۱۴۰۴ ششم دی

سرو سفید آتلانتیک

این گیاه با نام علمی Chamaecyparis thyoides و نام مرسوم (Atlantic White Cedar) که به فارسي سرو سفید آتلانتیک ناميده ميشود، گياهي از خانواده Cupressaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی، به‌ویژه در باتلاق‌ها، مرداب‌ها و نواحی بسیار مرطوب از مِین تا فلوریدا مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک اسیدی، مرطوب تا غرقابی، پیتی یا لومی با زهکشی ضعیف تا متوسط، با pH حدود 3.5 تا 6

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Chamaecyparis thyoides که در فارسی غالباً «سرو سفید آتلانتیک» نامیده می‌شود، به خانواده Cupressaceae تعلق دارد. این گونه در جنس Chamaecyparis جای می‌گیرد که شامل سروهای کاذبِ همیشه‌سبز با چوب معطر است. نام گونه‌ای thyoides به شباهت برگ‌ها و چوب آن با جنس Thuja اشاره دارد و سبب شده در منابع قدیمی گاهی با سروهای حقیقی (Thuja) اشتباه گرفته شود.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه طبیعی سرو سفید آتلانتیک در نوار ساحل شرقی آمریکای شمالی است؛ از ایالت مِین در شمال تا جورجیا و کارولینای شمالی در جنوب امتداد دارد. تمرکز اصلی جمعیت‌های طبیعی در دشت ساحلی آتلانتیک و بخشی از دشت ساحلی خلیج مکزیک است. این گونه بومی انحصاری (Endemic) آمریکای شمالی شرقی به‌شمار می‌آید و خارج از این محدوده در طبیعت به‌طور خودروی یافت نمی‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

سرو سفید آتلانتیک گونه‌ای ویژه‌پسندِ تالاب‌های اسیدی است و عمدتاً در باتلاق‌های خزه‌اسفاگنومی، مرداب‌ها و حاشیه دریاچه‌های کم‌عمق رشد می‌کند. خاک معمولاً اشباع از آب، تُرش (pH پایین) و کم‌مواد غذایی است. توانایی رشد در شرایط غرقاب، آن را به یکی از عناصر شاخص جنگل‌های مخروطیِ باتلاقی ساحل آتلانتیک تبدیل کرده است. این گونه با گونه‌هایی چون Pinus rigida و Taxodium distichum در برخی جوامع گیاهی هم‌زیست است.

تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی

شرح علمی این گونه در قرن هجدهم توسط گیاه‌شناسانی انجام شد که فلور آمریکای شمالی را مستند می‌کردند و در سامانه لیینه‌ای تثبیت شد. از سده نوزدهم به بعد، سرو سفید آتلانتیک به‌عنوان مدل مطالعه سازگاری در خاک‌های اسیدی و اشباع مورد توجه قرار گرفت. حلقه‌های رشد دیرینه در تنه‌های کهنسال آن، برای بازسازی تاریخچه تغییرات اقلیمی و هیدرولوژیک تالاب‌های ساحلی به‌کار رفته است و به این ترتیب، اهمیت ویژه‌ای در پژوهش‌های دیرینه‌اقلیم‌شناسی و اکولوژی تالاب دارد.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی گیاه

سرو سفید آتلانتیک (Chamaecyparis thyoides) درختی همیشه‌سبز و کندرشد است که در زیستگاه طبیعی معمولاً به ارتفاع ۱۰ تا ۲۰ متر می‌رسد. فرم کلی تاج، باریک، ستونی تا مخروطی و نسبتاً متراکم است و شاخه‌ها به‌طور منظم و لایه‌لایه پیرامون تنه اصلی گسترده می‌شوند. رنگ کلی تاج از سبز آبی تا سبز خاکستری متغیر است که در زمستان می‌تواند اندکی به ارغوانی مایل شود.

تنه، پوست و شاخه‌ها

تنه نسبتاً راست و باریک است و در نمونه‌های مسن پوستی رشته‌رشته و الیافی دارد. پوست تنه خاکستری تا قهوه‌ای مایل به سرخ است و به صورت نوارهای باریک از سطح جدا می‌شود. شاخه‌ها نازک، افقی تا اندکی افراشته و به‌شکل طبقه‌طبقه آرایش یافته‌اند. شاخه‌چه‌ها پهن، نوارمانند و به‌صورت بادبزنی گسترده می‌شوند و ظاهری ظریف و پرده‌ای به گیاه می‌دهند.

برگ‌ها

برگ‌ها فلس‌مانند، بسیار ریز و به‌طور متراکم روی شاخه‌چه‌های پهن فشرده‌اند. هر برگ کم‌وبیش مثلثی تا تخم‌مرغی کوچک است و طول آن معمولاً کمتر از چند میلی‌متر است. سطح برگ‌ها صاف و براق بوده و رنگ آن‌ها در ارقام مختلف از سبز آبی، سبز خاکستری تا سبز تیره متغیر است. برگ‌ها روی شاخه‌چه‌ها چهارردیفی قرار می‌گیرند و با ایجاد صفحات مسطح، ساختار بادبزنی ویژه جنس Chamaecyparis را شکل می‌دهند.

مخروط‌ها و اندام‌های زایشی

سرو سفید آتلانتیک دوپایه‌ی عملکردی است و گل‌های نر و ماده جدا اما روی یک درخت دیده می‌شوند. گل‌های نر، ساختارهای کوچک زردرنگ در انتهای شاخه‌چه‌ها هستند. مخروط‌های ماده کروی تا تخم‌مرغی کوچک، به قطر حدود ۴ تا ۸ میلی‌متر و در آغاز سبز، سپس قهوه‌ای مایل به آبی می‌شوند. فلس‌های مخروط ضخیم و کم‌شمارند و در سطح خود گاه پوشینه‌های مومی یا لکه‌های آبی‌فام نشان می‌دهند که به تشخیص گونه کمک می‌کند.

شرایط نگهداری سرو سفید آتلانتیک

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک اسیدی، مرطوب تا غرقابی، پیتی یا لومی با زهکشی ضعیف تا متوسط، با pH حدود 3.5 تا 6

دمای مناسب برای رشد چاماسیپاریس تیویدس

چاماسیپاریس تیویدس گیاهی خنک‌پسند است و در مناطق معتدل تا نیمه‌سرد عملکرد بهتری دارد. دامنه دمای مطلوب این گیاه حدود 5 تا 25 درجه سانتی‌گراد است و در برابر سرمای زمستان تا چند درجه زیر صفر مقاوم است، به‌ویژه اگر خاک زهکش خوبی داشته باشد. گرمای شدید همراه با باد خشک می‌تواند موجب سوختگی نوک برگ‌ها شود، بنابراین در اقلیم‌های گرم لازم است در محل خنک‌تر و کمی سایه‌گیر کاشته شود.

نیاز نوری و مکان کاشت

این گونه به نور زیاد نیاز دارد اما آفتاب کاملِ ملایم تا نیم‌سایه بهترین شرایط رشد را فراهم می‌کند. در مناطق با تابستان‌های داغ، قرار دادن گیاه در محلی که بعدازظهر‌ها سایه نسبی دریافت کند، به کاهش تنش گرمایی کمک می‌کند. کاشت در مکان‌های بادگیر توصیه نمی‌شود، زیرا بادهای خشک و سرد می‌توانند باعث قهوه‌ای شدن شاخساره‌ها شوند.

رطوبت هوا و آبیاری

چاماسیپاریس تیویدس رطوبت هوای متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد. خشکی طولانی‌مدت، به‌ویژه در سال‌های ابتدایی استقرار، برای این گیاه بسیار مضر است. آبیاری منظم با حجم متوسط و بدون غرقاب شدن، ایده‌آل است. در تابستان‌های گرم، حفظ رطوبت یکنواخت خاک با استفاده از مالچ آلی (مثل خاک‌برگ یا پوشش چوب خرد شده) کمک زیادی به سلامت ریشه‌ها می‌کند.

خاک، زهکشی و pH

بهترین خاک برای چاماسیپاریس تیویدس، خاکی سبک تا متوسط، عمیق، مرطوب ولی با زهکشی خوب است. این گیاه خاک‌های کمی اسیدی را ترجیح می‌دهد (حدود pH 5.5 تا 6.5) و در خاک‌های سنگین و گلی با آب‌ماندگی دچار پوسیدگی ریشه می‌شود. افزودن مواد آلی مانند کمپوست رسیده یا خاک‌برگ به بستر کاشت، ساختار خاک را بهبود داده و توان نگهداری رطوبت را افزایش می‌دهد، بدون آن‌که زهکشی مختل شود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

شبه سرو لاوسون / کامیس پاریس

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

ارس خزنده ارس یوتا سرو ناز سرو باتلاقی

  محسن شهاب الدین