نام علمي
Sideroxylon obtusifolium
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Sideroxylon obtusifolium که در فارسی «آلوی جنگلی» نیز گفته میشود، از خانواده Sapotaceae (ساپوتیان) و از جنس Sideroxylon است. این جنس به داشتن بافت چوبی سخت و اغلب شیرهٔ لاتکسی و میوههای گوشتی شناخته میشود. در متون گیاهشناسی، شناسایی گونهها در این گروه معمولاً بر پایهٔ ویژگیهای برگ (از جمله انتهای کندِ برگ در این گونه)، گلآذینها و ساختمان میوه انجام میگیرد.
منطقه بومی و زیستگاه
این گونه بهطور کلی در نواحی گرمسیری و نیمهگرمسیری قاره آمریکا گزارش شده و در بسیاری از منابع به حضور آن در زیستگاههای ساحلی و پهنههای کمارتفاع اشاره میشود. زیستگاههای رایج شامل جنگلهای خشک تا نیمهمرطوب، حاشیهٔ جنگلها، بوتهزارهای ساحلی و خاکهای شنی یا آهکی است؛ جایی که تحمل نسبتاً بالایی به خشکی و شوری میتواند مزیت اکولوژیک ایجاد کند.
تاریخچه کشف و نامگذاری علمی
نامگذاری این گیاه در چارچوب سنت ردهبندی کلاسیک پس از گسترش کاوشهای گیاهشناسی در قاره آمریکا انجام شد. صفت گونهای obtusifolium به معنای «دارای برگهای با انتهای کند» است و به یک شاخص ریختشناسی مهم در تشخیص آن اشاره دارد. ثبتهای هرباریومی و توصیفهای فلورستیکی نقش اصلی را در تثبیت مفهوم گونه و پراکنش آن داشتهاند.
نامهای رایج و کاربرد نامها
در کنار نام فارسی «آلوی جنگلی»، این گیاه در حوزههای مختلف اسپانیاییزبان و انگلیسیزبان ممکن است با نامهای محلی متعددی شناخته شود که معمولاً به میوهٔ آلو-مانند یا سختی چوب اشاره دارند. برای جلوگیری از ابهام میان نامهای محلی، نام علمی Sideroxylon obtusifolium دقیقترین شناسه در منابع علمی است.
خصوصیات - معرفی
"آلوی جنگلی" درختی است از خانواده ی ساپوتاسه (Sapotaceae) که به صورت تجاری از چوب آن استفاده می شود. این درختان بومی آمریکای جنوبی، بخش هایی از برزیل، آرژانتین و پاراگوئه است.
درختان آلوی جنگلی تا حدود 5 تا 8 متر ارتفاع رشد خواهند کرد. چوب آنها زرد مایل به سرخ، درخشنده و فاقد عطر می باشد.
این درختان خزان کننده یا نیمه خزان کننده هستند.
میوه هایی کوچک و به رنگ ارغوانی در جنگل های آمریکای جنوبی تولید می کنند. میوه های کاملاً رسیده به رنگ ارغوانی تیره بوده و دارای پالپی سبز رنگ و نیمه شفاف با طعمی شیرین و آبدار است. این میوه ها در مناطق بومی طی ماه های ژانویه تا فوریه می رسند.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نیاز
خاک های مرطوب و جنگلی
این درختان عموماً در جنگل های آمریکای جنوبی می رویند و برای رشد بهتر به خاک های مرطوب و جنگلی نیاز داشته و از نظر نیاز نوری نیز به نور کامل تا متوسط یا به همراه سایه ی پراکنده احتیاج دارند.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
میوه های این درختان به مصرف تازه خوری می رسند. معمولاً این درختان به صورت خودرو رشد می کنند و کشت نمی شوند، بنابراین میوه ها نیز از درختان خودرو جمع آوری می گردند.
علاوه بر میوه ها، چوب این درختان نیز ارزشمند بوده و در ساخت و ساز مورد استفاده قرار می گیرد.
مقابله به آفات آلوی جنگلی
آفات مهم آلوی جنگلی (Sideroxylon obtusifolium)
آفات اصلی این گیاه شامل شپشکهای سپردار، شتهها و لارو برخی شبپرهها هستند.
شپشکها با مکیدن شیره، برگها را زرد و رشد را کند میکنند.
شتهها سبب پیچیدگی و چسبندگی برگ شده و رشد سرشاخهها را متوقف میسازند.
لارو شبپرهها برگها را میجوند و در طغیان شدید، تاج درخت تنک میشود.
برای کنترل این آفات، ابتدا باید پایش منظم در بهار و تابستان انجام شود.
استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و بالتوریها در مبارزه زیستی بسیار مؤثر است.
در صورت نیاز، محلولپاشی روغن ولک و صابون حشرهکش در اوایل آلودگی توصیه میشود.
از مصرف بیرویه حشرهکشهای شیمیایی باید خودداری کرد تا مقاومت ایجاد نشود.
بیماریها و روشهای پیشگیری
بیماریهای قارچی مانند لکهبرگی و پوسیدگی ریشه در خاکهای سنگین و مرطوب مشاهده میشوند.
علائم شامل لکههای قهوهای روی برگ، ریزش زودرس و زوال تدریجی شاخهها است.
زهکشی مناسب خاک، آبیاری منظم و پرهیز از غرقاب، مهمترین راههای پیشگیری هستند.
در موارد شدید میتوان از قارچکشهای مسدار به صورت دورهای استفاده کرد.
نحوه تکثیر آلوی جنگلی
تکثیر درختان آلوی جنگلی عموماً از طریق کشت بذرها و توسط پرندگان یا سایر موجودات صورت می گیرد.