گل حسرت - بومی ایران

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Colchicum szovitsii از تیرهٔ Colchicaceae و جنس Colchicum است و در فارسی به نام «گل حسرت» شناخته می‌شود. این گونه ابتدا در سدهٔ نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی از نواحی قفقاز و فلات ایران توصیف شد. وجود آلکالوئید کلشیسین در بخش‌های مختلف گیاه، ویژگی شاخص این جنس است.

گستره بومی و زیستگاه

گل حسرت سویتسکی بومی ایران، قفقاز و بخش‌هایی از آناتولی است. در ایران، در نواحی کوهستانی زاگرس و البرز، چراگاه‌های مرطوب و دامنه‌های نیمه‌سایه‌رو دیده می‌شود. این گونه بیشتر در خاک‌های نسبتاً سنگلاخی، با رطوبت زمستانه و تابستان‌های خشک استقرار می‌یابد.

ویژگی‌های بوم‌شناختی و تاریخچه پژوهش

این گیاه پیازدار پایا است که در اواخر زمستان تا اوایل بهار گل می‌دهد، در حالی‌که برگ‌ها اندکی بعد ظاهر می‌شوند. الگوی رویشیِ معکوس (گل‌دهی پیش از برگ‌دهی) سازگاری مهمی با اقلیم سرد تا نیمه‌خشک منطقه است. از اواخر قرن نوزدهم، گل حسرت به‌عنوان منبع طبیعی کلشیسین در فارماکوگنوزی بررسی شده و در فلورهای کلاسیک ایران و قفقاز به‌خوبی مستندسازی شده است.

خصوصیات - معرفی

گل های این گونه در بهار (فروردین و اردیبهشت) ظاهر می شود. از مشخصات مهم آن وجود دوبرگ راست است که با گل ها ظاهر می شود. رویشگاه آن چمنزارهای مرطوب می باشد. گل های سفید متمایل به صورتی و یاسی دارد. در رشته کوههای زاگرس و البرز می روید. 

شرایط نگهداری گل حسرت - بومی ایران

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 5-15 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز با اکثر خاکها سازگار می باشد.

زیستگاه و الگوی رشد

Colchicum szovitsii (گل حسرتِ بومی ایران) معمولاً در نواحی کوهپایه‌ای و مراتع باز رشد می‌کند و با چرخهٔ فصلی سازگار است؛ بخش هوایی در زمان‌های خنک و مرطوب فعال‌تر بوده و پیاز (کورم) در دوره‌های گرم‌تر در حالت رکود قرار می‌گیرد. شبیه‌سازی فصل‌های طبیعی (پاییز/زمستان خنک و بهار معتدل) کلید موفقیت در کشت آن است.

دما

این گونه دماهای خنک تا معتدل را ترجیح می‌دهد. بهترین عملکرد معمولاً در بازهٔ حدود ۵ تا ۲۰ درجهٔ سانتی‌گراد در فصل رشد مشاهده می‌شود. گرمای شدید طولانی‌مدت می‌تواند رشد را متوقف کرده و خطر پوسیدگی کورم را در صورت آبیاری بالا افزایش دهد؛ در تابستان بهتر است محیط گرم اما خشک‌تر باشد.

نور

نور فراوان برای رشد سالم ضروری است. شرایط آفتاب ملایم تا نیم‌سایه ایده‌آل است؛ در مناطق با تابستان بسیار داغ، نیم‌سایهٔ روشن از تنش گرمایی و سوختگی برگ جلوگیری می‌کند. در محیط‌های کم‌نور، گل‌دهی و قدرت ذخیره‌سازی کورم کاهش می‌یابد.

رطوبت و آبیاری

در فصل رشد، رطوبت خاک باید یکنواخت و «نمناک» باشد، نه خیس. زهکشی قوی مهم‌ترین عامل پیشگیری از پوسیدگی است. در دورهٔ رکود (معمولاً پس از زرد شدن برگ‌ها)، آبیاری باید به حداقل برسد تا کورم در خاک نسبتاً خشک استراحت کند.

خاک و بستر کشت

خاک سبک تا متوسط با بافت لومی-شنی و مواد آلی متعادل مناسب است. افزودن شن شسته/پرلیت برای افزایش زهکشی توصیه می‌شود. خاک‌های سنگین و رسیِ ماندآب‌دار نامناسب‌اند. pH نزدیک خنثی تا کمی قلیایی (حدود ۶.۵ تا ۸) معمولاً قابل‌قبول است.

گل حسرت سورنجان

شعله لیلی سورنجان