای جلبکننده و کیسهگذاری میوهها روشهای مؤثر هستند.
بیماریهای محتمل
در شرایط رطوبت بالا، لکهبرگیهای قارچی و پوسیدگی میوه ممکن است رخ دهد که با لکههای قهوهای/سیاه روی برگ یا نرمشدن و کپکزدگی میوه همراه است. بهداشت باغ (جمعآوری برگ و میوه ریخته)، بهبود گردش هوا با هرس، و پرهیز از آبیاری بارانی به کاهش بیماری کمک میکند. در صورت شدت آلودگی و با تشخیص دقیق، استفاده هدفمند از قارچکشهای مجاز (مانند ترکیبات مسی) مطابق برچسب توصیه میشود.
راهکارهای پیشگیرانه
پایش منظم، تغذیه متعادل، جلوگیری از تنش خشکی/غرقابی، و حمایت از دشمنان طبیعی (کفشدوزکها علیه شپشکها) پایه مدیریت تلفیقی هستند. تشخیص صحیح آفت یا عامل بیماریزا پیش از مصرف سموم ضروری است.
![آلوی هندی]()
نحوه تکثیر آلوی هندی
ازدیاد این گیاهان اغلب به وسیله کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. بذرها ممکن است به وسیله آب های جاری پراکنده شوند ولی اغلب پراکندگی آنها توسط پرندگانی و حیواناتی صورت می گیرد که از میوه های این گیاه تغذیه می کنند.
میوه های این گیاه ارزش خوراکی داشته و دارای طعمی مورد پسند می باشند. این میوه ها دارای گوشتی ثابت، به رنگ سبز مایل به قهوه ای و آبدار هستند. در برخی موارد نیز ممکن است دارای طعمی گس باشند.
چوب آنها به رنگ قرمز یا قرمز-نارنجی و سخت و شکننده است که به خوبی نیز جلا داده می شود. از آنها برای تهیه ابزارآلات کشاورزی و نیز برای دیوار سازی استفاده می گردد.
برگ ها و ساقه های جوان مزه ای مشابه ریواس دارند. و به عنوان قابض و اشتهاآور نیز استفاده می شوند.
همچنین برگ ها و پوست آنها برای جلوگیری از خونریزی لثه و دندان درد کاربرد دارند.