نام علمي
Euphorbia lactea
نام لاتين
Candelabra Spurge
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
افوربیا لاکتئا با نام علمی Euphorbia lactea عضوی از خانواده بزرگ Euphorbiaceae است که شامل صدها جنس و هزاران گونه با همیاری زیستی و سازگاریهای گوناگون است. این خانواده از متنوعترین تیرههای گیاهی در مناطق گرم جهان به شمار میرود و بسیاری از اعضای آن دارای شیره شیریرنگ و اغلب سمی هستند. جنس Euphorbia از نظر شکل رویشی بسیار متغیر است؛ از گیاهان علفی کوچک تا درختان و ساکولنتهای خاردار شبیه کاکتوسها.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
خاستگاه اصلی افوربیا لاکتئا نواحی گرم و نیمهخشک جنوب آسیا، بهویژه هند و سریلانکا است. این گیاه در زیستگاه طبیعی خود در بوتهزارها، حاشیه جنگلهای گرمسیری و زمینهای سنگلاخی رشد میکند که زهکشی بالایی دارند. پراکنش ثانویه آن در بسیاری از مناطق حارهای و نیمهحارهای جهان، عمدتاً بهصورت گیاه زینتی و گاه بهصورت گیاه حصاری مشاهده میشود.
زیستگاه و سازگاریهای مورفولوژیک
افوربیا لاکتئا یک ساکولنت شبهکاکتوسی است که ساقههای سهگوش تا چهارگوش، آبدار و اغلب دارای لکهها یا رگههای روشن دارد. برگها بهشدت کوچک و گذرا هستند و نقش فتوسنتزی عمدتاً به ساقهها منتقل شده است. وجود شیره شیری و سمی، خارها و بافت گوشتی، نشاندهنده تطابق این گونه با اقلیمهای گرم، خشک و پرنور است. این ویژگیها تبخیر آب را کاهش داده و از تغذیه گیاهخواران جلوگیری میکند.
تاریخچه مطالعه و استفاده
جنس Euphorbia از دوران باستان توسط گیاهشناسان و پزشکان کلاسیک شناخته شده بود و نام آن به احتمال از پزشک شخصی پادشاه موریتانی، «ائوفوربوس»، برگرفته شده است. افوربیا لاکتئا در قرون اخیر با گسترش تبادل گیاهان زینتی وارد باغهای گیاهشناسی اروپا و سپس کلکسیونهای خانگی شد. فرمهای پیوندی و دورگههای زینتی آن، بهویژه در قرن بیستم، مورد توجه خاص پرورشدهندگان ساکولنت قرار گرفت و امروزه در بسیاری از فهرستهای گیاهان کلکسیونی جهان حضور دارد.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک بسیار سبک، شنی یا سنگریزهای با زهکشی عالی، فقیر تا متوسط، با pH خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)
|
معرفی کلی اندامهای گیاه Euphorbia lactea
گیاه Euphorbia lactea یک شیرهدار گوشتی با ظاهر ستونی و شاخهزایی زاویهدار است. بدنۀ گیاه بهجای ساقۀ استوانهای معمول، دارای مقاطع سهگوش تا چهارگوش است که سطحی شیاردار و موجدار ایجاد میکند. رنگ کلی اندام هوایی سبز تا سبز مایل به خاکستری است و اغلب رگهها و نوارهای سفید شیری روی آن دیده میشود که نام «لاکتئا» (شیری) از همین ویژگی گرفته شده است.
ساقه و تیغها
ساقههای افوربیا لاکتئا معمولاً راست، منشعب و در برخی واریتهها به شکل بادبزنی (کرفتی) پیوندی روی پایههای دیگر دیده میشوند. ارتفاع ساقه در گلدان میتواند به ۵۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر برسد و قطر هر شاخه حدود ۳ تا ۵ سانتیمتر است. در امتداد لبههای زاویهدار ساقه، برجستگیهایی قرار دارند که در انتهای آنها تیغهای کوتاه تا حدود ۰/۵ سانتیمتر میرویند؛ این تیغها معمولاً قهوهای یا خاکستری تیرهاند و در فواصل منظم تکرار میشوند.
برگها
برگهای این گیاه بسیار کوچک، زودافت و معمولاً ناپایدار هستند و بنابراین اغلب نمونههای بالغ تقریباً بدون برگ به نظر میرسند. برگها در صورت تشکیل، اغلب در نزدیکی انتهای شاخهها ظاهر شده، باریک، کوتاه و به رنگ سبز روشناند و بهسرعت خشک شده و میریزند. همین ویژگی باعث میشود ساقۀ گوشتی و تیغدار، اندام فتوسنتزی اصلی گیاه باشد.
گلها و شیره گیاهی
گلها در افوربیا لاکتئا بسیار کوچک، کماهمیت از نظر زینتی و به رنگ زرد مایل به سبزند و در ساختارهای ویژهای به نام سیاتیوم ظاهر میشوند. شیره گیاه شیریرنگ، غلیظ و سمی است که در صورت بریدگی ساقه بهسرعت خارج میشود و روی سطح زخم، لایهای سفید ایجاد میکند.
شرایط محیط رشد
نور مناسب برای رشد افوربیا لاکتئا
افوربیا لاکتئا گیاهی نوردوست است و برای رشد مطلوب به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، کنار پنجرههای جنوبی یا شرقی با فیلتر ملایم نور است. تابش مستقیم و طولانی آفتاب تابستان، بهویژه پشت شیشه، میتواند سبب سوختگی بافتهای سبز شود. در محیطهای کمنور، رشد گیاه کند شده و ساقهها باریک و کمرنگ میشوند، بنابراین تأمین نور کافی برای حفظ فرم متراکم و سالم گیاه ضروری است.
دمــا و تحمل شرایط حرارتی
افوربیا لاکتئا بومی مناطق گرم است و در دمای ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین عملکرد را دارد. این گیاه به سرما حساس است و دماهای کمتر از ۱۰ درجه میتواند به بافتهای آن آسیب برساند. از قرار دادن گلدان در معرض کوران باد سرد، کولر مستقیم یا کنار پنجرههای سرد زمستانی خودداری کنید. در تابستان، گردش هوای ملایم به جلوگیری از بیماریهای قارچی و پوسیدگی کمک میکند.
رطوبت و آبیاری
افوربیا لاکتئا از نظر نیاز آبی شبیه کاکتوسها است و تحمل خشکی بالایی دارد. اجازه دهید خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود، سپس آبیاری عمیق انجام دهید. در زمستان، آبیاری را به حداقل برسانید. رطوبت هوای معمول آپارتمان برای این گیاه کافی است و نیازی به غبارپاشی نیست؛ حتی رطوبت بیش از حد و غبارپاشی مداوم میتواند خطر بیماریهای قارچی را افزایش دهد.
خاک، زهکشی و گلدان
بهترین بستر برای افوربیا لاکتئا، خاک سبک و بسیار با زهکشی بالاست، مانند ترکیب خاک کاکتوس با کمی پرلیت یا ماسه شسته. تجمع آب در خاک مهمترین عامل پوسیدگی ریشه است، بنابراین گلدان باید سوراخهای زهکش مناسب داشته باشد. استفاده از گلدان کمی کوچکتر، رشد کنترلشده و ایمنتری فراهم میکند. تعویض گلدان هر ۲ تا ۳ سال یکبار و بررسی ریشهها به سلامت کلی گیاه کمک میکند.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس فرفیون و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره فرفیون - افوربیاسه و جنس های آن