گل گندم درهم و برهم - معرفی گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1400/05/31
گل گندم درهم و برهم - معرفی گیاهان بومی ایران
گل گندم درهم‌وبرهم (Centaurea intricata) از تیره کاسنیان، در ایران با نام‌های گل گندم و گل گندم وحشی شناخته می‌شود و در منابع جهانی عمدتاً با نام علمی و در چارچوب نام‌های کلی knapweed (Centaurea spp.) ذکر می‌گردد. این گونه علفی و معمولاً چندساله، دارای ساقه‌های منشعب و به‌هم‌تنیده، برگ‌های باریک تا نیزه‌ای و گل‌آذین کپه‌ای با براکته‌های پوشینه‌دار و تیغک‌دار است؛ گلچه‌ها غالباً ارغوانی تا بنفش‌اند. میوه فندقه‌ای کوچک به همراه کاکل، پراکنش بذر را تسهیل می‌کند. گونه‌ای بومی ناحیه مدیترانه و غرب آسیا است و در ایران در زیستگاه‌های باز و آفتاب‌گیر مانند استپ‌ها، دامنه‌های سنگلاخی، حاشیه راه‌ها و اراضی کم‌عمق و نسبتاً فقیر دیده می‌شود. رشد بهینه آن در خاک‌های با زهکشی خوب و اقلیم نیمه‌خشک تا معتدل رخ می‌دهد.

Nargil_Centaurea intricata
نام علمي
Centaurea intricata
نام لاتين
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

گیاه Centaurea intricata با نام فارسی «گل گندم درهم و برهم» از تیره Asteraceae (کاسنیان/ستاره‌ایان) است؛ تیره‌ای بسیار بزرگ که با گل‌آذین کپه‌ای (capitulum) شناخته می‌شود. این گونه در سرده Centaurea جای می‌گیرد؛ سرده‌ای غنی از گونه‌ها که بسیاری از آن‌ها در حوزه مدیترانه و جنوب‌غرب آسیا تنوع بالایی دارند.


منطقه بومی و پراکنش

پراکنش طبیعی این گونه عمدتاً در ناحیه مدیترانه و بخش‌هایی از غرب آسیا گزارش شده است و همانند بسیاری از گونه‌های Centaurea، در کمربند اقلیمی با تابستان‌های خشک و زمستان‌های معتدل تا سردتر حضور دارد. الگوی پراکنش آن با مناطق دارای اقلیم نیمه‌خشک تا مدیترانه‌ای همخوانی نشان می‌دهد.


زیستگاه و سازگاری‌های بوم‌شناختی

Centaurea intricata معمولاً در زیستگاه‌های باز و آفتاب‌گیر دیده می‌شود؛ از جمله دامنه‌های سنگلاخی، زمین‌های کم‌عمق و آهکی، حاشیه راه‌ها و مراتع کم‌تراکم. ویژگی‌های ریختیِ تیپیک کاسنیان—مانند کپه گل و براکته‌های محافظ—به موفقیت تولیدمثلی در شرایط پرتنش (باد، خشکی، چرا) کمک می‌کند. این گیاه غالباً بخشی از پوشش گیاهی زاگرسی–مدیترانه‌ای و اجتماعات استپیِ پراکنده در نواحی گذار اقلیمی محسوب می‌شود.


تاریخچه نام‌گذاری و اهمیت علمی

نام سرده Centaurea ریشه‌ای کلاسیک دارد و در ادبیات گیاه‌شناسی برای گروهی از «گل‌گندم‌ها» به‌کار رفته است. صفت گونه‌ای intricata به معنی «پیچیده/درهم» است و معمولاً به ساختار شاخه‌دهی یا آرایش براکته‌ها اشاره دارد. این گونه از دیدگاه رده‌بندی و زیست‌جغرافیا برای بررسی فرگشت و تنوع کاسنیان در نواحی مدیترانه‌ای ارزشمند است.

گل گندم درهم و برهم

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گل گندم درهم و برهم
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گل گندم درهم و برهم
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گل گندم درهم و برهم
20-22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گل گندم درهم و برهم
در دشت ها و کوهپایه ها

گیاه گندم گچ دوست یکساله یا دوساله است که دارای ساقه منشعب و به ارتفاع 25 تا 50 سانتیمتر می باشد. ساقه این گیاه سبز مایل به سفید است. این گیاه جز علوفه های مرتعی به شمار می آید. دارای ریشه عمودی دوک مانند است. گل به صورت منفرد و انتهایی می باشد. 

نحوه تکثیر گل گندم درهم و برهم

این گیاه از طریق بذر تکثیر می شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این گیاه در درمان سرماخوردگی، سرفه و بیماری های سینه مفید می باشد. در درمان جوش ها و آکنه هم مفید است و همچنین ادرارآور است.

گل گندم درهم و برهم - معرفی گیاهان بومی ایران

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل‌گندم و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.4 از ۵، بر اساس 5 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید