گل گندم

دانستنیهای علمی

گل گندم با نام علمی centaurea cyanus گیاه علفی یکساله یا دو ساله میباشد از خانواده مینا که بومی آسیا و اروپا میباشد.

امروزه در بسیاری از نقاط جهان ،از جمله آمریکای شمالی و استرالیا رشد میکند.
از آنجا که این گیاه در مزارع غلات و گندم به صورت خودرو میروید این نام برای آن انتخاب شده است.
قسمت های مورد استفاده این گیاه گلها ،سرشاخه های گلدار و برگها میباشد .
گل گندم گیاهی دارویی میباشد .

این گل در کشور ما در نواحی شمالی، منطقه البرز، اطراف تهران، بلوچستان، خراسان، کرمانشاه می‌روید.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 13 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی یا ماسه ای خوب زهکشی شده

گل گندم معمولا 25 تا 80 سانتیمتر ارتفاع دارد و 1 تا 2 سال طول میکشد تا به ارتفاع نهایی خود برسد .این گیاه دارای برگهایی پوشیده از تارهای پنبه ای به رنگ سبز مایل به سفید است .
برگها بین 1 تا 4 سانتیمتر طول دارند.
برگهای قاعده ساقه دارای دمبرگ مشخص با بریدگیهای عمیق و برگهای فوقانی ساقه باریک و بدون دندانه میباشند .
گلها منحصرا از گل های لوله ای تشکیل یافته اند و به رنگ آبی و گاهی سفید میباشند .
قطر گلها 1.5 تا 3 سانتیمتر میباشند ،گلها در ماه های اردیبهشت تا مرداد ظاهر میشوند و برای پرندگان و زنبورها بسیار جذاب میباشند.
زنبور عسل از این گلها شیره ای بسیار مرغوب و به رنگ سبز تهیه میکند.

گل‌های این گیاه دارای موسیلاژ، مواد مومی و تانن می‌باشد.
این گلها دارای ماده رنگی قرمز میباشد که برای رنگ دادن به غذا ها و سالاد مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین در این گیاه مقداری پتاس، اسید فسفریک و منگنز وجود دارد.

از این گیاه برای مرزبندی کردن در مزارع،مراتع و چمن زارها استفاده میشود.

شرایط محیط رشد

نگهداری از گل گندم به شرح زیر میباشد:
نور: این گیاه به آفتاب کامل نیاز دارد ( در سایه رشد خوبی نخواهد داشت)
دما: دمای 13 درجه دمایی مناسب برای این گیاه است و به طور کلی این گیاه تحمل گرما را دارد.
آبیاری: آبیاری متوط مورد نیاز است
خاک: خاک شنی یا ماسه ای خوب زهکشی شده با ph بین 6.5 تا 7.5 و قلیایی ، خاک مناسب میباشد.
از خاکهای آهکی و مرطوب باید اجتناب شود.

مقابله به آفات گل گندم

آفات رایج گل گندم (Centaurea cyanus)

شته‌ها (Aphids) با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، ضعف رشد و ترشح عسلک می‌شوند. کنترل تلفیقی شامل شست‌وشوی بوته با آب، حذف علف‌های هرز میزبان، و رهاسازی کفشدوزک‌ها است؛ در آلودگی شدید می‌توان از صابون حشره‌کش یا روغن نیم طبق برچسب استفاده کرد.

تریپس‌ها با ایجاد لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی گل‌ها خسارت می‌زنند. نصب کارت زرد/آبی، افزایش رطوبت نسبی، و هرس بخش‌های آلوده راهکارهای مؤثرند؛ در صورت نیاز از اسپری‌های کم‌خطر مانند روغن‌های معدنی سبک استفاده شود.

امراض مهم و نشانه‌ها

سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ و ساقه همراه است و در هوای گرم با تهویه ضعیف تشدید می‌شود. بهبود گردش هوا، آبیاری در پای بوته و اجتناب از تراکم مهم‌ترین پیشگیری است؛ گوگرد یا بی‌کربنات پتاسیم می‌تواند کمک‌کننده باشد.

پوسیدگی ریشه و طوقه (مانند Pythium/Rhizoctonia) باعث پژمردگی ناگهانی و سیاهی طوقه می‌شود. زهکشی مناسب، پرهیز از آبیاری سنگین و استفاده از بستر ضدعفونی‌شده کلیدی است؛ گیاهان شدیداً آلوده حذف و خاک اطراف خشک‌تر نگه داشته شود.

اصول مدیریت پیشگیرانه

تناوب کشت، حذف بقایای آلوده، ضدعفونی ابزار، و پایش هفتگی احتمال طغیان آفات و بیماری‌ها را کاهش می‌دهد. انتخاب محل آفتاب‌گیر با جریان هوای مناسب و کوددهی متعادل (پرهیز از ازت زیاد) مقاومت گیاه را افزایش می‌دهد.

نحوه تکثیر گل گندم

تکثیر گل گندم:
انتشار این گیاه از طریق کاشت بذر میباشد.
بهتر است آن را در بهار بکارید تا در اوایل تابستان شکوفا دهد .
دانه ها باید در تاریک کامل باشند تا جوانه زنی صورت گیرد(باید خوب پوشانده شوند)
جوانه زنی بین 1 تا 2 هفته طول میکشد، شکوفه ها 10 تا 12 هفته بعد از کاشت ظاهر می شوند  .
کشت متوالی میتواند دوره شکوفه دهی را افزایش می دهد .

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص این گیاه به شرح زیر است:
اين گياه قرنها پيش براي بيماريهايي كه در بيشتر موارد مربوط به چشم مي شود قابل استفاده بوده است. معجزه اي كه اين گياه در درمان ورم ملتحه چشم و پف كردن آن و همچنين درد چشم مي كند، توسط متخصصان گياه شناسي به خوبي شناخته شده است.
ساقه گل گندم درد سوزش ناشي از پارگي و بريدگي ها را التيام مي دهد. بهتر است قسمت انتهايي ساقه آن را اطراف نواحي آسيب ديده بماليد.
همچنين از گياه مي توانيد براي كمپرس چشم استفاده كنيد. يك تكه پنبه را در جوشانده اين گياه خيس كرده و چشمتان را با آن كمپرس نماييد.
ـ جوشانده اين گياه براي ماساژ صورت و درمان جوش ها و آكنه نيز مفيد است. مي توانيد برگ ها و گل هاي اين گياه را بجوشانيد هنگامي كه در حال جوشيدن است حوله اي را روي سر خود بيندازيد و صورت خود را بالاي ظرفي كه گياه مي جوشد به مدت 15 دقيقه نگه داريد بعد از آن صورتتان را با آب سرد بشوييد متوجه مي شويد كه پوست صورتتان تغيير كرده است.
گل‌های این گیاه دارای اثر مدر(ادرارآور) است و برای سرماخوردگی، رفع سرفه و بیماری‌های سینه استفاده می‌شود.
میوه این گیاه مسهل است.
تمام اندام این گیاه تب بر، تصفیه کننده خون و ضد رماتیسم هستند و برای درمان بیماری های کبدی ، پوستی و زردی به کار میروند.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار:احتمال حساسیت به این گل در بعضی افراد وجود دارد.

شته ها و شپشکها این گیاه را تهدید میکنند.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل‌گندم و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن