معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی آپارتمانی - اسپاتی فیلوم سِن سیشن

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/07/19
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی آپارتمانی - اسپاتی فیلوم سِن سیشن
اسپاتی‌فیلوم ‘Sensation’ (Spathiphyllum Sensation) یکی از بزرگ‌ترین ارقام زینتی جنس Spathiphyllum از خانوادهٔ Araceae است که برای فضای داخلی کشت می‌شود.

**شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:**
بهترین رشد در دمای حدود **18 تا 27°C** است و به سرما حساس است (ترجیحاً زیر **15°C** قرار نگیرد). به **رطوبت متوسط تا بالا** (حدود **50–70٪** و بیشتر) واکنش مثبت نشان می‌دهد. نور **زیادِ غیرمستقیم** ایده‌آل است؛ سایه‌رو است اما در نور کم گل‌دهی کاهش می‌یابد و آفتاب مستقیم می‌تواند موجب سوختگی برگ شود.

**بومی و زیستگاه:**
گونه‌های اسپاتی‌فیلوم عمدتاً **بومی جنگل‌های گرمسیری قارهٔ آمریکا** (به‌ویژه آمریکای مرکزی و جنوبی) هستند و در طبیعت در **زیرآشکوب جنگل‌های مرطوب و سایه‌دار**، اغلب نزدیک منابع آب، رشد می‌کنند. رقم ‘Sensation’ یک **واریته/کولتیکار باغبانی** است و زیستگاه طبیعی مستقل ندارد، اما نیازهایش مشابه زیستگاه‌های گرمسیری مرطوب است.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
گیاهی **علفی و همیشه‌سبز** با رشد توده‌ای/رزتی (بدون ساقهٔ چوبی مشخص) است. برگ‌ها **بسیار بزرگ، بیضوی تا نیزه‌ای، براق و سبز تیره** بوده و رگبرگ‌ها نسبتاً برجسته‌اند. گل‌آذین مشخص آن شامل **اسپادیکس (میلهٔ گل‌دهنده)** و **اسپات سفید** (برگکِ قاشقی‌شکل) است که با افزایش سن معمولاً به **کرم/سبز کم‌رنگ** متمایل می‌شود.

**نام رایج محلی در ایران و جهان:**
در ایران معمولاً با نام‌های **اسپاتی‌فیلوم** و **لیلی صلح** شناخته می‌شود. در جهان رایج‌ترین نام‌ها **Peace lily** و **Spathiphyllum** است؛ ‘Sensation’ نیز به عنوان **Peace lily ‘Sensation’** معرفی می‌شود.

**کاربرد مشهور:**
این گیاه بیشتر به عنوان **گیاه زینتی آپارتمانی** محبوب است و به‌طور گسترده به دلیل **تحمل نور کم و جلوهٔ برگ‌های بزرگ** کشت می‌شود.

Nargil_Spathiphyllum Sensation
نام علمي
Spathiphyllum Sensation
نام لاتين
peace lily
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

اسپاتی‌فیلوم ‘Sensation’ یک رقم (Cultivar) زینتی از جنس Spathiphyllum در خانوادهٔ Araceae (گل‌شیپوریان) است. این جنس با ساختار گل‌آذین ویژهٔ آراسه‌ها شناخته می‌شود؛ یعنی اسپادیس (محور گل‌آذین) همراه با اسپات (براکتهٔ سفید/سبزمانند) که اغلب به‌اشتباه «گل» پنداشته می‌شود.


جنس و خویشاوندی‌های گیاهی

جنس Spathiphyllum شامل گونه‌های علفیِ همیشه‌سبزِ گرمسیری است که سازگاری بالایی با نور فیلترشدهٔ زیرآشکوب دارند. رقم ‘Sensation’ به‌طور شاخص دارای اندازهٔ بزرگ‌تر و برگ‌های پهن‌تر با رگبرگ‌دهی برجسته نسبت به بسیاری از اسپاتی‌فیلوم‌های رایج است؛ ویژگی‌هایی که از گزینش و تکثیر باغبانی برای فرم برگ و قامت حاصل شده‌اند.


منطقهٔ بومی و زیستگاه طبیعی

منشأ طبیعی جنس اسپاتی‌فیلوم به جنگل‌های بارانی گرمسیریِ قارهٔ آمریکا (به‌ویژه آمریکای مرکزی و جنوبی) و بخش‌هایی از آسیای جنوب‌شرقی نسبت داده می‌شود. زیستگاه معمول آن لایهٔ زیرین جنگل‌های مرطوب با خاک‌های آلی، زهکشی نسبتاً خوب، رطوبت بالا و نور پراکنده است؛ جایی که گیاه به‌صورت زمینی (Terrestrial) در حاشیهٔ آبراهه‌ها یا کف جنگل رشد می‌کند.


تاریخچه و اهلی‌سازی باغبانی

اسپاتی‌فیلوم‌ها در سدهٔ بیستم به‌عنوان گیاهان زینتیِ آپارتمانی به‌طور گسترده معرفی شدند و سپس با برنامه‌های اصلاح و انتخاب، ارقام متعددی پدید آمد. ‘Sensation’ یک رقم باغبانی است نه یک گونهٔ طبیعی و در نتیجه «منطقهٔ بومی» آن به‌صورت دقیق به یک رویشگاه وحشی واحد قابل نسبت‌دادن نیست؛ اما ریشهٔ زیست‌شناختی آن در اکولوژیِ زیرآشکوب جنگل‌های گرمسیری باقی می‌ماند.

اسپاتی فیلوم سِن سیشن

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه اسپاتی فیلوم سِن سیشن
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  اسپاتی فیلوم سِن سیشن
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  اسپاتی فیلوم سِن سیشن
15 تا 23 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  اسپاتی فیلوم سِن سیشن
استفاده از کودهای مایع


گیاه "اسپاتی فیلوم سنسیشن" یا "سوسن صلح" یکی از گیاهان خانواده ی شیپوری (Araceae) می باشد. این گیاه بومی کلمبیا است. گل های این گیاه کوچک بوده و بر روی سنبله سفید استوانه ای شکل به طول حدود سه سانتیمتر قرار دارند. این سنبله توسط براکته های بزرگ و سفید رنگ پوشیده شده است. برگ ها به رنگ سبز تیره و براق، کشیده و نیزه ای شکل، شیاردار، بزرگ و بادوام می باشند. این گیاه ساقه ندارد یا ساقه ی آن بسیار کوچک است.

peace lily

شرایط محیط رشد


دمای محیط نگهداری اسن گیاهان باید همواره بالای 13 درجه سانتیگراد باشد و گیاه نباید در مکان هایی که جریان هوای سریع و زیاد وجود دارد قرار داده شود. دمای 15 تا 23 درجه سانتیگراد برای این گیاه بهترین است. افزایش دما را تا 32 درجه سانتیگراد البته به شرط آبیاری و غبارپاشی منظم تحمل می کند. دمای بیش از حد محیط از جمله دلایل پیچش و سوختگی برگ ها است.
برای نگهداری اسپاتی فيلوم بايد از خاک غنی از مواد غذایی و PH اسيدی و محيطی با رطوبت نسبی حدود 60 تا 65 درصد استفاده کرد. در غير اين صورت کيفيت و سلامت برگ‌ها از بين می رود.
اسپاتی فیلوم به نور متوسط، گرمای زیاد، خاک همیشه خیس، رطوبت ۵۰ تا ۹۰ درصد وخاک کمی اسید احتیاج دارد.

کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان ۲ گرم درلیتر، هر دوهفته یکبار، از فروردین تا مهر ماه، مورد استفاه قرار داد. کود زیاد باعث قهوه ای شدن نوک برگ ها می شود. مخلوطی از خاک باغچه، خاک برگ با کمی ماسه برای این گیاه مناسب است.
این گیاه همانند آنتوریوم در تورب بسیار خوب رشد و نمو می کند. همچنین در مخلوطی از 50 درصد تورب و 50 درصد ماسه و یا 50 درصد خاک برگ پوسیده و 50 درصد ماسه می توانیم اسپاتیفیلوم کشت کنیم. 
همواره باید آنها را در گلخانه های گرم و مرطوب کشت کرد.
نسبت به سایه، کم و بیش مقاومت دارد. و در پاسیوها به خوبی رشد می کند.

Spathiphyllum Sensation

مقابله به آفات اسپاتی فیلوم سِن سیشن


آفات رایج در Spathiphyllum Sensation

شپشک آردآلود، شپشک سپردار، شته و کنه تارتن از آفات شایع اسپاتی‌فیلوم هستند. علائم شامل لکه‌های زرد، پیچیدگی برگ، وجود ترشحات چسبناک (عسلک) و تارهای نازک روی پشت برگ است. اولین اقدام، قرنطینه‌کردن گیاه و شست‌وشوی برگ‌ها با آب ولرم و صابون ملایم است. برای کنترل، می‌توان از محلول صابون حشره‌کش یا روغن نیم/روغن ولک طبق برچسب استفاده کرد و 2–3 نوبت با فاصله 7 روز تکرار نمود.


امراض قارچی و باکتریایی

لکه‌برگی قارچی و پوسیدگی ریشه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) رایج است. لکه‌های قهوه‌ای با هاله زرد، پژمردگی با وجود خاک مرطوب، و بوی نامطبوع از نشانه‌هاست. کاهش آبیاری، تعویض خاک سنگین با بستر سبک و ضدعفونی گلدان، مهم‌ترین بخش درمان است. ریشه‌های قهوه‌ای و نرم را حذف کرده و از قارچ‌کش‌های عمومی بر پایه مس یا ترکیبات سیستمیک مطابق دستور مصرف بهره ببرید.


پیشگیری و مدیریت پایدار

تهویه مناسب، نور غیرمستقیم کافی، پرهیز از خیس‌ماندن طولانی برگ‌ها، و بررسی هفتگی پشت برگ‌ها از بروز مشکل جلوگیری می‌کند. رعایت چرخه آبیاری بر اساس خشک‌شدن سطح خاک، کلیدی‌ترین راه پیشگیری از پوسیدگی ریشه است.

اسپاتی فیلوم سِن سیشن

نحوه تکثیر اسپاتی فیلوم سِن سیشن


این گیاهان از طریق تقسیم بوته و ریزوم به آسانی تکثیر می شوند.


روش‌های رایج تکثیر اسپاتی فیلوم Sensation در خانه

اسپاتی فیلوم Sensation به‌طور گسترده به‌عنوان گیاه زینتی آپارتمانی نگهداری می‌شود و تکثیر آن در محیط خانگی عمدتاً از طریق روش‌های غیرجنسی انجام می‌گیرد. مطمئن‌ترین و رایج‌ترین روش، تقسیم بوته (Division) است؛ زیرا این گیاه از طریق ریزوم‌ها و دسته‌های متراکم ساقه‌های کوتاه رشد می‌کند و قلمه‌گیری برگ به‌طور معمول موفقیت‌آمیز نیست.


تقسیم بوته (Division)؛ روش اصلی و مطمئن

بهترین زمان تقسیم، هنگام تعویض گلدان در بهار تا اوایل تابستان است. گیاه را از گلدان خارج کرده و خاک اطراف ریشه‌ها را به‌آرامی کنار بزنید تا دسته‌ها (تاج‌ها) مشخص شوند. هر بخش باید چند برگ سالم و ریشه‌های فعال داشته باشد. سپس با دست یا ابزار تمیز، بوته را از محل اتصال ریزوم جدا کنید و هر قسمت را در گلدانی با بستر سبک و مرطوب (مثلاً ترکیب پیت/کوکوپیت با پرلیت) بکارید.


مراقبت پس از تکثیر برای ریشه‌زایی بهتر

پس از کاشت، رطوبت یکنواخت و نور غیرمستقیم روشن فراهم کنید. خشک شدن بستر در هفته‌های اول می‌تواند باعث شوک و افتادگی برگ‌ها شود. دمای ۲۰ تا ۲۷ درجه و رطوبت نسبی بالاتر، استقرار سریع‌تر را تقویت می‌کند. تا مشاهده رشد جدید، کوددهی سنگین انجام ندهید.


تکثیر از طریق بذر (کم‌کاربرد)

در صورت گرده‌افشانی، اسپادیکس می‌تواند بذر تولید کند، اما در شرایط خانگی نادر است و یکنواختی ژنتیکی رقم Sensation را تضمین نمی‌کند. برای حفظ ویژگی‌های رقم، تقسیم بوته ارجح است.

peace lily

عوارض جانبی - هشدار

عوارض اسپاتی فیلوم Sensation برای انسان

اسپاتی فیلوم جزو گیاهان دارای کریستال‌های اگزالات کلسیم است. تماس شیره با پوست یا چشم می‌تواند موجب سوزش، خارش و التهاب خفیف تا متوسط شود. جویدن یا بلعیدن برگ‌ها در انسان (به‌ویژه کودکان) ممکن است باعث سوزش شدید دهان، تورم لب و زبان، سختی بلع و تهوع شود. شست‌وشوی سریع موضع و مراجعه به پزشک در صورت بلع مقدار زیاد توصیه می‌شود.

عوارض اسپاتی فیلوم Sensation برای حیوانات خانگی

برای گربه و سگ، جویدن برگ‌ها می‌تواند سبب آبریزش دهان، استفراغ، بی‌اشتهایی و درد دهان شود. در موارد نادر تورم شدید دهان و گلو احتمال اختلال تنفس را بالا می‌برد و نیازمند دامپزشک است. نگهداری گلدان دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی توصیه می‌شود.

Madonna Lily

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس اسپاتی‌فیلوم و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شیپوری و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.72 از ۵، بر اساس 46 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

سارا 1395/03/05
سلام
من دو سال هست که یک گیاه اسپاتی فیلوم دارم. چند وقته که برگها حالت افتاده و بیحال پیدا کردند و برگهای پایینی زرد میشن. بعد از دو سال گلدان رو عوض کردم ولی متوجه شدم درون خاک گلدان پر از کرم هست و ریشه چندانی نداره و خاک پایین گلدان حالت باتلاقی پیدا کرده. آبیاری مناسب بوده ولی آب زیرگلدانی رو خالی نمی کردم و فکر می کردم باید پر از آب باشه. یعنی بسیاری از مواقع کف گلدان با آب در تماس بوده. نور هم مناسب بوده. الان متوجه شدم نوک برگها هم شروع به زرد شدن کرده. آیا پوسیدگی ریشه هست یا مشکل دیگه ای داره؟ و آیا راهی برای نجات گیاه وجود داره؟
با سپاس
احمد سعیدی 1397/06/16


تصویر ارسالی کاربر


سلام دو تا سوال داشتم:اول اینکه اسپاتی فیلوم من گلش قهوه ای شده میخواستم بدونم به نظر شما الان بذراش آماده کشت هستن؟



دوم اینکه بذرهاش رو باید توی چه خاکی بکارم لطفا ترکیب خاک رو بگین ممنون





آیلار حیدری 1398/08/01
با سلام و عرض ادب از سایت خوب و فنی تون بسیار متشکرم یم کشکل برای گلدان اسپاتی فیلوم سِن سیشن بوجود اومده خواهشمندم بنده را جهت برطرف شدن مشکل راهنمایی بفرمایید بنده در محل کارم یک گلدان اسپاتی فیلوم سن سیشن دارم که مدتی است برگها طراوت خود را از دست داده و شروع به قهوه ای شدن وافتادن نمودند برای حل این مشکل چکار کنم شرایط نگهداری گلدان هم در عکس پیوست مشخص می باشد دو هفته یکه دفعه کود مایه بهش میدم تصویر ارسالی کاربرتصویر ارسالی کاربر
f n 1396/01/27
با سلام، وقت بخیر. من به تازگی اسپاتی فیلوم خریداری کردم که بعد ازینکه آوردم خونه برگاش به شکل زیر در اومدن. البته تو مسیر هوا بهش خورد.ممنون میشم بگین علتش چیه و کمکم کنین. با تشکرتصویر ارسالی کاربر

ثبت پرسش یا نظر جدید