نام علمي
Chrysanthemum Aphrodite
نام لاتين
Chrysanthemum aphrodite
دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی و جایگاه گیاه
Chrysanthemum Aphrodite (کریزانتموم افرودیت) یک رقم زینتی از جنس Chrysanthemum در خانواده Asteraceae (کاسنیان/ستارهایان) است. این خانواده با گلآذین ویژهٔ «کاپیتولوم» شناخته میشود که در آن گلهای کوچک فراوان به صورت یک «گل» واحد دیده میشوند. از نظر سامانهشناسی، گونههای این گروه در ادبیات علمی گاهی در چارچوبهای نامگذاری متفاوت (از جمله ارتباط تاریخی با Dendranthema) گزارش شدهاند، اما در کاربرد باغبانی و بسیاری منابع امروزی تحت Chrysanthemum مطرحاند.
منطقه بومی و زیستگاه
این رقم بهخودیخود «بومی» یک ناحیه طبیعی نیست، زیرا حاصل اصلاح و گزینش انسانی است؛ با این حال، خاستگاه ژنتیکی کریزانتمومهای باغی عمدتاً به گونههای شرق آسیا بازمیگردد. نیاکان وحشی در چین، کره و ژاپن پراکنش دارند و معمولاً در زیستگاههای باز تا نیمهباز مانند دامنهها، علفزارها، حاشیهٔ جنگلها و مناطق با خاکهای نسبتاً سبک و زهکشدار رشد میکنند. اقلیمهای معتدل با فصل خنک برای چرخهٔ رشد و گلدهی این گروه اهمیت دارد.
تاریخچه و اهمیت علمی-فرهنگی
کریزانتمومها از دیرزمان در شرق آسیا کشت میشدهاند و سپس از مسیر تبادلات فرهنگی و گیاهشناختی به اروپا و دیگر نقاط جهان راه یافتهاند. در فرآیند اهلیسازی و اصلاح، ویژگیهایی مانند رنگ، فرم گلآذین، زمان گلدهی و قامت گیاه انتخاب شده است. رقم “Aphrodite” نمونهای از این دستپروردگی باغبانی است که در مجموعهٔ ارقام گل شاخهبریده و گلدانی قرار میگیرد و برای یکنواختی گلدهی و ویژگیهای زینتی تکثیر و نگهداری میشود.
![کریزانتموم افرودیت]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی نیمه گرمسیری تا معتدل
خاک مورد نياز
خاک های سبک و دارای مواد آلی
|
"کریزانتموم افرودیت" گونه ای هیبرید از جنس داوودی می باشد. این گیاه یک هیبرید بین گونه های Chrysanthemum indicum L. و Chrysanthemum morifolium RAMAT. می باشد. این گیاه چندساله و دارای گل هایی ستاره ای شکل و به رنگ زرد لیمویی است. برگ ها به رنگ سبز، ساده و با آرایش متناوب می باشند. این برگ ها بیضوی، دارای رگه بندی پرمانند و دمبرگ دار هستند. میوه ها به صورت فندقه می باشند.
![Chrysanthemum aphrodite]()
شرایط محیط رشد
این گیاه تحت شرایط نور شدید، رشد و نمو خوبی می کند ولی در طول تابستان، گلخانه ها باید سایه ی مختصری داشته باشند. اما در فصول دیگر می بایستی حداکثر نور را برای این محصول مهیا کرد. در ماه های زمستان که شدت نور کاهش می یابد، رشد و نمو کلی گیاه متوقف می شود.
چون فصل گلدهی گیاه مقارن با سرمای زمستان است، از این رو جزء محصولات مخصوص فصل سرما ذکر شده است. ولی بسیاری از واریته های داوودی در فصل پاییز، به دلیل سرما، به گل نخواهند نشست. جوانه های گل این گیاه در ماه های مرداد و شهریور شکل می گیرند و از آنجا که در این ماه ها درجه حرارت در هنگام شب، 15 درجه سانتیگراد و مناسب است، در نتیجه جوانه های گل تشکیل می شوند. پس از تشکیل جوانه های گل و رشد آنها، به نحوی که قابل رؤیت باشند، درجه حرارت مناسب برای داوودی 12 درجه سانتیگراد خواهد بود و در این درجه حرارت، رشد و نمو گل به نحو مطلوب انجام می پذیرد. اگر درجه حرارت در این فصول از سال که زمان تشکیل جوانه گل است، بالاتر از 15 درجه سانتیگراد باشد، تشکیل و تکامل گل به تأخیر خواهد افتاد. گرمای تابستان (بالاتر از 30 درجه سانتیگراد) نیز سبب تأخیر تشکیل جوانه های گل خواهد شد.
خاک گلدان های گونه های مختلف داوودی باید نسبتاً سبک باشد. بنابراین در مخلوط خاک باید مقداری ماسه اضافه شود. همچنین برای بهبود خاک، مواد آلی کافی به آن اضافه می شود. از تورب، کود دامی پوسیده و یا خاک برگ پوسیده برای این منظور استفاده می شود. در صورتی که خاک اصلی یک خاک نسبتاً سنگین باشد، یک چهارم مخلوط را این مواد آلی تشکیل می دهند و در خاک های سبکتر، مقدار مواد آلی به یک سوم تنزل می یابد.
ضدعفونی کردن خاک برای جلوگیری از بیماری های آوندی توصیه شده است. در ضدعفونی خاک باید کلیه شرایط مربوط را در نظر داشت تا بعد از آن مسمومیت گیاهان روی ندهد. در این مورد، گونه های مختلف داوودی نسبت به افزایش آمونیاک خاک به شدت حساسیت نشان می دهند. بهترین پی اچ برای داوودی ها حدود 6 تا 7 است. در خاک های قلیایی معمولاً زردی انتهایی شاخه ها و برگ ها مشاهده می شود که این امر احتمالاً به دلیل عدم جذب آهن اتفاق می افتد.
![Chrysanthemum Aphrodite]()
مقابله به آفات کریزانتموم افرودیت
آفات رایج Chrysanthemum Aphrodite و کنترل آنها
شتهها با مکیدن شیره گیاه باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک میشوند؛ پایش هفتگی پشت برگها و شستوشوی گیاه با آب، سپس استفاده از صابون حشرهکش یا روغن نیم بهترین گزینههای کمخطر هستند.
تریپسها لکههای نقرهای و بدشکلی گل ایجاد میکنند؛ حذف گلهای آلوده، نصب کارت زرد/آبی و در صورت نیاز مصرف حشرهکشهای اختصاصی تریپس طبق برچسب توصیه میشود. کنه تارتن با تار و زردی برگ همراه است؛ افزایش رطوبت، دوش گرفتن گیاه و کاربرد کنهکش در آلودگی شدید مؤثر است.
مگس سفید و مینوز برگ نیز دیده میشوند؛ مدیریت تلفیقی شامل بهداشت، حذف برگهای آلوده و استفاده هدفمند از تلههای زرد و حشرهکشهای انتخابی کارآمد است.
بیماریها و روشهای پیشگیری و درمان
سفیدک پودری به صورت پوشش سفید روی برگ ظاهر میشود؛ تهویه مناسب، کاهش رطوبت سطح برگ و پرهیز از آبیاری بارانی پیشگیریکننده است و در صورت گسترش، قارچکشهای گوگردی/سیستمیک طبق دستور مصرف میشوند.
بوتریتیس (کپک خاکستری) موجب پوسیدگی گل و ساقه در رطوبت بالا میشود؛ حذف بافتهای آلوده، فاصلهگذاری بوتهها و کاربرد قارچکش مناسب ضروری است.
پوسیدگی ریشه (پیتیوم/فیتوفترا) با پژمردگی و سیاهشدن ریشه همراه است؛ زهکشی عالی، آبیاری کنترلشده و ضدعفونی بستر، کلیدیترین اقدامات هستند.
![کریزانتموم افرودیت]()
نحوه تکثیر کریزانتموم افرودیت
تکثیر:
در صورتی که هدف تکثیر وسیع و همه ساله ی این گیاهان به عنوان یک محصول گلخانه ای باشد، بهتر است هر چند سال یکبار قلمه ها از مؤسساتی که در تولید قلمه داوودی تخصص دارند، خریداری شود. ریشه زایی قلمه های داوودی به آسانی صورت می گیرد. بهترین بستر کاشت برای این قلمه ها مخلوطی از ماسه و یا پرلیت و تورب است. در این بستر قلمه ها به فاصله دو تا سه سانتیمتر و در روی خطوطی به فاصله پنج سانتیمتر کشت می شوند. عمق کاشت قلمه ها باید به حدی باشد تا قلمه ها به صورت عمودی استوار شوند. بهترین درجه حرارت هوای گلخانه در این مرحله از رشد و نمو قلمه ها 25 درجه سانتیگراد است و درجه حرارت 20 درجه سانتیگراد برای بستر کاشت مناسب است.
روش دیگر تکثیر این گیاه، کشت بذرهای آنها در گلدان یا شاسی های سرد در فصل پاییز می باشد.
![Chrysanthemum aphrodite]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس داوودی و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن