پیچک انگوری / سیسوس انگوری - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/02/30
پیچک انگوری / سیسوس انگوری - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
سیسوس انگوری (Cissus rhombifolia) یک گیاه روندهٔ آپارتمانی از تیرهٔ انگوریان (Vitaceae) است. **شرایط رشد:** دمای مطلوب آن حدود ۱۸ تا ۲۶ درجهٔ سانتی‌گراد است و به سرما و یخبندان حساس است. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را بهتر می‌پسندد، اما در رطوبت معمول اتاق نیز قابل نگهداری است (با پرهیز از خشکی شدید هوا). **نور:** نور زیادِ غیرمستقیم بهترین رشد را می‌دهد؛ سایهٔ روشن را تحمل می‌کند، ولی آفتاب مستقیم می‌تواند باعث سوختگی برگ‌ها شود.

**بومی و زیستگاه:** بومی نواحی گرمسیری قارهٔ آمریکا (به‌ویژه بخش‌هایی از آمریکای مرکزی و جنوبی) گزارش می‌شود و در طبیعت معمولاً در حاشیهٔ جنگل‌ها و زیستگاه‌های نیمه‌سایه به‌صورت بالارونده روی درختان و تکیه‌گاه‌ها رشد می‌کند.

**خصوصیات ظاهری:** ساقه‌ها باریک و انعطاف‌پذیر و دارای پیچک برای چسبیدن به تکیه‌گاه‌اند. برگ‌ها معمولاً مرکب و سه‌برگچه‌ای با شکل لوزی/بیضی و لبه‌های دندانه‌دار ملایم هستند و بافتی نسبتاً چرمی و سبز براق دارند؛ رشد آن رونده و مناسب داربست، آویز یا هدایت روی قیم است.

**نام‌های رایج:** در ایران اغلب با نام‌های «پیچک انگوری»، «سیسوس انگوری» یا گاهی «پیچ مو/انگور آپارتمانی» شناخته می‌شود. در جهان نام‌های رایج مانند *Grape ivy* و *Oak-leaf ivy* برای آن به‌کار می‌رود.

Nargil_Cissus rhombifolia
نام علمي
Cissus rhombifolia
نام لاتين
grape ivy
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


جنس سیسوس (Cissus) از خانواده انگور (Vitaceae) است که حدود 350 گونه گیاهی رونده و چوبی دارد که دارای پراکنش جهانی هستند ولی بیشترین گسترش را در نواحی گرمسیری دارند. 
برخی از گونه های این جنس دارای خواص درمانی نیز می باشند. مانند گونه Cissus quadrangularis که منبع غنی از کاروتنوئیدها، تری ترپنوئیدها و اسکوربیک اسید است. 
بسیاری از گونه های این جنس نیز به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها، پارک ها و فضاهای سبز کشت می شوند. 

پیچک انگوری / سیسوس انگوری

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پیچک انگوری / سیسوس انگوری
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پیچک انگوری / سیسوس انگوری
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پیچک انگوری / سیسوس انگوری
دمای 20 تا 30 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پیچک انگوری / سیسوس انگوری
خاک هایی با بافت متوسط


ویژگی‌های کلی ریخت‌شناسی

Cissus rhombifolia یک پیچک همیشه‌سبز از تیره انگورسانان است که با رشد رونده و آویز شناخته می‌شود. اندام‌های هوایی آن ظریف اما نسبتاً چوبی‌شونده‌اند و به‌صورت متراکم شاخه‌دهی می‌کنند.


ساقه و گره‌ها

ساقه‌ها باریک، انعطاف‌پذیر و در سنین بالاتر نیمه‌چوبی می‌شوند. رنگ ساقه معمولاً سبز تا سبز متمایل به قهوه‌ای است و در محل گره‌ها ضخیم‌تر دیده می‌شود. در گره‌ها جوانه‌های جانبی فعال و اندام‌های گیرنده برای بالا رفتن شکل می‌گیرند.


برگ‌ها

برگ‌ها مرکب و معمولاً سه‌برگچه‌ای هستند و ظاهر کلی برگ به شکل لوزی/الماسی نزدیک است. برگچه‌ها بیضی تا لوزی، با نوک تیز و حاشیه دندانه‌دار ظریف‌اند. سطح فوقانی برگ‌ها براق و سبز تیره و سطح زیرین روشن‌تر است. اندازه برگچه‌ها اغلب متوسط بوده و با افزایش نور، تراکم و کوچکی نسبی برگ‌ها بیشتر می‌شود.


پیچک‌ها و اندام‌های گیرنده

این گیاه برای بالا رفتن از تکیه‌گاه، پیچک‌های باریک و منشعب تولید می‌کند که از گره‌ها منشأ می‌گیرند. پیچک‌ها با تماس، به‌سرعت دور تکیه‌گاه می‌پیچند و گیاه را پایدار می‌کنند.


گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها کوچک، کم‌جلوه و معمولاً به صورت گل‌آذین‌های خوشه‌ای/چتری در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌ها اغلب سبز کم‌رنگ تا مایل به زرد است و به دلیل اندازه ریز، در شرایط آپارتمانی کمتر جلب توجه می‌کند.

grape ivy


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد


گونه "سیسوس رامبیفولیا" یا "پیچک انگوری" یا "سیسوس انگوری" یکی از گونه های جنس سیسوس است که گیاهی بالارونده است. در برخی موارد نیز دارای ساقه های آبدار یا ریزوم خواهد بود و به دلیل تولید برگ های پنجه ای و مشابه برگ های انگور، به این نام (پیچک انگوری) نامیده می شوند. شاخه های این گیاه تا حدود سه متر می توانند رشد کنند. 
برگ ها به صورت پنجه ای و دارای تقسیمات سه تایی یا سه لوبی، براق، همیشه سبز، دارای دمگلی طویل و در سطح زیرین به رنگ سبز مایل به قرمز کمرنگ مشاهده می شوند. 
گل ها کوچک و به رنگ مایل به سبز کمرنگ بوده که گیاهان کشت شده بسیار به ندرت به چشم می آیند. گل های این گیاهان عقیم بوده و بذر حقیق تولید نمی کنند.  


از این گیاهان عمدتاً در مکان هایی با نور کم استفاده می شود زیرا می توانند نور کم تا متوسط را به شرط وجود رطوبت کافی تحمل کنند.
مناطق گرمسیری و با آب و هوای گرم تا متوسط را می پسندند. 
آبیاری این گیاهان باید به طور متوسط و منظم صورت گیرد. اما نباید اجازه داد که خاک در فاصله بین دو آبیاری خشک شود.
استفاده از خاک های حاصلخیز یا کوددهی به موقع سبب تولید برگ های بیشتر و با رنگ های بهتر و جذاب تر و زیبایی دوچندان گیاه خواهد شد. استفاده از کودهای مایع به فاصله هر 5 تا 8 هفته یکبار در فصول بهار یا تابستان می تواند مناسب باشد.  
به خاک هایی با بافت متوسط نیاز دارند. اسیدیته مناسب برای کشت آن در محدوده 6.1 تا 7.8 می باشد. 
به طور کلی این گیاهان، گیاهان مقاومی نسبت به بسیاری از شرایط کشت محسوب می شوند و حتی می توان آنها را در محیط محدود گلدان نیز برای مدت طولانی نگهداری نمود.
نور مستقیم و زیاد آفتاب سبب سوختگی برگ ها می شود. ولی کشت در مکان هایی با نور متوسط تا کمی سایه باعث تولید گیاهی شاداب خواهد شد. 
به دمای متوسط نیاز دارد. دماهای زیاد و بیش از 30 درجه سانتیگراد سبب طویل شدن بیش از حد شاخه ها شده و مشکل ایجاد می کند.   

Cissus rhombifolia

مقابله به آفات پیچک انگوری / سیسوس انگوری


آفات رایج و علائم

در Cissus rhombifolia آفات مکنده شایع‌اند: کنه تارتن با لکه‌های زرد و تارهای نازک زیر برگ، شپشک آردآلود با توده‌های پنبه‌ای در گره‌ها و زیر برگ، شپشک سپردار به صورت برجستگی‌های قهوه‌ای روی ساقه و برگ، و شته که موجب پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شود. تریپس نیز لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی ایجاد می‌کند.


بیماری‌ها و شرایط مستعد

مهم‌ترین مشکل بیماری‌زا پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از قارچ‌های خاکزی) است که با زردی عمومی، پژمردگی و بوی نامطبوع خاک همراه می‌شود. در رطوبت بالا و تهویه ضعیف، سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ‌ها دیده می‌شود. لکه‌برگی قارچی/باکتریایی نیز لکه‌های تیره با هاله زرد ایجاد می‌کند.


روش‌های کنترل و پیشگیری

قرنطینه گیاه جدید و بازبینی پشت برگ‌ها، پایه مدیریت است. آفات را با دوش ولرم، پاک‌سازی دستی و سپس صابون حشره‌کش یا روغن نیم هر ۷–۱۰ روز (۲–۳ نوبت) کنترل کنید؛ برای کنه‌ها از کنه‌کش اختصاصی طبق برچسب استفاده شود. برای بیماری‌ها، آبیاری پس از خشک شدن سطح خاک، گلدان با زهکشی عالی و حذف برگ‌های آلوده ضروری است؛ در پوسیدگی شدید، تعویض خاک و قارچ‌کش مناسب طبق دستور توصیه می‌شود. تهویه بهتر و کاهش رطوبت روی برگ از سفیدک و لکه‌برگی پیشگیری می‌کند.

پیچک انگوری / سیسوس انگوری

نحوه تکثیر پیچک انگوری / سیسوس انگوری


برای تکثیر این گیاهان می توان از روش هایی مانند ریشه دار کردن قلمه های نرم و علفی، قلمه های چوبی، قلمه های نیمه چوبی، خوابانیدن ساده و خوابانیدن مارپیچی استفاده نمود. 

grape ivy

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس موچسب و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره انگور و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.6 از ۵، بر اساس 35 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید