این گیاه با نام علمی Euonymus alatus و نام مرسوم (Burning Bush) که به فارسي شمشاد بالدار ناميده ميشود، گياهي از خانواده Celastraceae بومي بومی شرق آسیا، بهویژه چین، کره و ژاپن مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی با زهکشی خوب، سازگار با خاکهای شنی یا رسی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Euonymus alatus که در فارسی گاهی «شمشاد بالدار» یا «فرفیون بالدار» نامیده میشود، به خانواده Celastraceae (فرفیونبالان) و جنس Euonymus تعلق دارد. این جنس شامل دهها گونه درختچهای و درختی است که عمدتاً زینتیاند. ویژگی بارز E. alatus وجود ساقههای چهارگوش با بالهای چوبی برجسته است که تشخیص آن را از سایر گونههای Euonymus آسان میکند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زیستگاه بومی Euonymus alatus در شرق آسیا است؛ از شمالشرق چین و شبهجزیره کره تا ژاپن و بخشهایی از منچوری. این گونه بهطور طبیعی در جنگلهای برگریز معتدل، حاشیه جنگلها، دامنههای کمارتفاع و حاشیه رودخانهها رشد میکند. ترکیب نور نیمسایه تا آفتاب کامل و خاکهای نسبتاً مرطوب ولی با زهکش خوب، شرایط بهینه رویش طبیعی آن را تشکیل میدهد.
ویژگیهای بومشناختی و نقش در زیستگاه
Euonymus alatus در زیستگاههای طبیعی بهصورت درختچهای لایه زیرین جنگل ظاهر میشود و به دلیل میوههای قرمز روشن با آریل نارنجی، منبع غذایی زمستانه برای پرندگان است. تخمهای گیاه اغلب بهوسیله پرندگان پراکنده میشوند و به گسترش آن در چشمانداز کمک میکنند. رنگ پاییزی بسیار درخشان برگها (قرمز تا ارغوانی) در ساختار اکوسیستم، با جذب نور و گرمای بیشتر، بر ریزاقلیم زیرتاجی تأثیر میگذارد.
تاریخچه کشت و معرفی به سایر قارهها
این گونه از سده نوزدهم میلادی توسط گیاهشناسان اروپایی و آمریکایی از شرق آسیا جمعآوری و بهعنوان گیاه زینتی معرفی شد. در بسیاری از کشورها، به دلیل تحمل به آلودگی شهری و هرسپذیری، در فضای سبز شهری گسترش یافت. در برخی مناطق آمریکای شمالی، E. alatus بهعنوان گونه بالقوه مهاجم شناخته شده است، زیرا فرار از کشت صورت گرفته و در جنگلهای بومی استقرار یافته است.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای گیاه Euonymus alatus (شمشاد بالدار)
شمشاد بالدار یک بوته خزانکننده با فرم گسترده و نسبتاً فشرده است. ارتفاع آن معمولاً بین ۱ تا ۳ متر و گاهی بیشتر میرسد و گستردگی تاج میتواند با ارتفاع برابر یا بیشتر باشد. شاخسارهها انبوه و بهتدریج از مرکز گیاه خمیده و گسترده میشوند.
ساقه و شاخهها
ساقهها چوبی، سخت و به رنگ قهوهای تا خاکستری تیره هستند. ویژگی بارز این گیاه وجود زواید چوبپنبهای بالمانند روی چهار طرف شاخههاست که به آن ظاهر چهارگوش و «بالدار» میدهد. این بالها معمولاً باریک، طولی و پیوسته در امتداد شاخه دیده میشوند و در گیاهان مسنتر برجستهتر و ضخیمتر میگردند.
برگها
برگها ساده، متقابل و عمدتاً بیضوی تا تخممرغیشکل هستند. طول برگها حدود ۳ تا ۶ سانتیمتر و عرض آنها ۱ تا ۳ سانتیمتر است. حاشیه برگها دندانهدار ریز بوده و انتهای برگ کمی نوکتیز است. سطح برگ صاف و نسبتاً براق با رگبرگ میانی مشخص است. رنگ برگها در فصل رشد، سبز تا سبز تیره است، اما در پاییز به طیفی از قرمز روشن، قرمز ارغوانی تا قرمز آتشین تبدیل میشوند که از مهمترین خصوصیات زیباییشناختی این گیاه است.
گلها و میوهها
گلها کوچک، نسبتاً نامشخص و به رنگ سبز مایل به زرد تا سبز مایل به کرم هستند. قطر هر گل معمولاً کمتر از ۱ سانتیمتر بوده و در گلآذینهای کوچک چندگلی در زاویه برگها ظاهر میشوند. ظاهر گلها زینتی عمده گیاه محسوب نمیشود، اما پس از آن میوههای کپسولی کوچک به رنگ صورتی مایل به قرمز تا قرمز ایجاد میگردند. این کپسولها هنگام رسیدن باز شده و دانههای نارنجیرنگ نمایان میشوند که تضاد رنگی جذابی با شاخهها و برگهای پاییزی ایجاد میکند.
شرایط نگهداری شمشاد بالدار
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی با زهکشی خوب، سازگار با خاکهای شنی یا رسی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
معرفی کلی شرایط محیطی شمشاد بالدار
شمشاد بالدار (Euonymus alatus) درختچهای مقاوم است که در فضای سبز شهری و باغها بهخوبی رشد میکند. موفقیت در پرورش این گیاه کاملاً وابسته به انتخاب شرایط محیطی مناسب است. با تنظیم نور، دما، رطوبت و خاک، میتوان رشدی پایدار و رنگپذیری پاییزی چشمگیر برگها را تضمین کرد.
نور مناسب
بهترین رشد و بیشترین رنگ قرمز پاییزی در نور کامل خورشید حاصل میشود. این گیاه آفتابدوست است اما در مناطق بسیار گرم میتواند نیمسایه ملایم (آفتاب صبح و سایه بعدازظهر) را هم تحمل کند. سایه زیاد باعث سبز ماندن برگها و کاهش تراکم شاخوبرگ میشود.
دما و تحمل سرما و گرما
شمشاد بالدار در اقلیمهای معتدل و سرد مقاوم است و دمای زمستانی تا حدود منفی ۲۰ درجه سانتیگراد را تحمل میکند. گرمای تابستان اگر با خشکی شدید خاک همراه شود میتواند سبب ریزش زودهنگام برگها شود. کاشت در مکانهای دارای جریان هوای آزاد اما بدون بادهای بسیار شدید توصیه میشود.
رطوبت و آبیاری
این گیاه به رطوبت متوسط خاک نیاز دارد و خشکی طولانیمدت را دوست ندارد. آبیاری عمیق اما با فواصل منظم، بهویژه در دو تا سه سال اول کاشت، ضروری است. ماندن طولانیمدت آب در اطراف ریشه باعث پوسیدگی و ضعف شدید گیاه میشود.
خاک، زهکشی و تغذیه
بهترین بستر برای شمشاد بالدار خاک لومی یا لومیرسی با زهکشی خوب و مواد آلی کافی است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای آن مناسبتر است. افزودن کمپوست یا کود دامی کاملاً پوسیده هنگام کاشت، استقرار و ریشهدهی گیاه را بهطور محسوسی بهبود میدهد. از خاکهای بسیار سنگین و دائماً غرقاب باید اجتناب شود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :