چشم زمین

خصوصیات - معرفی

یک گیاه یکساله کوتاه قامت که همه برگ های آن روزت می باشند و تا 10 سانتی متر قطر دارند و گل های آن در قلب این روزت قرار گرفته اند و فاقد شیرابه و خار می باشد. برگ هایی ساده دارد. گلچه ها در وسط روزت هم نر هستند و هم ماده.

شرایط نگهداری چشم زمین

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 15-20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز در دشت ها و کوهپایه ها

زیستگاه و اقلیم مناسب

Gymnarrhena micrantha (چشم زمین) گیاهی یک‌ساله از تیره کاسنیان است که به‌طور طبیعی در نواحی خشک و نیمه‌خشک رشد می‌کند. بهترین عملکرد آن در اقلیم‌های با بارندگی کم، تبخیر بالا و خاک‌های سبکِ بیابانی مشاهده می‌شود.

دما و تحمل گرما/سرما

این گیاه با گرمای روز و نوسان دمایی شبانه سازگار است. دمای مطلوب رشد معمولاً در بازه حدود 20 تا 35 درجه سانتی‌گراد قرار می‌گیرد و در گرمای بالاتر نیز در صورت وجود رطوبت حداقلی خاک می‌تواند دوام بیاورد. سرما و یخ‌زدگی طولانی‌مدت برای آن مناسب نیست و رشد را متوقف می‌کند.

نور

نور کامل خورشید برای رشد متراکم و چرخه طبیعی گل‌دهی/بذر‌دهی ضروری است. سایه‌اندازی شدید یا نور کم باعث کاهش رشد و ضعف استقرار می‌شود، به‌ویژه در مراحل اولیه رویش.

رطوبت و آبیاری

Gymnarrhena micrantha به رطوبت پایین هوا سازگار است و محیط‌های مرطوب می‌تواند خطر بیماری‌های قارچی را افزایش دهد. نیاز آبی کم تا متوسط دارد؛ آبیاری باید کم‌حجم و با فاصله انجام شود تا خاک بین دو آبیاری خشک شود. ماندابی شدن خاک به‌شدت زیان‌آور است.

خاک، زهکشی و pH

خاک‌های شنی تا شنی-لومی با زهکشی بالا ایده‌آل‌اند. خاک‌های سنگین رسی و فشرده مناسب نیستند مگر با اصلاح (افزودن ماسه و مواد دانه‌درشت). pH نزدیک به خنثی تا کمی قلیایی معمولاً قابل‌تحمل است و شوری ملایم را نیز بهتر از بسیاری گیاهان تحمل می‌کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی چشم‌زمین

Gymnarrhena micrantha یا چشم‌زمین در طب سنتی نواحی خشک به‌عنوان گیاهی چندمنظوره شناخته می‌شود. از دم‌کرده سرشاخه‌های جوان برای تسکین دردهای گوارشی خفیف، نفخ و بهبود هضم استفاده می‌شود. برگ‌های خشک و پودر شده در برخی نواحی به‌صورت ضماد موضعی برای التیام خراش‌ها، گزش حشرات و تحریکات پوستی به‌کار می‌روند. برخی درمانگران بومی از جوشانده اندام‌های هوایی برای کاهش التهاب مفاصل و دردهای روماتیسمی بهره می‌گیرند، هرچند شواهد علمی محدود است.

ترکیبات شیمیایی و پتانسیل داروسازی

استخراج‌های الکلی از برگ و ساقه چشم‌زمین حاوی فلاونوئیدها و ترکیبات فنلی گزارش شده‌اند که می‌توانند خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی بالقوه داشته باشند. این ویژگی‌ها چشم‌زمین را نامزد بررسی‌های بیشتر در توسعه داروهای گیاهی محافظ کبد، ضدالتهاب و ضد‌میکروب می‌کند. با این حال، استانداردسازی دوز، سمیت و تداخلات دارویی هنوز به‌طور نظام‌مند مطالعه نشده‌اند و مصرف درمانی آن نیازمند تحقیقات بالینی است.

کاربردهای صنعتی و بومی

در برخی مناطق بیابانی، توده‌های خشک‌شده گیاه به‌عنوان سوخت کم‌حجم برای پخت‌وپز سنتی استفاده می‌شوند. از پودر اندام‌های هوایی گاه به‌صورت افزودنی در خوراک دام بهره گرفته می‌شود، اگرچه ارزش غذایی آن پایین است. به‌دلیل مقاومت بالا به خشکی، این گیاه می‌تواند به‌عنوان منبع ژن‌های سازگار با تنش برای اصلاح نباتات در کشاورزی مناطق خشک مورد توجه قرار گیرد.

برگ نوی آگراتینا کنگر کوکب کوهی کاسنی فرنگی