استیپا بارباتا - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1396/02/19
استیپا بارباتا - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
استیپا بارباتا (*Stipa barbata*) یکی از گندمیان چندسالهٔ علفیِ فصل‌سرد است که به‌طور عمده در اقلیم‌های نیمه‌خشک تا خشک رشد می‌کند. **شرایط رشد** آن معمولاً شامل نور کامل (آفتاب‌دوست)، رطوبت کم تا متوسط و خاک‌های سبک تا متوسط با زهکشی خوب است؛ به گرمای تابستان و کم‌آبی نسبتاً سازگار بوده و زمستان‌های سرد را نیز (بسته به اکوتیپ) تحمل می‌کند. **بومی و زیستگاه** این گونه در گسترهٔ مدیترانه تا غرب و مرکز آسیا گزارش شده و در ایران بیشتر در استپ‌ها، دامنه‌های کوهستانی، مراتع فقیر، اراضی سنگلاخی/شنی و نواحی با بارندگی محدود دیده می‌شود. از نظر **خصوصیات ظاهری** بوته‌ای تُنُک تا متراکم با برگ‌های باریک و غالباً لوله‌ای/سخت، ساقه‌های باریک و خوشه‌آذین‌های سنبله‌ای دارد؛ بذرها دارای ریشک (awn) بلند و معمولاً پرمانند/ریش‌دار هستند که به پراکنش بذر کمک می‌کند. **نام رایج** در منابع فارسی غالباً به‌صورت کلی در گروه «استیپا» و «علف‌های سوزنی/پرمانند» اشاره می‌شود و در منابع انگلیسی معمولاً با عنوان *feather grass* (چمن پرمانند) یا *Stipa* spp. شناخته می‌شود. این گونه بیشتر به‌عنوان گیاه مرتعی شناخته می‌شود و شهرت ویژهٔ دارویی/صنعتی شاخصی برای آن ذکر نمی‌شود.

Nargil_Stipa barbata
نام علمي
Stipa barbata
نام لاتين
Silver Feather
خانواده (تيره)


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه استیپا بارباتا
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  استیپا بارباتا
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  استیپا بارباتا
نواحی معتدل
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  استیپا بارباتا
کشت در انواع خاک ها

دانستنیهای علمی



در كشور ايران 19 گونه از جنس استیپا رویش دارد كه از اين تعداد، پراكنش گونه Stipa barbata قابل مقايسه با بقيه نبوده و سطح وسيعی از مراتع كشور به ويژه دامنه ها و شيب های كوهستانی مناطق خشک را پوشش می دهد.
از این گياه به عنوان يكی از مهمترين گندميان علوفه ای مناسب جهت احيای مناطق خشك یاد شده است. اين گياه ضمن برخورداری از ساختار خاص ريشه، قادر است به خوبی در رويشگاه های خشک استقرار يافته و شرايط خشک و شكننده اين مناطق را تحمل كند.



استیپا بارباتا

خصوصیات - معرفی



استیپا بارباتا گیاهی علفی و چندساله، بومی جنوب اروپا، آمریکای جنوبی و نواحی معتدل آسیا می باشد. 
این گیاه یک گیاه چمنی و خوشه ای با ساقه ای علفی به طول 30 تا 60 سانتیمتر است. پهنک برگ پیچ خورده، نخ مانند یا رشته ای و تا خورده می باشد. پهنک برگ به طول 15 تا 30 سانتیمتر و عرض یک تا دو میلیمتر است. 
این گیاه جزو چمن های زینتی محسوب می شود. به دلیل سفید بودن یا نقره ای بودن رنگ برگ ها، به آنها "بال نقره ای" نیز گفته می شود. 
زمان گلدهی آنها طی ماه های جولای تا آگست می باشد. 



Silver Feather

شرایط محیط رشد



از این گياه به عنوان يكی از مهمترين گندميان علوفه ای مناسب جهت احيای مناطق خشك یاد شده است. اين گياه ضمن برخورداری از ساختار خاص ريشه، قادر است به خوبی در رويشگاه های خشک استقرار يافته و شرايط خشک و شكننده اين مناطق را تحمل كند.
در انواع مختلفی از خاک ها –رسی تا شنی و اسیدی تا قلیایی- رشد می کند.
زمین هایی کشت شده باید به خوبی آبیاری شوند.
مکان های مورد کشت این گیاه باید کاملاً آفتابی یا با کمی سایه پراکنده باشند. 



Stipa barbata

مقابله به آفات استیپا بارباتا


مهم‌ترین آفات Stipa barbata

استیپا بارباتا به‌طور کلی گیاهی مقاوم است، اما در شرایط نامتعادل، برخی آفات می‌توانند به آن آسیب بزنند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی برگ‌ها و کاهش رشد می‌شوند؛ کنه‌های ریز نیز در هوای گرم و خشک لکه‌های نقره‌ای و تارهای بسیار نازک ایجاد می‌کنند. در بعضی مناطق، لارو برخی حشرات خاک‌زی به ریشه‌ها آسیب زده و پژمردگی تدریجی بوته را به‌دنبال دارد. کنترل این آفات با بازدید منظم، حذف بوته‌های شدیداً آلوده، استفاده از حشرات شکارگر (مانند کفشدوزک‌ها برای شته‌ها) و در صورت لزوم، مصرف محدود و هدفمند حشره‌کش‌های کم‌خطر انجام می‌شود.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

مهم‌ترین مشکلات بیماری‌زا در استیپا بارباتا معمولاً قارچی هستند. قارچ‌های لکه‌برگی، لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ‌ها ایجاد کرده و در رطوبت بالا گسترش می‌یابند. پوسیدگی ریشه و طوقه در خاک‌های سنگین و غرقابی رخ داده و به زردی و خوابیدگی بوته منجر می‌شود. برای پیشگیری، تأمین زهکش مناسب، آبیاری منظم ولی غیرغرقابی، خودداری از خیس‌کردن متوالی برگ‌ها و ضدعفونی ابزار هرس توصیه می‌شود. در صورت بروز آلودگی شدید، می‌توان از قارچ‌کش‌های سیستمیک با دوز و تناوب توصیه‌شده استفاده کرد.

مدیریت تلفیقی و پیشگیری

پیشگیری، مؤثرترین روش برای کاهش آفات و امراض در استیپا بارباتا است. انتخاب مکان آفتاب‌گیر، خاک سبک و زهکشی‌شده، تأمین گردش هوای مناسب بین بوته‌ها، حذف علف‌های هرز و بقایای خشک در پایان فصل رشد، استرس گیاه را کاهش داده و توان دفاع طبیعی آن را افزایش می‌دهد. استفاده از مالچ سبک معدنی، پایش منظم و واکنش سریع به علائم اولیه، اساس مدیریت تلفیقی در این گونه زینتی و مرتعی به حساب می‌آید.



استیپا بارباتا

نحوه تکثیر استیپا بارباتا


تولیدمثل استیپا بارباتا در طبیعت

استیپا بارباتا علفی چندساله از خانواده گندمیان است که به‌طور طبیعی با بذر تکثیر می‌شود. گل‌آذین خوشه‌ای باریک تولید کرده و پس از گرده‌افشانی بادی، دانه‌های باریک و بلند با ریشک‌های پیچ‌خورده می‌سازد. این ریشک‌ها با رطوبت منبسط و منقبض شده و مانند مته، بذر را در خاک فرو می‌برند. خاک‌های سبک، آفتاب کامل و چرای کم، شانس استقرار بذرها را افزایش می‌دهد.

روش‌های تکثیر در خانه با بذر

برای تکثیر خانگی، بهترین و طبیعی‌ترین روش استفاده از بذر تازه است. بذرها را در پاییز یا اواخر زمستان در بستر سبک (مخلوط خاک باغچه و ماسه) در عمق حدود نیم سانتی‌متر بکارید. گلدان را در محلی آفتاب‌گیر قرار دهید و آبیاری را سبک و منظم انجام دهید تا خاک فقط کمی مرطوب بماند. پس از ۳–۵ برگی شدن نهال‌ها، می‌توان آن‌ها را به گلدان بزرگ‌تر یا فضای باز منتقل کرد.

تقسیم بوته در شرایط کنترل‌شده

اگر بوته چندساله و پربرگ در اختیار است، می‌توان در اوایل بهار تقسیم بوته انجام داد. گیاه را از خاک خارج کرده، ریشه‌ها را با چاقوی تیز به چند بخش دارای جوانه و ریزوم سالم تقسیم و هر بخش را بلافاصله در گلدان جداگانه با زهکش خوب بکارید.



Silver Feather



ساير تصاوير :
 


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس اسب‌چمن و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گندمیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 11 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید