آکالیفا ویلکزیانا

دانستنیهای علمی

گیاه دم گربه ای گونه ای از جنس Acalypha در خانواده Euphorbiaceae افوربیاسه است و این جنس دارای 450-500 گونه می باشد. این گیاه بومی جنوب آسیا میباشد.

رده‌بندی علمی و جایگاه گیاه

Acalypha wilkesiana با نام رایج «کاپرلیف» یا «آکالیفا ویلکزیانا» از خانواده فرفیونیان (Euphorbiaceae) است؛ خانواده‌ای بزرگ که با حضور شیره گیاهی و تنوع ریخت‌شناسی شناخته می‌شود. این گونه در جنس Acalypha قرار دارد؛ جنسی با صدها گونه که بسیاری از آن‌ها در نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری پراکنش دارند.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

خاستگاه A. wilkesiana عمدتاً جزایر جنوب‌غرب اقیانوس آرام، به‌ویژه وانواتو (Vanuatu) گزارش شده است. زیستگاه طبیعی آن شامل حاشیه جنگل‌های گرمسیری، نواحی بوته‌زار و دامنه‌های مرطوب با خاک‌های نسبتاً غنی است؛ جایی که دما در بیشتر سال بالا بوده و رطوبت هوا و بارندگی فصلی نقش مهمی در رشد رویشی پرشتاب آن دارند.

تاریخچه معرفی و گسترش کشت

این گیاه در سده نوزدهم میلادی از اقیانوسیه به باغ‌های گیاه‌شناسی و سپس فضای سبز مناطق گرم جهان راه یافت. نام گونه wilkesiana به احتمال زیاد در پیوند با نام «چارلز ویلکس» (Charles Wilkes) در ادبیات گیاه‌شناسی تثبیت شده است. امروزه بسیاری از فرم‌های کشت‌شده نتیجه انتخاب و تکثیر واریته‌های برگ‌رنگین هستند و به‌عنوان گیاه زینتی در نواحی گرم و نیز در گلخانه‌ها رواج گسترده دارند.

نکات علمی درباره پراکنش ثانویه

به دلیل تکثیر آسان و سازگاری با اقلیم گرم، A. wilkesiana در بسیاری از مناطق گرمسیری خارج از خاستگاه خود کشت و گاه طبیعی‌شده است. بهترین استقرار آن معمولاً در خاک‌های با زهکشی مناسب و محیط‌های پرنور تا نیمه‌سایه رخ می‌دهد؛ شرایطی که مشابه زیستگاه‌های حاشیه‌ای جنگل‌های اقیانوسیه است.

خصوصیات - معرفی

آکالیفا ویلکزیانا از گياهان چوبي به ارتفاع 30 تا 50 سانتيمتر است . دارای برگهای طويل ، بيضوي ، سبز تيره در هيسپيدا و برگهاي كوچكتر ، سبز برنزي متمايل به قرمز ارغواني. گلها دارای دنباله هاي قرمز كوتاه میباشند

شرایط نگهداری آکالیفا ویلکزیانا

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت خیلی مرطوب دماي مورد نياز 30 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز غنی شده اسیدی

اغلب گیاه پس از گلدهی از بین میرود بنابراین سعی کنید حداقل 1 تا 2 پاجوش را بر روی بوته ی مادری حفظ نمایید ؛ نیاز به رطوبت بالایی دارد ؛ دارای رشد کندی است ؛ در روزهای یخبندان لازم است گیاه را با پوشش مناسب از سرما حفظ نمایید

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از این گیا ه به عنوان پماد برای درمان بیماری های قارچی پوست استفاده می شود. غلظتی از عصاره این پیاه کشنده و مهار کننده رشد باکتری ها است.

از این گیاه برای مصارف زینتی بعنوان گل باغچه و همچنين در سبدهاي آويز استفاده میشود

مقابله به آفات آکالیفا ویلکزیانا

آفات رایج آکالیفا ویلکزیانا

شته‌ها، کنه تارتن، شپشک آردآلود و سفیدبالک از مهم‌ترین آفات آکالیفا ویلکزیانا هستند. علائم شامل پیچیدگی برگ، زردی لکه‌ای، چسبناک شدن سطح برگ (عسلک) و کاهش رشد است. اولین اقدام، قرنطینه گیاه آلوده و شست‌وشوی کامل پشت‌وروِ برگ‌ها با آب ولرم است. برای کنترل، از صابون حشره‌کش یا روغن نیم به‌صورت محلول‌پاشی هر ۷–۱۰ روز (۲–۳ نوبت) استفاده کنید و سطح زیرین برگ‌ها را کامل پوشش دهید.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

لکه‌برگی و پوسیدگی ریشه (اغلب ناشی از قارچ‌های خاکزاد) در شرایط رطوبت بالا و زهکشی ضعیف شایع‌اند. نشانه‌ها شامل لکه‌های قهوه‌ای/سیاه، ریزش برگ و نرم شدن طوقه است. آبیاریِ بیش‌ازحد و ماندگاری آب در زیرگلدانی مهم‌ترین عامل تشدید بیماری است. حذف برگ‌های آلوده، بهبود گردش هوا و آبیاری پس از خشک شدن سطح خاک کمک‌کننده است. در موارد شدید، تعویض خاک و گلدان با بستر سبک و ضدعفونی‌شده و استفاده از قارچ‌کش‌های عمومی مناسب گیاهان زینتی طبق برچسب توصیه می‌شود.

پیشگیری و مدیریت یکپارچه

بازرسی هفتگی، پاک‌کردن برگ‌ها، پرهیز از کوددهی نیتروژن بالا (جذاب‌کننده آفات)، و ضدعفونی ابزار هرس ضروری است. ثبات محیطی، زهکشی مناسب و اقدام سریع در اولین علائم، مؤثرترین راه کاهش خسارت است.

نحوه تکثیر آکالیفا ویلکزیانا

این گیاه با قلمه گیری و تقسیم بوته تکثیر مییابد . در انواع ریزوم دار میتوان هنگام بهار ریزوم ها را جدا نمود . قلمه ها را میتوان هم از شاخه های نیم چوبی نوک ساقه و هم از شاخه های جوان جانبی به همراه پاشنه چوبی تهیه نمود

آکالیفا دم‌گربه‌ای آکالیفا هیسپیدا آکالیفا مارژیناتا آکالیفا پندولا

افوربیا تیروکالی افوربیا لاکتئا (شمعدانی) آلئوریتس تریسپرما بنت قنسول