نام علمي
Solanum quitoense
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و مرطوب
خاک مورد نياز
خاک های حاصلخیز
|
"نارانجیلا" گیاهی علفی یا درختچه ای به ارتفاع حدود 2.5 متر با ساقه های ضخیم که با افزایش سن گیاه چوبی می شود، می باشد. گونه های خودرو و وحشی این گیاهان دارای خار و گونه های اهلی شده بدون خار می باشند. برگ ها دارای ارایش متناوب، کشیده – تخم مرغی شکل، به طول 60 سانتیمتر و پهنای 45 سانتیمتر، نرم و کرکدار هستند. ممکن است روی دمبرگ ها و روی رگبرگ اصلی و رگبرگ های فرعی در قسمت رویی و زیرین برگ دارای تعداد کم یا تعداد زیادی خار باشد. و یا اینکه برگ ها به طور کامل بدون خار می باشند. برگ های جوان، ساقه های جوان و دمبرگ ها به وسیله کرک های ستاره ای و ارغوانی رنگ پوشیده شده اند. کرک ها در قسمت های دیگر گیاه ممکن است به صورت ساده باشند. گل ها معطر بوده و روی خوشه های کوتاه و به صورت جانبی تشکیل می شوند. این گل ها حدود 3 سانتیمتر قطر داشته و دارای 5 گلبرگ به رنگ سفید در سطح رویی و به رنگ ارغوانی در بخش زیرین (به دلیل وجود کرک های ارغوانی رنگ) و نیز دارای 5 پرچم برجسته به رنگ زرد می باشند. جوانه های باز نشده ی گل نیز به وسیله ی کرک های ارغوانی رنگ بسیاری پوشیده شده اند. میوه ها تا زمانی که کاملاً برسند دارای کرک های قهوه ای بسیاری می باشند. این میوه ها در زمان رسیدن و پس از حذف کرک ها، به رنگ نارنجی روشن، صاف، چرمی و با پوستی ضخیم دیده می شوند. هر میوه دارای 5 کاسبرگ می باشد. میوه ها گرد یا گرد – تخم مرغی به قطر 6.25 سانتیمتر و چهار قسمتی و شفاف به رنگ سبز یا زرد و بسیار آبدار هستند. میوه ها کمی اسیدی تا اسیدی و با طعمی مطبوع مشابه طعم آناناس و لیمو هستند. هر میوه دارای تعداد زیادی بذر براق، نازک، پهن به قطر 3 میلیمتر می باشد.
![naranjilla]()
شرایط محیط رشد
در کلمبیا این گیاه در نواحی مرطوب و ارتفاعات 1600 تا 2400 متر با بارندگی سالیانه حدود 150 سانتیمتر رشد می کند. در پاناما، بهترین رشد را در ارتفاعات 1200 تا 1800 متری دارد در صورتی که در فلوریدا در نزدیکی سطح دریا می روید. در اکوادور، در ارتفاعات 1500 تا 1800 متری و دمای 17 تا 19 درجه سانتیگراد رشد می کند ولی نمی تواند دمای 29.4 درجه سانتیگراد را نمی تواند تحمل کند. همچنین نسبت به مکان هایی با آفتاب کامل سازگار شده اما مکان های نیمه سایه را ترجیح می دهد.
این گیاه بهترین رشد را خاک های غنی و دارای کودهای آلی دارد. ولی می تواند در خاک های فقیر و سنگی نیز به خوبی رشد کند. خاک های این گیاه باید به خوبی آبیاری شوند.
![Solanum quitoense]()
مقابله به آفات نارانجیلا
آفات مهم نارانجیلا (Solanum quitoense)
شپشکهای آردآلود با تغذیه از شیره گیاه باعث زردی برگ و ضعف عمومی میشوند. برای کنترل، ابتدا با جریان آب و دستمال نمناک آغشته به صابون حشرهکش، جمعیت آنها را کاهش دهید و سپس از روغنهای گیاهی مانند روغن ولک در دوز توصیهشده استفاده کنید. شتهها و مگس سفید نیز بهسرعت تکثیر شده و عامل اصلی انتقال ویروسها هستند؛ نصب کارتهای زرد چسبنده و استفاده از صابون حشرهکش در اوایل حمله، مؤثر است.
لارو برخی پروانهها و سوسکهای برگخوار سوراخهای نامنظم روی برگ ایجاد میکنند. جمعآوری دستی آفات در کشتهای کوچک و استفاده هدفمند از حشرهکشهای بیولوژیک مانند باسیلوس تورینجنسیس پیشنهاد میشود.
بیماریهای قارچی و ویروسی
پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از قارچهایی مانند فیتوفترا در خاکهای غرقاب و زهکشی ضعیف رخ میدهد. برای پیشگیری، از خاک سبک با زهکشی خوب، آبیاری منظم بدون باتلاقی شدن و ضدعفونی بستر کشت استفاده کنید. در صورت آلودگی، حذف گیاهان بیمار و کاهش آبیاری ضروری است.
لکه برگیهای قارچی با لکههای قهوهای روی برگ و ریزش زودرس ظاهر میشوند؛ حذف برگهای آلوده، تهویه مناسب و پرهیز از خیسکردن برگ هنگام آبیاری کمککننده است. بیماریهای ویروسی، با موزاییک و پیچیدگی برگ شناخته میشوند؛ تنها راه مؤثر، استفاده از نشاء سالم، کنترل آفات ناقل و حذف فوری گیاهان مشکوک است.
![نارانجیلا]()
نحوه تکثیر نارانجیلا
تکثیر نارانجیلا می تواند به راحتی به وسیله کشت بذرها، خوابانیدن یا قلمه زدن شاخه های چوبی بالغ انجام شود. به دلیل وجود موسیلاژ در اطراف بذرهای این گیاه، کشت بذرهای آنها محدود می شود. به همین دلیل بذرها را قبل از کشت شسته، خشک کرده و به قارچ کش آغشته می کنند. نهال های بذری را پس از 2 تا 3 ماه می توان به زمین اصلی منتقل کرد. میوه دهی این گیاهان نیز حدود 10 تا 12 ماه پس از کشت صورت می گیرد. حدود 1250 گیاه سه هکتار زمین می توان کشت نمود. می توان در دو ماه اول رشد، از مخلوطی از کودهای شیمیایی NPK به نسبت 20-12-12 استفاده کرد.
یک گیاه سالم و قوی می تواند حدود 100 تا 150 میوه در سال تولید کند. در نتیجه در هر سال از هر هکتار زمین می توان حدود 27.273 کیلوگرم محصول برداشت کرد. میوه های برداشت شده را می توان به مدت یک تا ماه در دمای 7.22 تا 10 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 70 تا 80 درصد نگهداری کرد.
هر صد گرم از بخش خوراکی یا میوه های این گیاه دارای 23 کالری انرژی، 85.8 تا 92.5 گرم رطوبت، 0.107 تا 0.6 گرم پروتئین، 5.7 گرم کربوهیدرات ها، 0.1 تا 0.24 گرم چربی، 0.3 تا 4.6 گرم فیبر، 0.61 تا 0.8 گرم خاکستر، 5.9 تا 12.4 میلیگرم کلسیم، 12 تا 43.7 میلیگرم فسفر، 0.34 تا 0.64 میلیگرم آهن، 0.071 تا 0.232 میلیگرم (600 IU) کاروتن، 0.04 تا 0.094 میلیگرم تیامین، 0.03 تا 0.047 میلیگرم ریبوفلاوین، 1.19 تا 1.76 میلیگرم نیاسین، 31.2 تا 83.7 میلیگرم اسکوربیک اسید می باشد.