جانگلساپ

دانستنیهای علمی

جانگلساپ درختی است بومی جنگل های آفریقای مرکزی، شامل کُنگو، آنگولا، زامبیا، غنا، نیجریه و کامرون. همچنین در مناطقی مانند هاوایی، مالزی و استرالیا نیز کشت می شود ولی در این نواحی تاکنون میوه ای تولید نکرده. میوه این درخت دومین میوه بزرگ روی زمین است.

خصوصیات - معرفی

خصوصیات گیاهشناسی: جانگلساپ یکی از درختانی سریع الرشد در نواحی گرمسیر آفریقا است که تا 30-8 متر طول دارد و قطر تنه آن به بیش از 2 متر می رسد. این درخت دارای برگ های طویلی به طول 40-20 سانتیمتر و گل های بزرگی که میوه های خوراکی حدود 6-4 کیلوگرم تولید می کند، است. وزن میوه آن به 15 کیلوگرم نیز می رسد. این میوه ها دارای طعم مطلوبی است که میزان مطلوبیت مزه آن بسته به سلیقه افراد می تواند متغیر باشد. میوه های این درخت بیشترین تقاضا را در آفریقا دارند و میوه های بزرگتر، گرانتر هستند. این میوه ها بسیار مورد پسند افراد بومی و محلی هستند.

شرایط نگهداری جانگلساپ

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز مقاوم نسبت به دمای پایین خاک مورد نياز خاک های غنی با زهکش و رطوبت مناسب

شرایط محیط رشد: درختان به خاک غنی، اسیدی و مرطوب اما با زهکشی مناسب نیاز دارد. به دلیل اینکه در نواحی جنگلی رشد می کند، نسبت به سایه مقاوم می باشد اما نسبت به بادهای مخرب حساس است. و نسبت به دماهای پایین نیز مقاوم است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:

در هر 100 گرم میوه این درخت حدود 2.1 گرم پروتئین، 0.6 گرم چربی، 3.5 گرم کربوهیدرات، 6 گرم فیبر و حدود 14 گرم سدیم وجود دارد.

میوه های این گیاه عموماً بصورت تازه مصرف می شوند. میوه ها و برگ ها دارای آلکالوئیدها می باشند. این میوه ها سرشار از ویتامین A هستند.

میوه ها معمولاً برای بیماری های روده استفاده می شوند. خاصیت مسکنی دارند. همچنین به عنوان ضماد برای کاهش ورم و درد مفاصل و رماتیسم کاربرد دارند. برای درمان اسهال، اسهال های خونی، تنظیم چرخه قاعدگی، بیماری های صرع، تشنج، اسپاسم و بیماری های معده نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

مقابله به آفات جانگلساپ

آفات و بیماری ها: بیماری های قارچی اغلب به این گیاه ممکن است آسیب برسانند.

آفات رایج Anonidium mannii و علائم

در کشت Anonidium mannii (جانگلساپ) آفات مکنده مانند شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و سپردار می‌توانند با تغذیه از شیره گیاهی باعث ضعف عمومی، پیچیدگی برگ، ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای شوند. همچنین کنه‌های تارتن در هوای گرم و خشک با لکه‌های ریز زرد و تارعنکبوتی روی برگ‌ها دیده می‌شوند. لارو برخی حشرات برگ‌خوار نیز با ایجاد سوراخ و اسکلت‌مانند کردن برگ‌ها خسارت وارد می‌کنند.

امراض مهم و نشانه‌های تشخیصی

بیماری‌های قارچی مانند لکه‌برگی (لکه‌های قهوه‌ای/سیاه با هاله) و پوسیدگی ریشه و طوقه در خاک‌های با زهکشی ضعیف شایع‌ترند و با زردی، پژمردگی و توقف رشد همراه می‌شوند. آنتراکنوز نیز می‌تواند سبب لکه‌های فرورفته روی برگ و میوه و ریزش اندام‌های آلوده شود. در شرایط رطوبت بالا، کپک دوده‌ای معمولاً ثانویه و ناشی از عسلک آفات مکنده است.

روش‌های مدیریت و مقابله

پیشگیری کلیدی‌ترین راهبرد است: استفاده از نهال سالم، حذف اندام‌های آلوده، ضدعفونی ابزار هرس و بهبود تهویه تاج. برای آفات مکنده، شست‌وشوی برگ‌ها، هرس کانون‌ها و استفاده از صابون‌های حشره‌کش/روغن‌های باغبانی مؤثر است؛ در طغیان، سموم کم‌خطر انتخابی طبق برچسب توصیه می‌شوند. برای بیماری‌های قارچی، کاهش رطوبت سطح برگ، آبیاری مدیریت‌شده و زهکشی مناسب ضروری است؛ در صورت نیاز می‌توان از قارچ‌کش‌های حفاظتی مانند ترکیبات مسی با رعایت دستور مصرف استفاده کرد.

نحوه تکثیر جانگلساپ

تکثیر: تکثیر این گیاه از طریق بذر صورت می گیرد.

تولیدمثل Anonidium mannii در طبیعت

Anonidium mannii (جانگلساپ) در زیستگاه‌های جنگلی مرطوب آفریقای غربی و مرکزی عمدتاً از راه تولیدمثل جنسی تکثیر می‌شود. گل‌ها پس از گرده‌افشانی (اغلب توسط حشرات جنگلی) تشکیل میوه‌های گوشتی و معطر می‌دهند که بذرهای متعدد را در خود جای می‌دهد. پراکنش بذرها بیشتر به کمک جانوران میوه‌خوار انجام می‌شود؛ آن‌ها با خوردن میوه، بذرها را در فاصله‌ای دورتر دفع کرده و شانس استقرار نهال را افزایش می‌دهند. جوانه‌زنی در طبیعت معمولاً در بستر خاک غنی از مواد آلی و زیر سایه‌سار رخ می‌دهد.

تکثیر در خانه: بذر

برای تکثیر خانگی، بذرهای تازه را از میوه رسیده جدا کرده و پالپ را کاملاً بشویید. بذرها را در بستر سبک و استریل (مثلاً کوکوپیت+پرلیت) در عمق کم بکارید و دما را حدود 24–28°C نگه دارید. رطوبت یکنواخت بدون غرقابی، کلید موفقیت جوانه‌زنی است؛ پوشش پلاستیکی شفاف با تهویه روزانه به حفظ رطوبت کمک می‌کند.

تکثیر در خانه: روش‌های رویشی

قلمه‌گیری چوب نیمه‌سخت در شرایط گرم و مرطوب می‌تواند ممکن باشد، اما معمولاً موفقیت آن کمتر از بذر است. استفاده از هورمون ریشه‌زا و مه‌پاشی ملایم، احتمال ریشه‌دهی را افزایش می‌دهد. اگر به گیاه مادری سالم دسترسی دارید، بذر تازه مطمئن‌ترین روش تکثیر خانگی است.

هشدار - عوارض جانبی

هشدار: احتمالاً بذور این گیاه دارای مواد سمی است. بنابراین در مصرف آن باید دقت کرد.

فلفل میمون آنونا چریمولا جوز کالاباش درخت ماست هندی