نام علمي
Dieffenbachia amoena
دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی و جایگاه تبارزادی
Dieffenbachia amoena از تیرهٔ Araceae (گلشیپوریان/آراسه) و در جنس Dieffenbachia قرار میگیرد؛ جنسی از گیاهان علفی همیشهسبزِ گرمسیری که به داشتن بافتهای حاوی بلورهای اگزالات کلسیم (رافیدها) شناخته میشوند.
منطقهٔ بومی، زیستگاه و بومشناسی
خاستگاه دیفنباخیا عمدتاً آمریکای گرمسیری است و گونههای این جنس در بخشهایی از آمریکای مرکزی، شمال آمریکای جنوبی و کارائیب پراکنش طبیعی دارند. زیستگاه تیپیک آنها کف جنگلهای بارانی و حاشیههای نیمسایه با رطوبت بالا، خاک غنی از مواد آلی و زهکشی مناسب است؛ جایی که نور فیلترشده، رشد برگهای پهن و الگوهای ابلق را تقویت میکند.
تاریخچهٔ کشف و نامگذاری
نام جنس Dieffenbachia در سدهٔ نوزدهم میلادی در ادبیات گیاهشناسی تثبیت شد و به افتخار یوزف دیفنباخ (Joseph Dieffenbach) باغبان و مدیر گیاهان گرمسیریِ باغ گیاهشناسی وین نامگذاری گردید. بسیاری از منابع باغبانی، نام amoena را در گروهی از ارقام/فرمهای کشتشده به کار بردهاند؛ بنابراین در متون علمی نوین ممکن است این نام بهصورت نام پذیرفتهشده یا همنام (synonym) در کنار ارقام زینتی گزارش شود.
نامهای رایج (محلی و جهانی)
این گیاه در فارسی با نامهای دیفنباخیا و گاه «دیفن» شناخته میشود. نام رایج جهانی آن Dumb cane است؛ عنوانی که به اثر تحریککنندهٔ شیرهٔ گیاه بر دهان و گلو در تماس و بلعِ تصادفی اشاره دارد.
خصوصیات - معرفی
گونه amoena بومی نواحی حاره امریکا می باشد و ارتفاع آن به ۶۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر می رسد. برکهای این گیاه مستطیل شکل و سبز رنگ بوده و داری لکه های سفید و کرم است.
در هر زمان از سال در صورت شرایط مساعد ممکن است گل دهد به اندازه 5 اینچ (13 سانتی متر) spathe بلند به رنگ سبز
نام فارسی سمبرگ و نام انگلیسی عصای لالی، اشاره به سمی بودن شیره گیاهی است که باعث تحریک شدید اعضای حساس بدن میشود.
بيشتر مطالعه کنيد :
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
مخلوطى از خاک جنگلى، خاک برگ و خاک معمولى باغچه
دیفن باخیا به نور متوسط، گرمای زیاد، خاک همیشه خیس، رطوبت هوای ۷۰ تا ۹۰ درصد خاک قلیایی تا کمی اسیدی احتیاج دارد.
کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان ۳۰ گرم در لیتر، هر هفته یکبار از فرودین تا آبان، مصرف کرد.
مخلوطی از سه قسمت خاک جنگلی و یک قسمت خاک معمولی برای دیفن باخیا مناسب است.
برای آبیاری گیاه بهتر است از آب سبک و بدون املاح استفاده کنید. آبیاری دیفن باخیا در تابستان هفتهای دو بار و در زمستان یک بار در هفته کافی است. این گیاه نسبت به خشکی مقاومتر است تا آبیاری بیش از اندازه؛ پس اجازه دهید در بین 2 آبیاری سطح خاک گلدان خشک شود.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی دیفنباخیا
در طب سنتی برخی نواحی، از برگهای دیفنباخیا برای ضمادهای ضدالتهاب موضعی استفاده شده است، هرچند شیره آن بسیار سمی است. وجود بلورهای اگزالات کلسیم میتواند باعث تحریک شدید مخاط و ادم حنجره شود، بنابراین استفاده دارویی داخلی آن توصیه نمیشود.
کاربردهای صنعتی و تحقیقاتی
از عصارههای این گیاه بهطور محدود در پژوهشهای زیستپزشکی برای مطالعه مکانیسمهای التهاب و سمیت سلولی بهره میبرند. زیبایی برگها سبب کاربرد گسترده آن در صنعت گل و گیاه زینتی و طراحی داخلی میشود، اما نیازمند برچسب هشدار سمی بودن است.
مقابله به آفات دیفن باخیا
اگر مشاهده کردید که برگها دیفن باخیا زرد شده و زیر آنها تار عنکبوت بسته است، مطمئنا کنه قرمز به آن آسیب رسانده، بنابراین هر دو هفته یکبار باسم کنه کش سم پاشی کنید.
برگهای گیاه دراثر هوای خشک و گرم، خشکیده شده و سقوط می کنند. لکه های سوخته روی برگها نیز در اثر غبار پاشی در آفتاب مستقیم حادث می شود
در هوای سرد و مرطوب، قارچ بوتری تیس می تواند فعالیت کرده و برگ و ساقه ها را بپوساند. برای مقابله با این عارضه، گیاه را در دمای ۱۶ درجه سانتیگراد نگهدارید و غبار پاشی را کم کنید و با سم قارچ کش، سمپاشی نمایید
برگهای رنگ پریده و متمایل به سفید، نشانه این است که یا نور زیاد است و یا گیاه به تغذیه مصنوعی احتیاج دارد. اگر دیدید، برگهای پایینی گیاه دیفن باخیا زرد شده و لکه های قهوه ای در حاشیه آنها، مشاهده می گردد، حتما آبیاری بیش از اندازه بوده است. هوای سرد نیز می تواند باعث رنگ پریدگی و سقوط برگها شود.
خشک شدن برگها: عامل آن گرم و خشک بودن هوای اتاق است. برای درمان باید رطوبت خاک را بازدید کرده و در صورت لزوم آبیاری کنید. آبپاشی با اسپری را نیز فراموش نکنید. در ضمن گیاه را به محل خنکتر منتقل کنید
نحوه تکثیر دیفن باخیا
دیفن باخیا از گیاهان سمی می باشد. بنابراین در امور تکثیر و جابجایی آن باید مراقبت کنید و از دستکش استفاده نمایید. تا از تماس با شیوه گیاه که سمی بوده و سوزش زیادی ایجادمی کند، جلوگیری کنید. از اواسط بهار تا اویل تابستان ، قلمه های انتهایی ساقه را به طول ۱۰ تا ۵/۱۲ سانتیمتر، با یک چاقوی تیز، ازگیاه مادری جدا کنید و برگهای پایینی قلمه را قطع نمایید. سپس در پودر هورمون ریشه زایی فرو برده و در گلدانی با قطردهانه ۹ تا ۱۱ سانتیمتر، حاوی کمپوست مخصوص بذر و قلمه قرار دهید و آنها را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید. تا زمان ریشه دهی که تا ۲ ماه طول می کشد، دما را ۲۲ تا ۲۴ درجه سانتیگراد، نگاه دارید. لازم است گاهی کیسه رابردارید تا هوادهی انجام شود و از انتشار آلودگیهای قارچی جلوگیری به عمل آید. زمانی که ریشه دهی انجام شد، کیسه را برداشته و تغذیه مصنوعی را آغاز کنید. پس از رشد کافی قلمه، آن را به گلدانی با قطردهانه ۱۳ سانتیمتر، حاوی کمپوست گلدانی، منتقل نمایید.
اگر دیفن باخیا، بیش از اندازه رشد کرده و دارای ساقه های بلند، محکم و بدون برگ شده باشد، می توانید با روش تقسیم ساقه هم، این گیاه را تکثیر کنید
عوارض جانبی - هشدار
نام Dumb Cane بیانگر این واقعیت است که شیره تند برگ و ساقه این گیاه سبب سوزش و بی حسی دهان و گلو میشود به حدی که حتی ممکن است تارهای صوتی فلج شوند. این گیاه نباید در دسترس کودکان باشد تا مبادا جویده شود
جويدن و خرد کردن برگهاي گياه آپارتماني "ديفن باخيا" توسط کودکان باعث تحريک مخاط دهان و حلق شده و در برخي موارد موجب خفگي مي شود.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره شیپوری و جنس های آن