این گیاه با نام علمی Asparagus densiflorus و نام مرسوم (Asparagus Fern) که به فارسي مارچوبه زینتی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Asparagaceae بومي بومی جنوب آفریقا؛ بهطور طبیعی در مناطق گرم، نیمهخشک تا نیمهمرطوب و جنگلهای باز رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک لومی سبک تا شنی با زهکشی خوب؛ خاک غنی از مواد آلی را ترجیح میدهد؛ pH کمی اسیدی تا خنثی حدود 6 تا 7.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Asparagus densiflorus
ردهبندی گیاهشناسی
Asparagus densiflorus که در فارسی به «مارچوبه زینتی» شناخته میشود، به خانوادهٔ Asparagaceae و جنس Asparagus تعلق دارد. این گیاه از خویشاوندان نزدیک مارچوبه خوراکی (Asparagus officinalis) است، اما کاربرد آن عمدتاً زینتی است نه خوراکی. از نظر شکلشناسی، دارای ساقههای نازک و رونده با برگنماهای سوزنیشکل (فیلोड) است که در واقع برگ واقعی نیستند، بلکه ساقههای دگرگونشدهاند.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
زیستگاه اصلی Asparagus densiflorus بخشهایی از جنوب و شرق آفریقا، بهویژه آفریقای جنوبی، موزامبیک و زیمبابوه است. این گونه معمولاً در دامنهها، جنگلحاشیهها و بوتهزارهای نسبتاً گرم و نسبتاً مرطوب رشد میکند. ریشههای گوشتی و غدهای آن به گیاه امکان میدهد دورههای خشکی کوتاهمدت را تحمل کند و پس از بارندگی مجدداً رشد رویشی خود را تقویت نماید.
تاریخچه و گسترش کشت
ورود مارچوبه زینتی به کشت زینتی جهانی از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم آغاز شد؛ زمانی که گیاهان آفریقای جنوبی مورد توجه کلکسیونرها و باغهای botanic قرار گرفتند. زیبایی بافتدار شاخوبرگ و توانایی رشد در گلدان، این گونه را به یکی از گیاهان پرطرفدار در دکوراسیون داخلی و سبدهای آویزی تبدیل کرد. امروزه در بسیاری از مناطق با اقلیم نیمهگرم و مدیترانهای بهعنوان گیاه باغچهای یا پوششی نیز استفاده میشود.
اهمیت و نکات علمی ویژه
مارچوبه زینتی بهدلیل تولید توتهای قرمز حاوی بذر، در برخی مناطق میتواند رفتار نیمهتهاجمی داشته باشد و بهراحتی در طبیعت گسترش یابد. اندامهای هوایی و میوهها برای انسان و حیوانات خانگی در صورت خوردهشدن میتوانند سمی و تحریککنندهٔ گوارش باشند. این گیاه نمونهای مهم برای مطالعهٔ سازگاری ریشههای غدهای با تنش خشکی و تحول برگنماها در تیرهٔ مارچوبهایان بهشمار میآید.
خصوصیات - معرفی
مشخصات کلی گیاه Asparagus densiflorus (مارچوبه زینتی)
مارچوبه زینتی از تیره Asparagaceae بوده و گیاهی علفی، چندساله و همیشهسبز است. فرم کلی گیاه بوتهای، پرپشت و اغلب آویزان یا گسترده روی سطح خاک است که آن را برای گلدانی و سبدهای آویز مناسب میکند.
ساقه و شاخهها
ساقههای اصلی باریک، نیمهخشبی و اغلب منشعب هستند و با رشد، حالتی خمیده یا آویزان پیدا میکنند. روی این ساقهها شاخهچههای نازک و فراوانی به نام فیلود (phylloclade) تشکیل میشود که ظاهری پرمانند یا ابریشمی به بوته میدهد. رنگ ساقهها سبز تا سبز تیره است و در گیاهان بالغ تنکشدن تدریجی در قاعده بوته مشاهده میشود.
فیلودها (برگهای کاذب) و برگ حقیقی
اندامهای سوزنیشکل و نرم که بهصورت دستههای متراکم روی شاخهها قرار دارند در واقع برگ حقیقی نیستند، بلکه فیلودهای تغییرشکلیافته ساقهای هستند. طول آنها معمولاً ۰٫۵ تا ۲ سانتیمتر بوده و بافتی لطیف و انعطافپذیر دارند. رنگ فیلودها سبز روشن تا سبز زمردی است. برگهای حقیقی بسیار ریز، فلسمانند و غشاییاند و در قاعده فیلودها قرار میگیرند. ظاهر پرپشت و توریمانند گیاه عمدتاً ناشی از تراکم همین فیلودها است.
گلها
گلها کوچک، ستارهای و کمنمایند و معمولاً در زاویه فیلودها ظاهر میشوند. رنگ آنها عمدتاً سفید یا مایل به سفید با تهرنگ سبز یا صورتی کمرنگ است. هر گل دارای چند پرچم زردرنگ بوده و اندام زایشی بهخوبی قابل مشاهده است؛ با این حال، جنبه زینتی گیاه بیشتر به شاخوبرگ مربوط است تا گلها.
میوه
میوه بهصورت ستهی کروی کوچک به قطر حدود ۵ تا ۸ میلیمتر تشکیل میشود. در ابتدا سبز و در زمان رسیدن قرمز درخشان میشود و درون آن ۱ تا ۳ بذر تیرهرنگ وجود دارد. کنتراست میوههای قرمز روی زمینه سبز فیلودها در پاییز جلوه تزیینی خاصی به گیاه میبخشد.
شرایط نگهداری مارچوبه زینتی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک تا شنی با زهکشی خوب؛ خاک غنی از مواد آلی را ترجیح میدهد؛ pH کمی اسیدی تا خنثی حدود 6 تا 7.5
|
نور مناسب برای اسپاراگوس گل (Asparagus densiflorus)
اسپاراگوس گل به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. قرار دادن گلدان در نزدیکی پنجرههای شرقی یا شمالی ایدهآل است. تابش مستقیم و شدید خورشید بهویژه در تابستان میتواند باعث سوختگی برگچههای نازک آن شود. در اتاقهای کمنور، رشد گیاه کند و شاخهها بلند و کمپشت میشوند؛ در چنین شرایطی میتوان از نور مصنوعی ملایم (مهتابی یا LED سفید) برای جبران کمبود نور استفاده کرد.
دمای مناسب و تحمل گیاه
اسپاراگوس گل، گیاهی نیمهگرمسیری است و دمای ایدهآل آن بین ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. دمای زیر ۱۰ درجه میتواند به ریشهها و ساقههای لطیف گیاه آسیب برساند و ریزش برگچهها را بهدنبال داشته باشد. در تابستان، در صورت تهویه خوب و پرهیز از باد گرم مستقیم، تا حدود ۳۰ درجه را تحمل میکند. از قرار دادن گلدان کنار بخاری، شومینه یا کولر آبی پر باد خودداری کنید.
رطوبت و آبیاری
این گیاه رطوبت نسبی متوسط تا کمی بالا (حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد) را ترجیح میدهد. در هوای خشک آپارتمان، بهویژه زمستان، میتوان با قرار دادن زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب یا اسپری ملایم اطراف گیاه، رطوبت را افزایش داد. خاک باید همیشه کمی مرطوب بماند اما هرگز غرقآب نشود. بین دو آبیاری، سطح خاک تا عمق ۲ سانتیمتر کمی خشک شود، سپس آبیاری انجام گیرد.
جنس و ساختار خاک
اسپاراگوس گل به خاکی سبک، غنی و با زهکشی بالا نیاز دارد. ترکیبی از خاکبرگ یا پیتماس، پرلیت و مقدار کمی خاک باغچه یا کوکوپیت برای آن مناسب است. وجود سوراخهای کافی در ته گلدان برای خروج آب اضافی ضروری است تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. افزودن مقدار کمی کود دامی کاملاً پوسیده یا کمپوست، مواد غذایی موردنیاز رشد شاخههای انبوه و سبز را تأمین میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :