سرخس پا خرگوشی - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/11/17
سرخس پا خرگوشی - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
سرخس پاخرگوشی (نام‌های رایج در ایران: سرخس پاخرگوشی، داوالیا؛ در جهان: Rabbit’s foot fern, Hare’s foot fern، Davallia fejeensis) سرخسی اپی‌فیت یا لیتوفیت با ریزوم‌های خزنده، ضخیم و به‌شدت کرکدار است که روی سطح بستر حرکت کرده و ظاهر «پنجه/پا» ایجاد می‌کند. برگ‌ها (فروندها) ظریف، مثلثی تا دلتا‌شکل، 2 تا 4 بار بریده و دارای بافت سبک و توری‌مانند بوده و از ریزوم منشأ می‌گیرند. این گونه در نور غیرمستقیم تا نیم‌سایه، رطوبت هوای بالا، دمای معتدل و بستر بسیار متخلخل با زهکشی مناسب بهترین رشد را دارد و به غرقابی و خشکی طولانی حساس است. خاستگاه آن نواحی گرمسیری اقیانوس آرام، به‌ویژه فیجی، و زیستگاه طبیعی‌اش جنگل‌های مرطوب روی تنه درختان و شکاف سنگ‌هاست.

Nargil_Davallia fejeensis
نام علمي
Davallia fejeensis
نام لاتين
Rabbit's Foot Fern
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Davallia fejeensis که در فارسی به «سرخس پا خرگوشی» شناخته می‌شود، به تیره Davalliaceae و راسته Polypodiales تعلق دارد. جنس Davallia شامل سرخس‌های اپی‌فیت با ریزوم‌های خزنده و پوشیده از کرک است. نام گونه‌ای “fejeensis” به احتمال زیاد به جزایر فیجی اشاره دارد، جایی که نخستین‌بار توصیف علمی آن انجام شده است.

منطقه بومی و پراکنش

زیستگاه طبیعی این سرخس در نواحی گرم و مرطوب اقیانوسیه است؛ به‌ویژه جزایر فیجی، ساموآ و حوالی پلی‌نزی. این گونه در جنگل‌های بارانی حاشیه‌ای و ارتفاعات پایین تا متوسط رشد می‌کند و غالباً روی تنه درختان، صخره‌ها و کنده‌های پوسیده به صورت اپی‌فیت یا لیتوفیت دیده می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

ریزوم‌های ضخیم و پوشیده از کرک قهوه‌ای این سرخس، که ظاهری شبیه پای خرگوش ایجاد می‌کنند، به عنوان اندام ذخیره‌ای آب و مواد غذایی عمل می‌کنند. این ویژگی به گیاه امکان می‌دهد دوره‌های کوتاه خشکی یا نوسان رطوبت در تاج‌پوش جنگل را تحمل کند. برگ‌ها ظریف، دوبار یا سه‌بار شانه‌ای و سازگار با نور فیلترشده زیر پوشش درختان هستند.

تاریخچه مطالعه و کشت زینتی

Davallia fejeensis در قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی در جریان اکتشافات اقیانوسیه توصیف شد. با گسترش باغ‌های گیاه‌شناسی در اروپا و آمریکا، به‌عنوان یک سرخس زینتی اپی‌فیت وارد کشت گلخانه‌ای گردید. توانایی رشد در سبدهای آویزان و ریزوم‌های نمایان، آن را به موضوع مطالعات شکل‌زایی و سازگاری‌های اپی‌فیتیک در سرخس‌ها تبدیل کرده است.

سرخس پا خرگوشی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سرخس پا خرگوشی
کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سرخس پا خرگوشی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سرخس پا خرگوشی
15 تا 24 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سرخس پا خرگوشی
خاک های به خوبی آبیاری شده و حاوی تورب


"سرخس پا خرگوشی" یکی از گونه های جنس سرخس می باشد. این گیاه همانطور که از نام گونه ی آن مشخص است، بومی فی جی است. این گیاه دارای ریزوم های پوشیده از خز است که روی سطح گلدان را می پوشاند و یا به حالت آویزان از گلدان و گیاه نمایان می شود. خزها مرکب از کرک های بلند به طول 1 تا 2 سانتیمتر، ضخیم و به رنگ قهوه ای روشن هستند. دلیل نامگذاری این گیاه به سرخس پاخرگوشی نیز وجود همین ریزوم های خزدار می باشد. برگ ها سه گوش، با بریدگی های زیاد، به طول حدود 60 سانتیمتر و عرض 45 سانتیمتر می باشند. هر برگ حاوی سه یا چهار برگچه می باشد. 

Rabbit's Foot Fern

شرایط محیط رشد


دمای مورد نیاز برای رشد این گیاهان حدود 15 تا 24 درجه سانتیگراد است. و دماهای کمتر از 13 درجه سانتیگراد را تحمل نمی کنند. 
گلدان های این گیاهان را باید در مکان هایی با نور غیر مستقیم خورشید قرار داد و از قرار دادن آنها در نور مستقیم خورشید اجتناب کرد. نور مستقیم باعث سوختگی سطحی برگ ها و قهوه ای شدن ریزوم ها می شود به ویژه اگر نور مستقیم با کمبود رطوبت و خشکی همراه باشد، اثر زیانبارش تشدید خواهد شد. 
آبیاری گیاهان در طول بهار و زمستان باید به گونه ای باشد که خاک همواره مرطوب باقی بماند ولی گیاه غرقاب نشود. این گیاهان دارای ریشه های کوچکی هستند به طوری که بیشتر آب و مواد غذایی مورد نیاز خود را از بخش های سطحی خاک دریافت می کنند و آنها را در ریزوم ها ذخیره می کنند. 
خاک های به خوبی آبیاری شده که حاوی تورب باشد برای رشد بهینه ی این گیاهان مناسب است. برای تغذیه ی این گیاهان نیز می توان از فصل بهار تا پایان فصل پاییز، از کودهای کامل مایع و رقیق شده به فاصله ی هر دو تا سه هفته یکبار استفاده کرد. 
اگر ریزوم ها و ریشه ها نیاز به گلدان های بزرگتر داشته باشند، باید گلدان ها را در فصل بهار تعویض نمود. همچنین این زمان، برای تکثیر گیاهان به وسیله ی رویزم ها و تکه تکه کردن ریزوم ها برای تولید گیاهان جدید نیز مناسب است. 
رطوبت هوا نیز به رشد بهینه ی این گیاهان کمک زیادی خواهد کرد. استفاده از سیستم میست (مه افشان) در گلخانه می تواند بسیار مفید باشد. 

Davallia fejeensis

مقابله به آفات سرخس پا خرگوشی

مشکلات احتمالی:

1- زرد شدن برگ ها و قهوه ای شدن انتهای برگ: این عارضه احتمالاً به دلیل خشکی بیش از حد هوا و نیز درجه حرارت های بالا رخ می دهد. بنابراین در صورت بروز این مشکل باید دما را کاهش داد و سطح رطوبت را افزایش داد. 
2- رنگ پریدگی برگ ها و کاهش رشد گیاه: این پدیده به دلیل کمبود مواد غذایی بوجود می آید. همچنین علت دیگر رنگ پریدگی برگ ها می تواند وجود نور مستقیم خورشید نیز باشد. که با کوددهی مناسب و قرار دادن گلدان ها در مکان های دور از نور مستقیم خورشید و یا ایجاد حفاظ و سایبان برای گیاهان می توان این مشکل را برطرف کرد. 
3- نرم شدن و پوسیدگی برگ ها: نرم شدن برگ ها احتمالاً به دلیل آبیاری بیش از حد ایجاد می شود. همچنین باید چک کنید که دما بیش از حد پایین و سرد نباشد. 

سرخس پا خرگوشی

نحوه تکثیر سرخس پا خرگوشی


برای تکثیر این گیاهان می توان ریزوم ها را در فصل بهار به تکه های 5 تا 8 سانتیمتری تقسیم نمود. باید توجه داشت که هر تکه حداقل حاوی یک جوانه ی رویشی یا ساقه باشد. سپس رویزوم ها را در بستر کشت مناسب کشت نمود. استفاده از مخلوط پیت ماس، پرلیت و خاک سبک می تواند برای کشت آنها مناسب باشد. پس از حدود 3 تا 4 ماه، گیاهان جدید را به گلدان های بزرگتر انتقال می دهند. 

Rabbit's Foot Fern

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پاخرگوشی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پنجه‌خرسیان - داوالیاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.82 از ۵، بر اساس 11 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید