سرخس پای گوزن - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی آپارتمانی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
سرخس پای گوزن - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی آپارتمانی
سرخس پای گوزن (*Davallia canariensis*) گونه‌ای اپی‌فیت/نیمه‌اپی‌فیت زینتی از تیرهٔ Davalliaceae است که به‌دلیل ریزوم‌های خزنده و پشمالو شناخته می‌شود. این گیاه در دمای معتدلِ حدود ۱۸–۲۴°C بهترین رشد را دارد و به سرما حساس است (ترجیحاً بالاتر از ۱۲–۱۵°C نگه‌داری شود). رطوبت نسبی متوسط تا بالا (حدود ۵۰–۷۰٪ یا بیشتر) برای شادابی برگ‌ها مطلوب است و خشکی هوا موجب قهوه‌ای‌شدن حاشیه‌ها می‌شود. نور مناسب آن روشنِ غیرمستقیم تا نیم‌سایه است؛ آفتاب مستقیم می‌تواند باعث سوختگی frondها شود.

از نظر بومی‌بودن و زیستگاه، خاستگاه اصلی آن ناحیهٔ مدیترانهٔ غربی (از جمله جزایر قناری) گزارش می‌شود و در طبیعت روی تنهٔ درختان، صخره‌های پوشیده از خزه و شکاف‌های مرطوب و سایه‌دار، در جنگل‌های معتدل رشد می‌کند. از نظر ریخت‌شناسی، دارای ریزوم‌های ضخیم، خزنده و پوشیده از کرک‌های قهوه‌ای-نقره‌ای است که اغلب روی سطح بستر قرار می‌گیرند و ظاهری شبیه «پا» ایجاد می‌کنند. برگ‌ها (فروندها) باریک و قوسی، چندبار شانه‌ای و ظریف‌اند و هاگدان‌ها در پشت برگ‌ها تشکیل می‌شوند.

نام‌های رایج: در ایران معمولاً «سرخس پای گوزن» (و گاهی «سرخس پای خرگوش») گفته می‌شود؛ در جهان بیشتر با نام‌های **Hare’s-foot fern** و **Canary Island hare’s-foot fern** شناخته می‌شود. این گونه بیش از همه به‌عنوان گیاه زینتی آپارتمانی و آویز شهرت دارد و کاربرد دارویی/صنعتی شاخص و بسیار مشهورِ عمومی برای آن گزارش نمی‌شود.

Nargil_Davallia Canariensis
نام علمي
Davallia Canariensis
نام لاتين
Deers foot fern
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

این جنس که سرخس داوالیا یا سرخس پاخرگوش نیز نامیده میشود دارای حدود 40 گونه از سرخس ها و در خانواده Davalliaceae میباشد

این گیاه دارای ریزوم های بلند هوایی است که بر روی پوسته های ضخیم درختان و یا روی صخره های سنگی رشد میکند

بعضی از گیاهان این جنس دارای ارزش زینتی بوده و قابل نگهداری در منازل و ادارات میباشد که معروفترین آنها همین گونه میباشد

سرخس پای خرگوش

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سرخس پای گوزن
خیلی کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سرخس پای گوزن
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سرخس پای گوزن
26 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سرخس پای گوزن
10%هوموس,60%پیت و 30%خاک با تخلخل بالا

داوالیا اغلب در سبدهای آویزانی استفاده می شود زیرا ریزوم ها به سرعت تقسیم به بخش های مختلف میشوند و در سطح گسترده میشوند.

