گواوای شیلی؛ میوه‌های معطر و شیرین با طعم خاص توت‌مانند

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/10/19
گواوای شیلی؛ میوه‌های معطر و شیرین با طعم خاص توت‌مانند
گواوای شیلی (Ugni molinae) که در جهان با نام‌های Chilean guava، strawberry myrtle و murta/murtilla شناخته می‌شود، در ایران عموماً با نام گواوای شیلی یا مورتیلا معرفی می‌گردد. این گونه درختچه‌ای همیشه‌سبز و متراکم از تیره مورد (Myrtaceae) است؛ برگ‌ها کوچک، بیضوی و چرمی، معطر و معمولاً براق بوده و گل‌ها منفرد، آویخته، سفید تا صورتی کم‌رنگ و زنگوله‌ای هستند. میوه سته‌ای کوچک و گرد به رنگ قرمز تا ارغوانی با عطر و طعم متمایز تولید می‌کند. شرایط رشد مطلوب شامل اقلیم معتدل تا خنک، رطوبت کافی، نور کامل تا نیم‌سایه و خاک‌های سبک، اسیدی تا کمی اسیدی، با زهکشی مناسب است و به خشکی طولانی حساس‌تر از سرمای ملایم است. این گیاه بومی جنگل‌های جنوبی شیلی و بخش‌هایی از آرژانتین و سازگار با زیستگاه‌های جنگلی و حاشیه‌ای مرطوب است. به‌طور ویژه به‌خاطر میوه خوراکی معطر و ارزش باغبانی آن شهرت دارد.

Nargil_Ugni molinae
نام علمي
Ugni molinae
نام لاتين
Chilean guava
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :

 گواوای شیلی بومی شیلی است و به همین خاطر به این نام شناخته می شود. به مناطق آرژانتین جنوبی نیز تعلق دارد. 
نام محلی اسپانیایی آن murta است. در زلاند نو به New Zealand cranberry شناخته می شود و در استرالیا به Tazziberry  معروف است، اما در این کشورها بومی به حساب نمی آید.
این گونه گیاهی اولین بار توسط Juan Ignacio Molina در سال 1782 میلادی شرح داده شد. 

گواوای شیلی

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری :

 گواوای شیلی درختچه یه بوته ای به ارتفاع 30 تا 170 سانتی متر است. برگ های آن همیشه سبز بوده و در برخی موارد استثنایی می تواند تا 3 متر نیز رشد کند.
برگ ها بصورت متقابل قرار گرفته و بیضی شکل هستند. 1 تا 1.5 سانتی متر پهنا دارند. همه ی سطح برگ ها براق و سبز تیره می باشد. 
اگر برگ ها خراش داده شوند بوی تندی از خود ساطع می کنند.
 گل ها آویزان هستند و قطری حدود یک سانتی متر دارند. 4 تا 5 گلبرگ سفید تا صورتی کمرنگ دارند. تعداد پرچم ها بیشمار بوده و کوتاه هستند. 
میوه ها کوچک و قرمز، سفید  یا بنفش رنگ هستند. نوع گیاهشناسی میوه ها بِری است. 
قطر میوه ها نیز یک سانتی متر است. میوه ها در پاییز از مارس تا مِی می رسند. بافت میوه حالت بافت گلابی دارد و کرِِمی است. طعم میوه ملایم و عامه پسند است.

Chilean guava

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز گواوای شیلی
شرایط نیمه گرمسیری
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز گواوای شیلی
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه گواوای شیلی
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز گواوای شیلی
حاصلخیز و زهکش دار

شرایط محیط رشد: 

گواوای شیلی در جنگل های پر باران رشد خوبی دارد. در هر خاک حاصلخیز و خوبی رشد موفق دارد. 
خاک ها لوم را ترجیح می دهد. آبیاری بصورت منظم انجام شود. 
خاک از زهکشی خوبی برخوردار باشد و غرقاب نشود هرچند به کمی غرقاب مقاوم است . 
مکان کشت آن باید از آفاتاب خوبی برخوردار باشد. 

Ugni molinae

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: 

استفاده از گواوای شیلی در آشپزی در جنوی شیلی ، جاییکه بومی آن است رواج دارد.
نوشیدنی تجاری  liqueur Murtado از این میوه تهیه می گردد. همچنین در ساخت مربا و دسرها همچون Murta con membrillo  از این میوه استفاده می شود. 
میوه ها بصورت تازه خوری نیز طرفدار دارد. از آن ادویه و طعم دهنده معطر نیز ساخته می شود. طعم آن شبیه توت فرنگی وحشی است.
 برگ ها می تواند در ساخت چای و دمنوش ها استفاده زیادی داشته باشد. بذور گواوای شیلی نیز در ساخت قهوه مورد استفاده قرار می گیرند. 
بعنوان گیاه زینتی نیز می تواند زیبایی بخش فضای سبز باشد. 
بطور سنتی در درمان اسها و نیز اسهال خونی مورد استفاده قرار گرفته است. 
مطالعات دارویی نشان داده است که ترکیبات فنولیک همچون اسید فنولیک ، فلاونوئیدها ، تری ترپِن ها و تانن ها در برگ ها آن یافت می شود که از این لحاظ باارزش در بحث دارویی نیز بشمار می آید. 

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - گواوای شیلی

مقابله به آفات گواوای شیلی


آفات رایج Ugni molinae

گواوای شیلی ممکن است درگیر شته‌ها و شپشک‌های آردآلود و سپردار شود که با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، ضعف رشد و ترشح عسلک و ایجاد کپک دوده‌ای می‌شوند. کنترل: شست‌وشوی برگ‌ها با آب، هرس شاخه‌های آلوده، رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها، و در صورت نیاز استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی (روغن ولک) طبق برچسب.

کنه‌های تارتن در هوای گرم و خشک موجب لکه‌های ریز زرد و تارهای ظریف می‌شوند. کنترل: افزایش رطوبت محیط، دوش آب روی شاخساره، حذف برگ‌های شدیداً آلوده و استفاده هدفمند از کنه‌کش‌های کم‌خطر یا روغن‌های معدنی در تکرارهای کوتاه.

در برخی مناطق، تریپس می‌تواند باعث نقره‌ای شدن سطح برگ و بدشکلی جوانه‌ها شود. کنترل: تله‌های چسبی آبی، حذف علف‌های هرز میزبان، و کاربرد موضعی صابون حشره‌کش.


امراض مهم و روش‌های پیشگیری

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب مرتبط با خاک سنگین و آبیاری زیاد) با پژمردگی و زردی تدریجی همراه است. پیشگیری و مدیریت: زهکشی عالی، آبیاری بر اساس خشکی سطح خاک، پرهیز از ماندآبی، و استفاده از بستر سبک.

لکه‌برگی قارچی در شرایط رطوبت بالا تشدید می‌شود. کنترل: حذف برگ‌های آلوده، بهبود جریان هوا با هرس، آبیاری در پای گیاه، و در موارد شدید استفاده از قارچ‌کش‌های مجاز طبق دستور.

گواوای شیلی

نحوه تکثیر گواوای شیلی

نحوه تکثیر گیاه :

برای کاشت از طریق بذر باید بذور را 24 ساعت قبل از کاشت در آب گرم خیس نمود. بذور در اواخر زمستان در گلخانه یا شاسی گرم جوانه می زند. 
هنگامیکه دانهال ها به اندازه کافی رسیده و قوی شدند، آنها از بستر جوانه زنی جدا کرده و به بستر اصلی انتقال می دهند. 
می توان قلمه های نیمه چوب سخت نیز برای ازدیاد آن تهیه کرد و در بستر ریشه زایی آنها را ریشه دار نمود. 
همچنین می توان با خوابانیدن شاخه ها نیز برای تکثیر آن نتیجه بخش می باشد. 

Chilean guava

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مورتا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره میرتاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 6 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید