گل ختمی - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/16
گل ختمی - معرفی و خواص گیاهان دارویی
گل ختمی (*Alcea rosea*) گیاهی علفی و معمولاً دوساله از تیره پنیرکیان (Malvaceae) است که در شرایط آفتابی تا نیمه‌آفتابی بهترین رشد را دارد. دمای معتدل تا گرم را می‌پسندد و به سرما تا حدی مقاوم است؛ در اقلیم‌های خشک، آبیاری منظم و رطوبت متوسطِ خاک (بدون غرقابی) برای رشد مطلوب اهمیت دارد. خاستگاه آن به‌طور کلی جنوب‌غرب و مرکز آسیا نسبت داده می‌شود و امروزه در بسیاری از مناطق معتدل جهان کشت و گاه به‌صورت طبیعی‌شده دیده می‌شود؛ زیستگاه‌های رایج آن باغ‌ها، حاشیه مزارع و نواحی آفتاب‌گیر با خاک نسبتاً سبک و زهکش‌دار است.

از نظر ریخت‌شناسی، ساقه‌ای راست و بلند (اغلب ۱ تا ۲ متر یا بیشتر)، برگ‌های بزرگ و نسبتاً گرد تا قلبی‌شکل با لبه‌های دندانه‌دار و پوشش کرک‌دار، و گل‌های درشت و قیفی/جامی‌شکل در رنگ‌های متنوع (صورتی، قرمز، سفید، زرد، بنفش و…) دارد که به‌صورت خوشه‌ای در امتداد ساقه ظاهر می‌شوند. نام رایج آن در ایران «گل ختمی» (گاهی «ختمی») و در جهان بیشتر «Hollyhock» است. این گیاه در طب سنتی به‌دلیل وجود موسیلاژ در گل و برگ، به‌عنوان گیاهی نرم‌کننده و تسکین‌دهنده تحریکات مخاطی (به‌ویژه در گلو و سرفه) شناخته می‌شود.

Nargil_Alcea Rosea
نام علمي
Alcea Rosea
نام لاتين
Holly Hock
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گل ختمی با نام علمی alcea aosea از خانواده malvaceae تیره پنیرک است و دارای ۱۲۱ جنس و ۱۵۵۰ گونه است . این گیاه یکساله و خودرو دارای گل و میوه و ریشه با مصرف دارویی میباشد. بومی مناطق گرم و زیر گرمسیری استوایی و نواحی گرمسیری بین دو مدار شمال و جنوب استوا در جهان می‌باشد.

گل ختمی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گل ختمی
خیلی زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گل ختمی
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گل ختمی
12 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گل ختمی
خاک باغچه با زهکشی مناسب و کود دامی پوسیده

گل ختمی از گیاهان تک گل است که دارای گلی با طیف رنگی قرمز و صورتی و زرد و سفید است و بر روی خوشه ای قهوه ای و سخت قرار می گیرد. شاخ و برگ آن بزرگ و قلبی شکل با 3-5 یا 7 لوب.

Holly Hock


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد

گیاه مورد علاقه مرغ مگس خوار میباشد و در برابر بیماری پوسیدگی ریشه بسیار حساس میباشد . از ریختن آب بر روی برگ ها خودداری نمایید زیرا باعث پوسیدگی گیاه میشود .

Alcea Rosea

مقابله به آفات گل ختمی

شاخ و برگ حساس به زنگ، لکه برگی و سیاه است. کنه های عنکبوتی و سوسک ژاپنی نیز می تواند مشکل ایجاد کند.


بیماری‌های رایج و مدیریت آن‌ها

مهم‌ترین بیماری گل ختمی (Alcea rosea) زنگ ختمی (Puccinia malvacearum) است که با لکه‌های زرد در سطح بالا و جوش‌های نارنجی-قهوه‌ای در پشت برگ ظاهر می‌شود و باعث ریزش برگ و ضعف گیاه می‌گردد. برای کنترل: برگ‌های آلوده را سریع حذف و معدوم کنید، از آبیاری بارانی پرهیز کرده و فاصله کاشت را برای گردش هوا افزایش دهید. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های محافظ/سیستمیکِ ثبت‌شده در منطقه (طبق برچسب) و تکرار در فواصل توصیه‌شده کمک‌کننده است.

سفیدک پودری نیز در هوای گرم و خشک با پوشش سفید روی برگ‌ها دیده می‌شود. کاهش تنش آبی، نور کافی، هرس برای تهویه و پرهیز از کوددهی ازته سنگین، شدت بیماری را کم می‌کند؛ در صورت نیاز از گوگرد یا قارچ‌کش‌های مجاز استفاده شود.


آفات رایج و روش‌های مقابله

شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ و عسلک می‌شوند. شست‌وشوی گیاه با آب، حفظ دشمنان طبیعی و در صورت طغیان، صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی مؤثر است.

تریپس و کنه‌های تارعنکبوتی باعث لکه‌های نقره‌ای/زردی و ضعف عمومی می‌شوند. رطوبت‌دهی ملایم، حذف علف‌های هرز میزبان و استفاده از کنه‌کش/حشره‌کش‌های مجاز در صورت لزوم توصیه می‌شود.

حلزون و راب در شرایط مرطوب به برگ‌ها آسیب می‌زنند؛ جمع‌آوری دستی، حذف پناهگاه‌ها و طعمه‌های استاندارد (طبق دستور) راهکارهای اصلی‌اند.

گل ختمی

نحوه تکثیر گل ختمی

این گیاه با کاشت بذر و تقسیم گیاه تکثیر مییابد. به علت داشتن بذرهای درشت، میتوان آنها را به راحتی کشت نمود. برای این کار ، بذرها را در اواخر بهار کشت نموده و در پاییز همان سال و یا بهار سال بعد به زمین اصلی منتقل میکنند

Holly Hock

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

گل ختمی در درمان امراض کبدی و جوش صورت اثر سودمندی دارد.
طرز استفاده آن: گلبرگهای آنرا خشک نموده وآسیاب کنید سپس برای هر بار استفاده یک قاشق مرباخوری از پودر آسیاب شده را در یک لیوان آب جوشیده سرد شده یا عرق کاسنی برای مدت ۸ ساعت خیسانده و مصرف کنید.
طبیعت آن معتدل است، ملین و مسهل قوی، خلط آور، ضد سرفه، پیچش شکم، قولنج و دانه این گیاه در درمان زخم معده نیز سودمند است.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل ختمی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس خَتمی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پنیرک و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.26 از ۵، بر اساس 72 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مهرداد غروی 1392/04/17
با سلام وتشکر: دلیل زرد شدن برگ های گل ختمی و افتادن غنچه ها آن چیست؟
هادی 1392/06/24
سلام، خسته نباشید
گل ختمی ژاپنی که داشتم خوب گل می داد و رشد می کرد. تقریبا هر هفته قبل از اینکه پلی از اون بیفته یه گل دیگه می داد تا اینکه بعلت نقل مکان جای گل عوض شد و بخاطر نور کم هر از چند گاهی جای گل رو قبل از اینکه عادت کنه عوضش کردن. الان حدود یه 3 سالی هست که کلا رشد گل متوقف شده نه رشد می کنه و نه اینکه گل و برگ جدیدی می ده تو این مدت چند جور تقویت کننده و ضد عافت بهش زدم ولی تاثیری نداشته. از همه سوال کردم ولی به یه جواب درست نرسیدم! لطفا منو راهنمایی کنید
متشکرم
افسون - 1391/11/20
با سلام و تشکر از سایت پر محتوی که دارید. چندی پیش به اندازه یک مشت بذر گل ختمی توسط دوستی به من هدیه شد، خواستم بدونم آیا در گلدان میتونم بکارم و به چه تعدادی؟
طاهره باقرزاده 1394/07/16
باسلام
بنده تجربه و تخصصی در نگهداری گلها ندارم ، یه گلدان رز سفید و قرمز و گل ختمی خریدم و در حیات نگهداری میکنم و اونارو به گدان بزرگتر منتقل کردم در تاریخ 1394/7/15 و گلدان بزرگ در کف ان سنگ ریزه و بعد ترکیب شن و خاک و کود مرغی و گلهای رز و ختمی در انان کاشتم.
میخاستم بدونم درسته و نحوه ی ابیاری و قرارگیری مکانشون که چه جایی مناسب نگهداریشونه و در سرما میتونم پاکت دورشون بکشم مثل گلخونه که نخام جابه جاشون کنم و اگر رنگ برگ رزها تک و توک زرد و گلبرگشون قهوه ای شده علت چیه و شنیدم گلها و برگ های پژمرده رو باید بادست جدا کنیم صحت داره ؟ خصوصا گل ختمی ، باید گل پژمرده رو بچینیم؟
پوزش برای طولانی شدن مطالب
زهرا پارسانیا 1393/01/14
با سلام
2 گل ختمی ژاپنی قرمز و زرد دارم.هر دو در یک شرایط نگهداری می شدن. زمستون آوردمشون داخل ساختمان قرمز شادابه اما زرد برگ هاش ریخته! خاکشو عوض کردم ولی برگ هاش کاملا ریخته و سر شاخه ها شروع به خشک شدن نموده اما کاملا خشک نشدهدر صورتیکه که قرمزه تو همین شرایط شادابه!
لطفاراهنمایی کنید چکار کنم که گل ختمی زردم از خشک شدن نجات یابد.

با تشکر

ثبت پرسش یا نظر جدید