۱۴۰۴ ششم دی

اِئونیموس شرقی (واهوی شرقی)

این گیاه با نام علمی Euonymus atropurpure و نام مرسوم (Eastern Wahoo) که به فارسي اِئونیموس شرقی (واهوی شرقی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Celastraceae بومي بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی، در جنگل‌های برگ‌ریز، حاشیه جنگل‌ها و دامنه‌های مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی با زهکشی مناسب، مرطوب ولی نه غرقابی، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری علمی

گیاه Euonymus atropurpureus که در فارسی گاه با نام «اِئونیموس شرقی» یا «واهوی شرقی» شناخته می‌شود، متعلق به خانواده Celastraceae (واهویان) است. این خانواده شامل درختچه‌ها و درختان کوچک زینتی و وحشی است که اغلب به دلیل میوه‌های رنگین و برگ‌های پاییزی شهرت دارند. جنس Euonymus حدود 130 گونه شناخته‌شده دارد که در نواحی معتدل نیم‌کره شمالی گسترش یافته‌اند.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی کلی

این گونه معمولاً به صورت درختچه‌ای خزان‌پذیر با ارتفاع متوسط رشد می‌کند و شاخه‌ها اغلب زاویه‌دار و چهارگوش هستند. گل‌ها کوچک و به رنگ ارغوانی تیره تا بنفش مُیَل به قهوه‌ای‌اند که نام گونه (atropurpureus به معنی «بنفش تیره») از همین ویژگی گرفته شده است. میوه‌ها معمولاً کپسولی، گوشتی و رنگین بوده و دانه‌ها توسط آریل نارنجی رنگ احاطه می‌شوند که برای پرندگان جاذبه بالایی دارد.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

Euonymus atropurpureus بومی مناطق معتدل شرق و مرکز آمریکای شمالی است، هرچند در ادبیات باغبانی ایران با پسوند «شرقی» یاد می‌شود. زیستگاه اصلی آن حاشیه جنگل‌ها، کناره رودخانه‌ها، دره‌های مرطوب و خاک‌های نسبتاً عمیق و غنی از مواد آلی است. این گونه تحمل نیم‌سایه تا آفتاب کامل را دارد و در خاک‌های لومی با زهکشی مناسب بهترین رشد را نشان می‌دهد.

تاریخچه کشف و کاربردهای علمی

این گونه در سده‌های اخیر توسط گیاه‌شناسان اروپایی در فلور آمریکای شمالی توصیف و به سرعت در باغبانی زینتی وارد شد. برگ‌آرایی و رنگ پاییزی آن باعث شده در طرح‌های منظر طبیعی و کم‌دخالت انسان به کار رود. دانه‌ها و سایر اندام‌ها حاوی ترکیبات ثانویه (از جمله گلیکوزیدهای خاص خانواده Celastraceae) هستند که به عنوان موضوع پژوهش‌های شیمی گیاهی و سم‌شناسی گیاهی بررسی شده‌اند.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی اندام‌های گیاه Euonymus atropurpureus

گیاه Euonymus atropurpureus درختچه‌ای برگریز با قامت متوسط است که معمولاً بین ۲ تا ۶ متر ارتفاع می‌گیرد. شاخساره‌ها اغلب چندساقه و نسبتاً باز هستند و تاجی گسترده و نامنظم ایجاد می‌کنند. ریشه‌ها سطحی تا نسبتاً عمیق و گسترده بوده و در تثبیت خاک نقش دارند.

ساقه و پوست

ساقه‌های جوان سبز تا سبز-مایل به قهوه‌ای بوده و截 عرضی تقریباً گرد دارند. با افزایش سن، پوست ساقه به رنگ قهوه‌ای خاکستری درآمده و بافتی نسبتاً زبر و ترک‌خورده پیدا می‌کند. جوانه‌ها کوچک، به شکل بیضوی و با فلس‌های ریز هستند. شاخه‌ها اغلب باریک و نسبتاً شکننده‌اند و در سنین پایین سطحی هموار دارند.

برگ

برگ‌ها ساده، متقابل و دارای دمبرگ کوتاه هستند. تیغه برگ عموماً بیضوی تا تخم‌مرغی، با طول حدود ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر و عرض ۲ تا ۵ سانتی‌متر است. حاشیه برگ‌ها اغلب کمی دندانه‌دار تا تقریباً صاف است. سطح فوقانی برگ سبز متوسط تا سبز تیره و سطح زیرین کمی روشن‌تر است. برگ‌ها در پاییز به رنگ‌های درخشان قرمز، ارغوانی یا نارنجی متمایل می‌شوند که از ویژگی‌های بارز این گونه است.

گل

گل‌ها کوچک، چهارپر، و به صورت خوشه‌های کم‌گل در زاویه برگ‌ها ظاهر می‌شوند. قطر هر گل حدود ۸ تا ۱۲ میلی‌متر است. رنگ گل‌ها معمولاً ارغوانی تیره تا بنفش-قهوه‌ای (آتروپورپورئوس) است که نام گونه نیز به آن اشاره دارد. کاسبرگ‌ها کوچک و سبز، و گلبرگ‌ها باریک و واگشوده‌اند؛ پرچم‌ها کوتاه و در مرکز گل تجمع یافته‌اند.

میوه و بذر

میوه کپسول کوچک، چهاربخشی و به رنگ صورتی تا قرمز روشن است که در هنگام رسیدن شکوفا می‌شود. داخل هر بخش، دانه‌هایی نارنجی تا قرمز-نارنجی، اغلب با آریل گوشتی رنگین، دیده می‌شود. رنگ متضاد کپسول و دانه‌ها، این گیاه را در فصل میوه‌دهی بسیار جلب‌توجه‌کننده می‌سازد.

شرایط نگهداری اِئونیموس شرقی (واهوی شرقی)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی با زهکشی مناسب، مرطوب ولی نه غرقابی، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دمای مناسب برای رشد Euonymus atropurpureus

دمای معتدل بهترین شرایط را برای رشد Euonymus atropurpureus فراهم می‌کند. بازهٔ ایده‌آل رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد است و گیاه می‌تواند سرماهای ملایم زمستان را نیز تحمل کند. در مناطق بسیار گرم، محافظت گیاه از تابش مستقیم و کاهش تنش حرارتی ضروری است تا برگ‌سوزی و ریزش زودرس رخ ندهد.

نور و میزان سایه‌پسندی

این گیاه در آفتاب کامل تا نیم‌سایه رشد می‌کند، اما کیفیت رنگ برگ‌ها در نور مناسب بهتر است. ترکیب آفتاب صبحگاهی و سایهٔ بعدازظهر برای مناطق گرم توصیه می‌شود تا هم فتوسنتز کافی باشد و هم از تنش نوری جلوگیری شود. در سایهٔ عمیق، رشد بلند و کم‌برگ و کاهش زیبایی گیاه رخ می‌دهد.

رطوبت هوا و نیاز آبی

Euonymus atropurpureus نسبتاً متحمل به خشکی است، اما برای رشد بهینه به رطوبت یکنواخت خاک نیاز دارد. آبیاری منظم بدون غرقابی شدن، کلید جلوگیری از پوسیدگی ریشه و ریزش برگ است. رطوبت نسبی متوسط هوا (نه بسیار خشک و نه بسیار مرطوب) مناسب‌تر است و در اقلیم‌های خشک، مالچ‌پاشی سطح خاک مفید خواهد بود.

خاک، زهکشی و pH

این گیاه در خاک‌های لومی، نسبتاً عمیق و غنی از ماده آلی بهترین عملکرد را دارد. مهم‌ترین شرط، زهکشی مناسب خاک است تا آب اضافی به‌سرعت خارج شود؛ خاک‌های سنگین و باتلاقی موجب ضعف عمومی و بیماری‌های ریشه می‌شوند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) مناسب است، هرچند گیاه تا حدی pH کمی قلیایی را نیز تحمل می‌کند.

محیط کاشت و تهویه

انتخاب مکان نیمه‌محفوظ با جریان هوای ملایم به کاهش بیماری‌های قارچی کمک می‌کند. کاشت در حاشیه‌ها، پرچین‌های کم‌ارتفاع یا فضاهای باز با تهویهٔ مناسب، شرایط پایدار رشد را فراهم می‌کند و از تجمع رطوبت بی‌حرکت روی شاخسار جلوگیری می‌شود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

شمشاد رسمی شمشاد توت‌فرنگی آمریکایی شمشاد بالدار شمشاد پیچ

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

شمشاد بالدار تلخک شرقی شمشاد رسمی شمشاد توت‌فرنگی آمریکایی

  محسن شهاب الدین