سورنجان

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Colchicum varians از تیرهٔ Colchicaceae و از جنس Colchicum است که در فارسی با نام «سورنجان» شناخته می‌شود. نام جنس از منطقهٔ باستانی کولخیس در حاشیه دریای سیاه گرفته شده است. این گونه از گونه‌های پیازدار پایا با گل‌دهی پاییزی تا اوایل زمستان است.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی و زیستگاه

سورنجان متغیر (C. varians) پیاز یا کورم زیرزمینی، گل‌های بنفش تا صورتی و پرچم‌های مشخص دارد. برگ‌ها معمولاً پس از گل‌دهی ظاهر می‌شوند. زیستگاه طبیعی آن دامنه‌های کوهستانی، مراتع نیمه‌مرطوب و خاک‌های نسبتاً سنگلاخی است. این گیاه اغلب در ارتفاعات متوسط تا بالای ناحیه مدیترانه شرقی می‌روید.

پراکنش جغرافیایی و تاریخچه مطالعه

پراکنش اصلی C. varians در شرق مدیترانه، به‌ویژه بخش‌هایی از ترکیه، قفقاز و نواحی مجاور گزارش شده است. در فلورهای منطقه، این گونه به دلیل تنوع ریختی با گونه‌های نزدیک، بارها بازبینی تاکسونومیک شده است. از قرن نوزدهم، گیاه‌شناسان اروپایی سورنجان‌ها را در قالب مطالعات فلورستیک و دارویی به‌طور گسترده توصیف کرده‌اند.

خصوصیات - معرفی

گل های آنها بدون ساقه و شبیه گل زعفران است که در پاییز می شکفد و به آنها زعفران پاییزه یا چمنزار گفته می شود. میوه آنها پوشینه سه حجره ای است که در بهار، زمانی که برگ ها ظاهر می شوند، می رسند. گل حسرت در پاییز گل می دهد، گل های این گیاه در آغاز بهار به میوه تبدیل می شود بنابراین این گیاه در بهار فاقد گل می باشد و به همین دلیل است که آن را گل حسرت نامیده اند. گیاهی علفی، پایا، دارای پیاز یا غده زیر زمینی است. تعداد گلبرگ های در هر گل 6 عدد است. گلبرگ ها به شکل مستطیل مایل به بیضی کشیده به طول یک تا 3 سانتی متر و هر کدام دارای 7 تا 9 رگ موازی هستند. گلبرگ ها به طور مستقیم در انتهای جام قرار گرفته اند و در قاعده با هم یکی شده اند. 

شرایط نگهداری سورنجان

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 15-18 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز در دشت ها و کوهپایه ها

این گیاه خاک شنی، ماسه ای، غنی و خوب زهکشی شده نیاز دارد. پی اچ خاک بهتر است بین 6 تا 7.5 باشد. نیاز به نور آفتابی و نیم سایه دارد، این گیاه زمانی که در سایه قرار دارد گلدهی خوبی نخواهد داشت. این گیاه متعلق به دمای معتدل و مرطوب است و دمای حدود 18 درجه سانتیگراد برای این گیاه مناسب است. بهتر است در معرض سرما قرار نداشته باشد.  

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

بوییدن گل سورنجان باعث باز شدن بینی و از بین رفتن سردرد می شود. باعث از بین رفتن بیماری نقرس می شود. موثر در درمان روماتیسم، موثر در درمان سیاتیک. در طب سنتی ایران برای معالجه سیاتیک این گیاه تجویز می گردد. 

نحوه تکثیر سورنجان

تخمدان دارای سه برچه متصل به هم است که در هر برچه تعداد زیادی تخمک وجود دارد. تخمدان منتهی به سه خامه است و سه کلاله آزاد دارد. تخمدان در زیر خاک و کنار پیاز قرار دارد. میوه پوشینه ای و به شکل مستطیل مایل به بیضی نوک تیز، صاف و دارای سه حفره کپسول مانند محتوی بذر است. میوه خشک شده به رنگ قهوه ای تیره و خالدار می شود. درون هر حفره میوه 60 تا 80 بذر وجود دارد. بذرها، کروی یا بیضی، به رنگ قهوه ای تیره تا روشن و به قطر یک تا 3 میلیمتر هستند. 

هشدار - عوارض جانبی

مقدار مصرف این گیاه حداکثر 5.2 گرم است و بیش از این مقدار سمی است. 

گل حسرت گل حسرت - بومی ایران

گل حسرت - بومی ایران شعله لیلی