شمشاد رسمی

دانستنیهای علمی

شمشاد رسمی گیاهی از جنس Euonymus در خانواده Celastraceae بومی ژاپن، کره و چین است که معمولا با عنوان دوک ژاپنی نیز شناخته می شود

رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

Euonymus japonicus (شمشاد رسمی) از تیرهٔ Celastraceae (شمشادسانان/سلستراسه) و از جنس Euonymus است؛ جنسی که با گونه‌های چوبی همیشه‌سبز یا خزان‌دار و میوه‌های کپسولی شناخته می‌شود. این گونه به‌طور علمی با نام Euonymus japonicus Thunb. توصیف شده و در منابع فلورستیک به‌عنوان درختچه‌ای همیشه‌سبز با برگ‌های چرمی و براق ثبت شده است.

منطقهٔ بومی و پراکنش طبیعی

خاستگاه طبیعی شمشاد رسمی شرق آسیا است و پراکنش بومی آن عمدتاً ژاپن، شبه‌جزیرهٔ کره، تایوان و بخش‌هایی از چین گزارش می‌شود. در این نواحی، حضور گونه بیشتر در اقلیم‌های معتدل تا نیمه‌گرمسیری مشاهده می‌شود و جمعیت‌های طبیعی آن در نوارهای ساحلی و مناطق با رطوبت نسبتاً پایدار قابل پیگیری است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

در زیستگاه بومی، Euonymus japonicus معمولاً در حاشیهٔ جنگل‌ها، بیشه‌زارهای کم‌ارتفاع، دامنه‌های ملایم و نواحی نزدیک به ساحل رشد می‌کند. این گونه به دلیل برگ‌های نسبتاً ضخیم، توانایی خوبی در تحمل شرایط متغیر محیطی دارد و در اکوسیستم‌های بومی می‌تواند بخشی از لایهٔ درختچه‌ای را تشکیل دهد. ویژگی همیشه‌سبز بودن به آن امکان می‌دهد در فصل‌های کم‌نور نیز فتوسنتز را ادامه دهد.

تاریخچهٔ معرفی و اهمیت علمی

این گیاه در سده‌های گذشته از شرق آسیا به دیگر مناطق جهان معرفی شد و به‌عنوان گونه‌ای زینتی در باغ‌های معتدل رواج یافت. توصیف علمی آن به دورهٔ گیاه‌شناسان کلاسیک شرق‌شناس بازمی‌گردد و نام‌گذاری آن در ادبیات تاکسونومی با تثبیت جایگاه جنس Euonymus در تیرهٔ Celastraceae همراه بوده است. اهمیت آن در مطالعات باغبانی و زیست‌جغرافیا عمدتاً به دلیل پراکنش بومی مشخص و سازگاری‌پذیری در خارج از رویشگاه اصلی است.

خصوصیات - معرفی

این درختچه همیشه سبز یا درخت کوچک در طول رشد به 2 تا 8 متر بلندی میرسد. دارای برگهای مخالف بیضی شکل به طول 3 تا 7 سانتی متر با حاشیه های دندانه دار ریز است.

گل های کوچکی به رنگ سفید مایل به سبز با قطر 5 میلی متر با بوی ترش میدهد و در پاییز میوه آن به شکل کپسول نارنجی رنگ با دانه های صورتی نمایان میشود.

japonicus Euonymus گیاهی بسیار محبوب برای مصارف زینتی و فضای سبز در دنیا میباشد و در غیر از منطقه بومی آن، در اروپا و آمریکای شمالی و اکثر مناطق جهان پر طرفدار است. به ویژه ارقام گوناگون و متعدد آن (که اغلب با برگ های چند رنگ یا زرد) به طور گسترده در انواع گوناگون خاک و درجه حرارت و نور رشد میکنند.

نرخ رشد شمشاد رسمی سریع میباشد و به سرعت میتواند پرچینی زیبا بسازد. ارتفاع آن میتواند به 10 تا 15 متر برسد.

شرایط نگهداری شمشاد رسمی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 10 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک قلیایی

مهمترین مسئله در مورد این نوع شمشاد، نگاه داری آن خارج از آپارتمان در فصل تابستان و دادن کود کافی در زمستان ونگه داری داخل آپارتمان در محل خنک می باشد.

شمشاد رسمی به نور متوسط تا زیاد، هوای خنک، آبیاری معمولی، رطوبت ۵۰ تا ۷۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج درد.

کود این گیاه را می‌توان به میزان ۵ گرم در لیتر، هر دو هفته یکبار، از اردیبهشت تا شهریور به این گیاه کود داد.

خاک باغچه با کمی ماسه برای رشد و نمونه شمشاد رسمی مطلوب میباشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

برای فضای سبز از این گیاه بیشتر به عنوان پرچين در چمن کاریها، تک کاشت و پارکها استفاده میشود.

مقابله به آفات شمشاد رسمی

آفات رایج شمشاد رسمی (Euonymus japonicus)

مهم‌ترین آفت، شپشک سپردار شمشاد (Euonymus scale) است که با لکه‌های سفید/خاکستری روی ساقه و زردی برگ‌ها دیده می‌شود. کنترل: هرس شاخه‌های آلوده، شست‌وشوی گیاه و محلول‌پاشی روغن ولک در اواخر زمستان و تکرار در صورت نیاز؛ در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های سیستمیک طبق برچسب.

شته‌ها باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند و کپک دوده‌ای را تشدید می‌کنند. کنترل: آب‌پاشی پرفشار، صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی؛ کاهش نیتروژن از رشد نرم و حساس جلوگیری می‌کند.

بیماری‌های قارچی و مدیریتی

کپک دوده‌ای معمولاً ثانویه به عسلک شته/شپشک است؛ با حذف آفات و شست‌وشوی برگ‌ها کاهش می‌یابد. لکه‌برگی‌های قارچی با نقاط قهوه‌ای و ریزش برگ در رطوبت بالا تشدید می‌شوند. کنترل: حذف برگ‌های آلوده، بهبود گردش هوا، پرهیز از آبیاری بارانی و در صورت تداوم، قارچ‌کش‌های مسی یا محافظ طبق دستور.

پوسیدگی ریشه و پیشگیری

پوسیدگی ریشه (Phytophthora) در خاک سنگین و آبیاری زیاد رخ می‌دهد و با پژمردگی و قهوه‌ای شدن ریشه همراه است. کنترل: زهکشی مناسب، آبیاری پس از خشک شدن سطح خاک، استفاده از بستر سبک و در موارد خاص، مصرف قارچ‌کش‌های اختصاصی با نظر کارشناس.

نحوه تکثیر شمشاد رسمی

برای تکثیر شمشاد رسمی، از اواسط بهارتا اوایل تابستان، قلمه های انتهایی ساقه را به اندازه ۵ تا ۷ سانتیمتر ، با یک چاقوی تیز، جدا کنید.انتهای آنهارا در پودر هورمون ریشه زایی فروببرید ودر گلدانی باقطر دهانه ۱۴سانتیمتر، حاوی کمپوست مخصوص بذر وقلمه بکارید وبا کیسه پلاستیکی شفاف روی قلمه را بپوشانید.و قلمه ها را تا زمان ریشه دهی در دمای ۲۲ درجه سانتیگراد ونور مناسب نگاه دارید. سپس آنهار ا به تنهایی در گلدانی با قطر دهانه ۹ سانتیمتر حاوی کمپوست گلدانی، بکارید. در فرمهای ابلق گیاه، بسیار اهمیت دارد که د اری قلمه گیری، از شاخه هایی که برگهایشان فرم ابلق خود را از دست داده اند، جهت ازدیاد، استفاده نشود. حتی زمانی که گیاه رشد کافی کرده، ضروری است ساقه هایی را که رنگ برگهایشان سبز خالص می شود، به محض ظهور حذف نمایید.

شمشاد بالدار شمشاد توت‌فرنگی آمریکایی اِئونیموس شرقی (واهوی شرقی) شمشاد پیچ

پریتاسا کامپستریس تلخک شرقی شمشاد بالدار شمشاد توت‌فرنگی آمریکایی