بر خلاف دیگر سرخس ها ، Davallia تحمل رطوبت پایین را دارد

Deers foot fern

شرایط محیط رشد

سرخس پای خرگوش میتواند دمای بالاتر از 4.5 درجه سانتی گراد (40 درجه فارنهایت) را تحمل کند

سرخس پای خرگوش نیازمند سایه کامل میباشد

این گیاه به آبیاری متوسط و به طور منظم نیاز دارد و آب بیش از اندازه را نمی تواند تحمل کند

Davallia Canariensis

مقابله به آفات سرخس پای گوزن

آفات رایج سرخس پای خرگوش

مهم‌ترین آفات سرخس Davallia canariensis شپشک آردآلود، کنه تارعنکبوتی و شته‌ها هستند. شپشک‌ها به صورت توده‌های سفید و پنبه‌ای روی ریزوم‌های شبیه «پای خرگوش» و زیر برگ‌ها دیده می‌شوند و با مکیدن شیره، برگ‌ها را زرد و ضعیف می‌کنند. کنه‌ها در هوای خشک، لکه‌های نقره‌ای و تارهای ریز روی برگ ایجاد می‌کنند.

برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه و با پنبه آغشته به الکل، حشرات قابل مشاهده را پاک کنید. سپس هر ۵–۷ روز یک‌بار محلول رقیق مایع ظرفشویی و آب را روی سطوح آلوده اسپری کنید. در آلودگی شدید، استفاده از حشره‌کش روغنی یا صابونی مخصوص گیاهان آپارتمانی با دوز توصیه‌شده ضروری است.

بیماری‌ها و پیشگیری

رطوبت بیش از حد و زهکش ضعیف موجب پوسیدگی ریشه و ریزوم می‌شود؛ علائم شامل سیاه شدن ریزوم‌ها و پژمردگی برگ‌ها است. هرگز نگذارید گلدان در زیرگلدانی پر از آب بماند. از بستر سبک با پرلیت و پوک بودن خاک اطمینان حاصل کنید.

لکه‌های قهوه‌ای و سیاه روی برگ می‌تواند ناشی از قارچ‌های برگی باشد. در چنین شرایطی آبیاری روی برگ را کاهش دهید، برگ‌های شدیداً آلوده را حذف و دور بیندازید و در صورت تداوم مشکل، از قارچ‌کش سیستمیک با دوز پایین استفاده کنید.

سرخس پای خرگوش

نحوه تکثیر سرخس پای گوزن

تکثیر آن به وسیله تقسیم ریزوم (ساقه زیرزمینی) ، غده و یا پیاز میباشد


تولیدمثل Davallia canariensis در طبیعت

سرخس پای خرگوش در طبیعت مانند بسیاری از سرخس‌ها با هاگ تکثیر می‌شود. در پشت برگ‌های بارور، توده‌های هاگدان (سوری) تشکیل می‌شود و با رسیدن، هاگ‌ها در هوا پخش می‌گردند. هاگ پس از نشستن روی بستر مرطوب و نیمه‌سایه، جوانه زده و به گامتوفیت کوچک (پروتال) تبدیل می‌شود؛ سپس با حضور آب، اسپرم‌های متحرک به سمت تخمک حرکت کرده و لقاح انجام می‌گیرد. وجود رطوبت سطحی برای لقاح در سرخس‌ها حیاتی است و پس از تشکیل زیگوت، نسل اسپوروفیت (گیاه سرخس قابل مشاهده) رشد می‌کند.


روش‌های تکثیر در خانه

ساده‌ترین روش خانگی، تقسیم ریزوم است: ریزوم‌های خزنده و کرک‌دار را به بخش‌هایی با حداقل یک جوانه و چند ریشه جدا کنید و روی سطح بستر سبک (پیت/کوکوپیت + پرلیت) قرار دهید؛ ریزوم را عمیق دفن نکنید. رطوبت یکنواخت، دمای ملایم و نور غیرمستقیم به ریشه‌دهی کمک می‌کند.

تکثیر از هاگ نیز ممکن است اما زمان‌بر است: هاگ‌ها را روی بستر استریل و مرطوب پخش کرده، ظرف را درپوش‌دار نگه دارید تا پروتال شکل بگیرد. تهویه کنترل‌شده برای پیشگیری از کپک ضروری است و پس از تشکیل نهال‌های کوچک، به‌تدریج به گلدان‌های جدا منتقل شوند.

Deers foot fern

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پاخرگوشی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پنجه‌خرسیان - داوالیاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.94 از ۵، بر اساس 17 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید