دانستنیهای علمی
"کلاغَک" یا "سنبلک" نام یک سرده از گیاهان از تیره مارچوبه و راسته مارچوبه سانان که علفی است و دارای ریشهٔ پیازی شکل می باشد و متعلق به تک لپه ای ها است. گل هایش خوشه ای شکل اند و در انتهای ساقه قرار دارند و دارای رنگ آبی مایل به بنفش با تلألو قرمز می باشند.
در حدود ۴۰ گونه از این گیاه شناخته شده که در مناطق مدیترانه ای می رویند و در ایران نیز در کنار رودها یافت می شوند. این جنس در ایران ۷ گونه دارد که متعلق به زیر جنس های Leopoldia ،Bothryanthus و Pseudomusari می باشد. موسیر که در ایران آن را با ماست یا در ترشی ها استفاده می کنند همانTassel hyacinth که در ایتالیا با نام Lampascioni شناخته می شود و نام گیاهشناسی آن Muscari comosum/Leopoldia comosum است.
برخی از گونه های این گیاه به عنوان گل زینتی در باغچه ها کشت می شوند. از بافت های آن ماده ای به نام موسکارین استخراج می کنند که به مقدار کم برای رفع اختلالات دستگاه گوارش و رحم به کار می رود.
![کلاغک]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی نیمه گرم تا معتدل
خاک مورد نياز
خاک نسبتاً غنی و مرطوب با زهکش خوب
|
کلاغک گیاهى چندساله، علفی، ایستا و به ارتفاع ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر که توسط پیاز تکثیر مى یابد. برگ هاى آن باریک و راست، نیزه اى شکل، نسبتاً پهن و تاخورده که به صورت روزت بر روى زمین قرار مى گیرند. در قاعدهٔ پیاز آن تعداد زیادى پیازچه تولید مى شود و به همین جهت به صورت دسته هاى متراکم مى روید.
گل آذین به صورت خوشه هاى متراکم و خمره اى شکل و شامل گل هاى دوجنسى و کوچک است. رنگ گل ها بنفش تیره و لبه هاى آن سفیدرنگ است. گل هایی که در بخش هاى بالائى گل آذین قرار گرفته اند عقیم بوده و باز نخواهند شد.
میوهٔ این گیاه کپسول و شامل تعدادى بذر است. بذرها سیاه برّاق، نامتقارن، به قطر ۱ تا ۵/۱ میلیمتر و بیضى تا تخم مرغى شکل است و سطح آن بدون کرک و غده، ولى داراى ناهموارى هاى زیاد و نقاط شفاف است.
موسم گلدهى این گیاه فروردین ماه است.
این گیاه در اکثر نقاط ایران مشاهده مى شود. از جمله گیاهان زودرس بهارى است که بیشتر در مراتع، باغ ها، چمنزارها و گاهى در مزارع غلات دیده مى شود. پراکندگى آن به گونه اى است که در محیط هاى کوهستانی، دشت ها و در نواحى مختلف ایران مشاهده مى شود.
![grape hyacinth]()
شرایط محیط رشد
این گیاه برای رشد بهتر به مکان های آفتابی و خاک نسبتاً غنی و مرطوب با زهکش خوب نیاز دارد و حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتیگراد می باشد.
![Muscari sp.]()
مقابله به آفات کلاغک
آفات رایج
در کلاغک (Muscari sp.) مهمترین آفات در کشتهای زینتی شامل شتهها (ایجاد پیچیدگی و ضعف رشد و گاهی انتقال ویروسها)، تریپس (لکههای نقرهای روی برگ)، و کنههای تارتن (زردی و تارریسی در هوای گرم و خشک) هستند. کنترل: پایش منظم، حذف برگهای شدیداً آلوده، شستوشوی برگها با آب، و در صورت نیاز استفاده هدفمند از صابون حشرهکش/روغن باغبانی. برای تریپس و کنه، افزایش رطوبت و کاهش تنش خشکی کمککننده است.
بیماریها و مشکلات قارچی
پوسیدگی پیاز و طوقه (اغلب ناشی از قارچها و اوومیستها مانند Fusarium و Pythium/Phytophthora) در خاکهای سنگین و آبیاری زیاد رخ میدهد و با نرمشدن پیاز، بوی نامطبوع و زردی برگ همراه است. همچنین بوتریتیس (کپک خاکستری) میتواند باعث لکه و پوسیدگی بافتهای هوایی در شرایط مرطوب شود. کنترل: زهکشی عالی، آبیاری پس از خشکشدن نسبی بستر، فاصلهگذاری مناسب، حذف بقایای آلوده، ضدعفونی ابزار، و استفاده از پیازهای سالم.
پیشگیری و مدیریت یکپارچه
بهترین راه مقابله، پیشگیری است: کاشت در خاک سبک و ضدآبماندگی، پرهیز از آبیاری سنگین، ضدعفونی یا تعویض بستر در گلدانها، و قرنطینه گیاهان تازهوارد. در آلودگیهای تکرارشونده، تناوب محل کاشت و انتخاب پیازهای گواهیشده توصیه میشود.
![کلاغک]()
نحوه تکثیر کلاغک
ازدیاد این گیاه از طریق کاشت بذر در پاییز و تقسیم گیاه در اواخر تابستان امکان پذیر است.
برخی از گونه های این گیاه به عنوان گل زینتی در باغچه ها کشت می شوند. از بافت های آن ماده ای به نام موسکارین استخراج می کنند که به مقدار کم برای رفع اختلالات دستگاه گوارش و رحم به کار می رود.