دانستنیهای علمی
نخل کاریوتا از جنس Caryota در خانواده ی آریکاسه و بومی مناطق حاره ی آسیاست، این جنس حدود 13 گونه دارد.
![نخل کاریوتا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
32 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
رسی اسیدی و خنثی
|
این گیاه نوعی نخل خوشه ای است. ارتفاع آن تا 8 متر می رسد. رنگ برگ های آن سبز روشن است. هر تنه ی درخت یک گل آذین ایجاد می کند، که از نوک درخت آغاز شده و به سمت پایین آویزان می شود و پس از تولید شدن بذرها این گل آذین از بین می رود. برگ ها چند قسمتی و مثلثی شکل هستند و شباهت زیادی به دم ماهی دارند. گل ها کرمی روشن هستند در حالی که میوه ها نارنجی هستند.
![Fishtail palms]()
شرایط محیط رشد
بسیاری از این گیاه در مناطق کوهستانی رشد یافته است و همچنین تاحدودی با آب و هوای مدیترانه ای و آب و هوای نیمه گرمسیری و گرمسیری سازگار میباشد.
دما و جریان هوا
نخل کاریوتا (Caryota mitis) در محیطهای گرم و یکنواخت بهترین رشد را دارد. بازه مناسب دما معمولاً ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است و کاهش دما به زیر ۱۲ درجه میتواند رشد را کند و موجب آسیب برگها شود. از قرار دادن گیاه در مسیر باد سرد، کولر، یا کنار پنجرههای بسیار سرد در زمستان خودداری کنید.
نور
این گیاه نور زیادِ غیرمستقیم را ترجیح میدهد و در کنار پنجرههای روشن با پرده نازک عملکرد خوبی دارد. نور مستقیم شدید (خصوصاً آفتاب ظهر) میتواند باعث سوختگی و لکههای قهوهای روی برگها شود. اگر نور کم باشد، فاصله بین برگها بیشتر و رشد کلی کندتر میشود.
رطوبت
کاریوتا به رطوبت متوسط تا بالا نیاز دارد (حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد). در فضاهای خشک، نوکسوزی برگها شایع است. استفاده از دستگاه بخور سرد یا قرار دادن گلدان روی سینی سنگریزه و آب (بدون تماس مستقیم کف گلدان با آب) رطوبت را پایدارتر میکند.
خاک و زهکشی
خاک باید سبک، غنی و با زهکشی عالی باشد؛ ترکیبی از پیتماس یا کوکوپیت بههمراه پرلیت و مقدار کمی کمپوست، محیطی مناسب ایجاد میکند. ماندن آب در گلدان مهمترین عامل پوسیدگی ریشه در این نخل است. گلدان حتماً سوراخ خروجی آب داشته باشد.
آبیاری و کیفیت آب
آبیاری زمانی انجام شود که ۲ تا ۴ سانتیمتر سطح خاک خشک شده باشد؛ خاکِ دائماً خیس مناسب نیست. آب ولرم و کماملاح برای جلوگیری از لکههای نمکی روی برگها بهتر است. در فصل رشد (بهار و تابستان) نیاز آبی بیشتر و در زمستان کمتر میشود.
![Caryota Mitis]()
مقابله به آفات نخل کاریوتا
آفات رایج نخل کاریوتا (Caryota mitis)
کنه تارتن، شپشک آردآلود و شپشک سپردار از مهمترین آفات این گیاه هستند. نشانهها شامل لکههای زرد و خاکستری روی برگ، تارهای ظریف، چسبندگی (عسلک) و کاهش رشد است. جداسازی گیاه آلوده و بررسی پشت برگها اولین قدم کنترل است.
روشهای مقابله با آفات
برای آلودگیهای خفیف، شستوشوی برگها با آب ولرم و پاککردن آفات با پنبه آغشته به الکل 70٪ مفید است. استفاده از صابون حشرهکش یا روغن ولک/نیم هر 7 تا 10 روز تا قطع علائم توصیه میشود. در آلودگی شدید، مصرف حشرهکش سیستمیک طبق برچسب (مانند ایمیداکلوپراید) میتواند مؤثر باشد. تهویه مناسب و پرهیز از خشکی شدید هوا به کاهش کنه کمک میکند.
بیماریهای رایج و علائم
پوسیدگی ریشه و طوقه (معمولاً قارچی/شبهقارچی) در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف رخ میدهد و با زردی عمومی، بوی بد خاک و نرمشدن پایه همراه است. لکهبرگیهای قارچی نیز لکههای قهوهای با حاشیه تیره ایجاد میکنند. اصلیترین عامل بروز بیماریها رطوبت ماندگار و گردش هوای ضعیف است.
پیشگیری و درمان بیماریها
آبیاری را پس از خشکشدن لایه سطحی خاک انجام دهید و گلدان با زهکش قوی انتخاب کنید. ریشههای قهوهای و نرم را حذف و تعویض خاک انجام دهید. برای لکهبرگی، برگهای آلوده را جدا کرده و در صورت تداوم، قارچکش مناسب (مانند ترکیبات مسی) طبق دستور مصرف استفاده کنید.
![نخل کاریوتا]()
نحوه تکثیر نخل کاریوتا
تکثیر نخل کاریوتا از طریق بذر صورت می گیرد و برای جوانه زنی بذرها حدود 3-4 ماه زمان لازم است.
![Fishtail palms]()
عوارض جانبی - هشدار
میوه ی این گیاه سمی است و موجب سوزش لب ها ، دهان، زبان و گلو می شود. و موجب سخت شدن صحبت کردن و بلعیدن می شود. می تواند موجب سوزش و خارش پوست و چشم ها شود. ماده ی سمی موجود در این گیاه کریستال های کلسیم اکسالات است.
![Burmese fishtail palm, Caryota furfuracea Blume ex Mart. Caryota griffithii Becc.]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس نخل دمماهی و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره نخلسانان و جنس های آن