این گیاه با نام علمی Acalypha amentacea و نام مرسوم (Red Chenille Plant) که به فارسي آکالیفا دمگربهای ناميده ميشود، گياهي از خانواده Euphorbiaceae بومي بومی مناطق گرمسیری اقیانوس آرام و جنوبشرق آسیا؛ بهویژه جزایر ملانزی و اندونزی، در جنگلهای گرمسیری و مناطق مرطوب رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی؛ pH حدود 5.5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Acalypha amentacea
نام لاتين
Red Chenille Plant
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
آکالیفا دمگربهای با نام علمی Acalypha amentacea از خانواده بزرگ Euphorbiaceae (فرفیونیان) است. این خانواده شامل گیاهانی با شیره اغلب شیری و ترکیبات شیمیایی متنوع است. جنس Acalypha بیش از ۴۰۰ گونه علفی، درختچهای و گاه درختی را در بر میگیرد که بیشتر در نواحی گرمسیری جهان پراکندهاند.
مناطق بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی Acalypha amentacea مناطق گرم و مرطوب اقیانوس آرام، ملانزی و پلینزی گزارش شده است. این گونه در جزایر گرمسیری، سواحل کمارتفاع و جنگلهای حاشیهای رشد میکند. در دهههای اخیر، بهعنوان گیاه زینتی به آسیا، آفریقا و آمریکا نیز معرفی شده و گاهی در نواحی گرمسیری و نیمهگرمسیری به صورت نیمهوحشی استقرار یافته است.
زیستگاه و بومشناسی
این گیاه در زیستگاههای گرم و مرطوب با نور فیلترشده تا نیمسایه حضور دارد و خاکهای غنی از مواد آلی و زهکشیشده را ترجیح میدهد. آکالیفا دمگربهای در لبه جنگلها، حاشیه رودخانهها و فضاهای باز حاشیهای رشد میکند و به دلیل گلآذینهای آویزان و پرزدارش در جلب گردهافشانها نقش بصری بارزی در ساختار جوامع گیاهی دارد.
تاریخچه معرفی و کاربردها
استفاده زینتی از این گونه از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در باغهای گرمسیری محبوب شد. باغبانان اروپایی و آسیایی به سرعت آن را بهدلیل گلآذینهای دممانند و قرمز رنگ پذیرفتند. انتخاب ارقام با رنگ و تراکم بیشتر گلآذینها نتیجه برنامههای اصلاحی زینتی در قرن بیستم است. در برخی فرهنگهای محلی، از این گیاه بهعنوان حصار زینتی و تعیین مرز باغها استفاده میشود، هرچند کاربرد دارویی آن نسبت به دیگر فرفیونیان کمتر مستند است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی گیاه Acalypha amentacea
اکالیفا امنتاسئا گیاهی بوتهای و همیشهسبز است که معمولاً ارتفاع آن بین ۵۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر متغیر است. ساقهها استوانهای، نسبتاً نرم، منشعب و به رنگ سبز تا سبز مایل به قهوهای هستند. پراکنش یکنواخت شاخهها باعث ایجاد تاجی انبوه و پرپشت میشود که جلوهای زینتی به گیاه میبخشد.
برگها: شکل، اندازه و رنگ
برگها ساده، متناوب و روی دمبرگ نسبتاً بلند قرار گرفتهاند. پهنک برگ تخممرغی تا بیضی، با نوک کشیده و حاشیه اغلب دندانهدار است. اندازه برگها معمولاً ۵ تا ۱۲ سانتیمتر طول و ۳ تا ۸ سانتیمتر عرض دارد، هرچند در شرایط مطلوب میتواند بزرگتر نیز شود. سطح برگ صاف تا کمی براق و به رنگ سبز روشن تا سبز تیره است و رگبرگ اصلی کاملاً نمایان است. در برخی واریتههای زینتی، تهمایههای قرمز یا برنزی در پهنک دیده میشود.
ساقه و بافتهای رویشی
ساقهها در جوانی نرم و سبز و با افزایش سن اندکی چوبی میشوند. میانگرهها نسبتاً کوتاه بوده و این موضوع باعث متراکم شدن برگها روی شاخهها میشود. بافت ساقه آبدار و شکننده است و در برابر سرما و خشکی شدید حساسیت نشان میدهد. در محل گرهها امکان تولید شاخههای جانبی و ریشههای نابجا (در شرایط قلمهگیری) وجود دارد.
گلآذینها و گلها
ویژگی شاخص این گونه، گلآذینهای دمگربهای کشیده و آویزان آن است. گلها بدون گلبرگ، بسیار ریز و متراکم، روی محور باریک و کشیدهای قرار دارند که میتواند به طول ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر برسد. رنگ این گلآذینها معمولاً قرمز روشن تا قرمز تیره است. تقابل رنگ گلآذینهای قرمز با برگهای سبز، ارزش زینتی گیاه را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
شرایط نگهداری آکالیفا دمگربهای
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی؛ pH حدود 5.5 تا 6.5
|
نور مناسب برای آکالیفا دمگربهای
آکالیفا دمگربهای برای رشد مطلوب به نور زیاد اما غیرمستقیم نیاز دارد. قرار دادن گیاه در کنار پنجرهی شرقی یا غربی با فیلتر پرده نازک، بهترین شرایط نوری را فراهم میکند. نور مستقیم و شدید ظهر، بهویژه در تابستان، میتواند باعث سوختگی برگها و کمرنگ شدن آنها شود. در محیطهای کمنور، گیاه کمپُشت، رشد علفی و دمگربهها کوتاه و کمتعداد خواهند شد.
دما و تهویه مناسب
این گیاه گرمادوست است و در دمای ۲۰ تا ۲۸ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. کاهش دما به زیر ۱۵ درجه سانتیگراد باعث ریزش برگها و کاهش شدید رشد میشود. از جریان هوای سرد مستقیم (نزدیک کولر یا پنجرهی زمستانی) باید پرهیز شود. در عین حال، تهویه ملایم و منظم هوا از رشد قارچها و بیماریهای برگی جلوگیری میکند.
رطوبت محیط و آبیاری
آکالیفا دمگربهای به رطوبت نسبی بالا (حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد) نیاز دارد. استفاده از سینی سنگریزه و آب، یا رطوبتساز در فصول خشک توصیه میشود. خشکی طولانیمدت هوا و خاک، باعث قهوهای شدن حاشیه برگها و ریزش دمگربهها میگردد. خاک باید همیشه کمی مرطوب باشد اما غرقاب نشود؛ آبیاری بعد از خشک شدن سطحی ۲–۳ سانتیمتری خاک مناسب است.
خاک، تغذیه و زهکش
این گیاه به خاکی سبک، غنی از مواد آلی و با زهکش بالا نیاز دارد. مخلوطی از خاک گلدانی پیتمبست یا کوکوپیت همراه با پرلیت یا ماسه شسته، بستر مناسبی فراهم میکند. وجود سوراخهای کافی در کف گلدان و جلوگیری از ماندن آب اضافی در زیرگلدانی برای پیشگیری از پوسیدگی ریشه ضروری است. در فصل رشد (بهار و تابستان)، محلولپاشی یا آبیاری با کود کامل متعادل هر ۳–۴ هفته، به تشکیل دمگربههای بلند و پرپشت کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :