این گیاه با نام علمی Agave attenuata و نام مرسوم (Foxtail Agave) که به فارسي آگاو دمروباهی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Asparagaceae بومي بومی مکزیک، بهویژه نواحی کوهستانی مرکزی در جنگلهای نیمهخشک و گرم مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک بسیار سبک و شنی با زهکشی عالی، مخصوص ساکولنتها، حساس به ماندابی شدن، با pH خنثی تا کمی اسیدی
دانستنیهای علمی
جایگاه ردهبندی و خویشاوندی
Agave attenuata که در فارسی به آگاو دمروباهی مشهور است، از تیره مارچوبهایان (Asparagaceae)، زیردسته Agavoideae و جنس Agave است. این گونه از نظر ژنتیکی با سایر آگاوهای زینتی همخانواده است، اما بهدلیل نداشتن خارهای تیز در حاشیه برگها، چهرهای نرمتر و ایمنتر نسبت به گونههای خاردار دارد. آگاوها از نظر فرگشتی به گیاهان بیابانی آمریکاهای مرکزی و شمالی تعلق دارند و با سازوکارهای ویژهای مانند متابولیسم CAM برای کاهش تعرق سازگار شدهاند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زادگاه اصلی Agave attenuata ارتفاعات نسبتاً خشک و نیمهخشک در غرب و مرکز مکزیک است. این گیاه در زیستگاه طبیعی خود اغلب بر روی دامنههای سنگلاخی آتشفشانی، خاکهای با زهکشی بالا و شیبدار رشد میکند، جایی که بارش سالانه متوسط و فصلهای خشک طولانی است. در این مناطق، مهدریایی و شبنم صبحگاهی منبع مهم رطوبت برگها بهشمار میآیند. به مرور، این گونه بهعنوان گیاه زینتی به اقلیمهای مدیترانهای، نیمهگرمسیری و ساحلی در سراسر جهان، از جمله حاشیه دریای مدیترانه، استرالیا و جنوب آفریقا معرفی شده است.
زیستگاه و سازگاریهای بومشناختی
Agave attenuata با تشکیل روزتهای بزرگ و متراکم، سطح خاک را میپوشاند و به کاهش فرسایش در دامنهها کمک میکند. برگهای ضخیم و آبدار آن نقش اندام ذخیرهکننده آب را دارند و به گیاه امکان میدهند دورههای طولانی خشکی را تحمل کند. ریشههای گسترده اما نسبتاً کمعمق، بارانهای کوتاهمدت را سریع جذب میکنند. این گونه در زیستگاه طبیعی خود اغلب در کنار سایر گیاهان زروفت (خشکپسند) مانند کاکتوسها و یوکاها دیده میشود.
تاریخچه کشف و کاربردهای سنتی
شرح علمی Agave attenuata در قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی بر اساس نمونههای جمعآوریشده از مکزیک انجام شد. بومیان محلی از برخی آگاوها برای الیاف، خوراک و تولید نوشیدنیهای تخمیری استفاده میکردند، اگرچه A. attenuata بیش از همه ارزش زینتی داشته است. با توسعه باغبانی تزئینی در قرن بیستم، این گونه بهدلیل ظاهر مجسمهای، گلآذین خمیده و نبود خار در باغهای شهری و ساحلی جهان محبوب شد و امروزه یکی از شناختهشدهترین آگاوهای زینتی به شمار میآید.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی آگاو دمروباهی (Agave attenuata)
آگاو دمروباهی از خانواده Asparagaceae بوده و گیاهی همیشهسبز و روزتدار است. این گونه فاقد تیغهای تیز حاشیهای و انتهایی است که آن را از بسیاری آگاوهای دیگر متمایز میکند. ساختار بوتهای آن متقارن و چترمانند بوده و قطر روزت در شرایط مناسب به حدود ۱ تا ۱٫۵ متر میرسد.
ساقه و طوقه
ساقه در این گونه کوتاه تا نسبتاً کشیده است و میتواند با افزایش سن تا حدود ۱ متر طول پیدا کند. ساقه قائم یا کمی خمیده بوده و برگها به صورت مارپیچی بر روی آن آرایش مییابند. با پیر شدن گیاه، بخش پایینی ساقه برهنه شده و نمای شبهنخل کوچک ایجاد میکند. طوقه ضخیم و گوشتی است و به ذخیرهسازی آب کمک میکند.
برگها
برگها نیزهای تا قاشقیشکل، ضخیم، گوشتی و بدون فیبرهای کناری هستند. طول برگها معمولاً ۵۰ تا ۷۰ سانتیمتر و عرض آنها ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر است. رنگ برگها سبز کمرنگ تا سبز مایل به آبی بوده و در برخی واریتهها تهمایه مومی و خاکستری دیده میشود. حاشیه برگ صاف، بدون خار و انتهای آن گرد تا کمی نوکتیز است که ظاهری نرم و ملایم به گیاه میبخشد.
گلآذین و گلها
آگاو دمروباهی تکگلزا است؛ یعنی پس از یکبار گلدهی، روزتِ مادری بهتدریج میمیرد. گلآذین خوشهای بزرگ و خمیده است که مانند دمِ روباه از مرکز روزت بیرون زده و طول آن میتواند به ۲ تا ۳ متر برسد. گلها لولهای تا زنگولهای، به رنگ سبز مایل به زرد یا زرد کمرنگ بوده و به صورت متراکم روی محور گلآذین قرار میگیرند. پوشش خملی و خمیدگی گلآذین، چهرهای بسیار زینتی و منحصربهفرد به گیاه میدهد.
شرایط نگهداری آگاو دمروباهی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک بسیار سبک و شنی با زهکشی عالی، مخصوص ساکولنتها، حساس به ماندابی شدن، با pH خنثی تا کمی اسیدی
|
نور مناسب برای آگاو دمروباهی
آگاو دمروباهی به نور زیاد و غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین مکان، کنار پنجرههای جنوبی یا غربی با فیلتر پرده نازک است. در فضای باز، نور صبح و سایه ملایم بعدازظهر ایدهآل است. نور مستقیم و شدید ظهر تابستان میتواند باعث سوختگی برگها شود، درحالیکه کمبود نور، رشد را کند و rosette را کشیده میکند.
دما و تحمل سرما
این گونه بومی مناطق گرم است و دمای مطلوب آن در طول روز بین ۱۸ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. در زمستان بهتر است دما زیر ۱۰ درجه نرود. گیاه برای مدت کوتاه تا حدود ۵ درجه را تحمل میکند، اما یخبندان و سرمای مداوم به بافتهای آبدار برگها آسیب میزند. از شوک دمایی و تغییر ناگهانی دما نیز باید پرهیز شود.
رطوبت و آبیاری
آگاو دمروباهی یک ساکولنت است و به رطوبت محیطی پایین تا متوسط عادت دارد. در فضای داخلی، رطوبت معمولی خانه کافی است و نیازی به غبارپاشی نیست. آبیاری باید عمیق اما با فاصله انجام شود؛ یعنی بین دو آبیاری اجازه دهید خاک کاملاً تا عمق چند سانتیمتری خشک شود. در زمستان آبیاری را کاهش دهید تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.
خاک و زهکشی
این گیاه به خاکی با زهکشی بسیار عالی نیاز دارد. بهترین بستر، مخلوط خاک کاکتوس یا ترکیبی از خاک باغچه سبک، ماسه درشت و پرلیت است. خاکهای سنگین و رسی که آب را نگه میدارند، خطر پوسیدگی ریشه را بالا میبرند. استفاده از گلدان دارای سوراخ خروج آب و لایهای از سنگریزه در کف گلدان بسیار توصیه میشود.
تهویه و محل استقرار
تهویه ملایم و جریان هوای آرام برای این گیاه مفید است. محلهای بسته و بسیار مرطوب یا محیطهای با جریان باد شدید مناسب نیستند. در فضای باز، مکانهای محافظتشده از باد و باران مستقیم انتخاب کنید تا rosette منظم و سالم حفظ شود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :