این گیاه با نام علمی Rhododendron cumberl و نام مرسوم (Cumberland Azalea) که به فارسي رودودندرون کامبرلند ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی جنوبشرق ایالات متحده آمریکا، بهویژه در ایالتهای تنسی و کنتاکی، در دامنههای مرطوب و جنگلهای سایهدار مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی اسیدی، مرطوب با زهکشی خوب، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی (حدود 4.5 تا 6)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Rhododendron cumberl
نام لاتين
Cumberland Azalea
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
رودودندرون کامبرلند (Rhododendron cumberlandense) گونهای از سرده Rhododendron در خانواده اریکاسه (Ericaceae) است. این خانواده شامل گیاهان اسیدیپسند مانند اریکا، آربوتوس و ازالیاست. در منابع فلوری، این گونه را معمولاً در گروه ازالیاهای برگریز (Deciduous azaleas) طبقهبندی میکنند. از نظر خاستگاه فرگشتی، رودودندرونها به گیاهان جنگلهای کوهستانی و مهآلود نیمهگرم تا سرد تعلق دارند که به خاکهای فقیر از کلسیم ولی غنی از مواد آلی خو گرفتهاند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زادگاه اصلی رودودندرون کامبرلند ناحیه آپالاشین در شرق ایالات متحده است. پراکنش آن عمدتاً در ایالتهایی چون تنسی، جورجیا، آلاباما و کارولیناها گزارش شده است. این گونه اغلب در شیبهای جنگلی، درههای مرطوب و حاشیه چشمهها میروید؛ جایی که مه، بارش بالا و زهکش مناسب فراهم است. خاک بومی آن عمیق، اسیدی، شنی تا لومی و غنی از لایه ضخیم برگپوش (لیتر) است که نقش مهمی در حفظ رطوبت و اسیدیته دارد.
زیستگاه و بوماکولوژی
رودودندرون کامبرلند بخشی از جوامع جنگلهای مختلط پهنبرگ-سوزنیبرگ است و در زیرسایه درختانی چون بلوط، صنوبر و شاخگوزنی رشد میکند. این گونه با ریشههای کمعمق و همزیستی قارچی (مایکوریزا) سازگار شده تا در خاکهای کممواد غذایی زنده بماند. گلدهی آن در بهار تا اوایل تابستان، منبع مهم شهد برای حشرات گردهافشان محلی، بهویژه زنبورهای بومی است و در ساختار شبکههای غذایی جنگل نقش دارد.
تاریخچه کشف و مطالعه
این گونه در اواخر سده نوزدهم توسط گیاهشناسان آمریکایی توصیف شد و نام «کامبرلند» به رشتهکوهها و فلات کامبرلند در محدوده پراکنش طبیعی آن اشاره دارد. از همان اوایل قرن بیستم، وارد باغهای گیاهشناسی و برنامههای اصلاح ژنتیکی ازالیا شد. مطالعات فلوری و فیلوژنتیکی جدید نشان دادهاند که رودودندرون کامبرلند در تشکیل گروهی از هیبریدهای باغی نقش ژنتیکی مهمی داشته است. این پژوهشها به درک بهتر تطابق رودودندرونها با خاکهای اسیدی و اقلیم کوهستانی کمک کردهاند.
خصوصیات - معرفی
ساقه و فرم رویشی
رودودندرون کامبرلند یک درختچه همیشهسبز با قامت نسبتاً کوتاه تا متوسط است که معمولاً بین ۱ تا ۲ متر ارتفاع میگیرد. ساقهها چوبی، منشعب و نسبتاً متراکماند و تاجی گنبدی یا اندکی گسترده ایجاد میکنند. پوست ساقههای مسن قهوهای تا خاکستری و کمی پوستهپوسته است، در حالیکه شاخههای جوان سبز تا قهوهای مایل به قرمز و نسبتاً نرمترند. آرایش متراکم شاخهها، ظاهری پرپشت و بوتهای به گیاه میدهد.
برگها
برگها ساده، چرمی و همیشهسبز هستند و اغلب شکل بیضوی تا بیضوی-کشیده دارند. طول برگها معمولاً بین ۳ تا ۷ سانتیمتر است و عرض آنها کمتر از طول، با انتهای نوکتیز یا کمی گرد. سطح فوقانی برگ سبز تیره، براق و نسبتاً صاف است، در حالیکه سطح زیرین میتواند سبز روشنتر، کمی خاکستری یا همراه با کرکهای ظریف باشد. حاشیه برگها معمولاً صاف (بدون دندانه) و رگبرگ میانی روی سطح زیرین برجستهتر دیده میشود.
گلها
گلهای رودودندرون کامبرلند در گلآذینهای خوشهای یا چتری در انتهای شاخهها ظاهر میشوند. هر گل شکل قیفی تا زنگولهای دارد و از چند گلبرگ بههمپیوسته تشکیل شده است. رنگ گلها بسته به واریته میتواند صورتی، ارغوانی تا بنفش کمرنگ باشد و گاهی لکههای تیرهتر در ناحیه حلقه داخلی گل دیده میشود. قطر هر گل معمولاً ۲ تا ۴ سانتیمتر است و پرچمهای باریک و بلند با بساکهای روشن یا مایل به زرد از دهانه گل بیرون میزنند.
میوه و سایر ویژگیهای ظاهری
میوه به صورت کپسول باریک و کشیده است که پس از رسیدن، دانههای ریز را آزاد میکند. برگآرایی گیاه اغلب متناوب یا خوشهای در انتهای شاخههاست و تجمع برگهای چرمی و گلهای رنگین در رأس شاخهها، جلوه زینتی چشمگیری ایجاد میکند.
شرایط نگهداری رودودندرون کامبرلند
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی اسیدی، مرطوب با زهکشی خوب، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی (حدود 4.5 تا 6)
|
دما و اقلیم مناسب رودودندرون کامبرلند
رودودندرون کامبرلند گیاهی خنکپسند است و در اقلیمهای معتدل با تابستانهای ملایم بهترین رشد را دارد. دامنه دمایی ایدهآل برای این گونه حدود ۱۵ تا ۲۳ درجه سانتیگراد است و در برابر گرمای شدید بالای ۳۰ درجه آسیبپذیر میشود. در زمستان، تحمل سرمای ملایم را دارد، اما یخبندانهای طولانی و باد سرد میتواند به جوانهها و ریشهها صدمه بزند؛ بنابراین کاشت در محلهای نسبتاً محافظتشده توصیه میشود.
نور و شدت روشنایی
نور نیمسایه بهترین شرایط نوری برای رودودندرون کامبرلند است. این گیاه در زیر سایه درختان بلند یا در موقعیت شرقی که آفتاب ملایم صبح را دریافت میکند، عملکرد مطلوبی دارد. آفتاب شدید ظهر، بهویژه در مناطق گرم و خشک، موجب سوختگی برگها، کاهش گلدهی و تنش آبی میشود. در محیطهای بسیار کمنور نیز بوته کمپشت شده و تعداد گلها کاهش مییابد.
رطوبت هوا و آبیاری
رودودندرون کامبرلند به رطوبت هوای نسبتاً بالا نیاز دارد و در هوای خشک دچار قهوهای شدن حاشیه برگها میشود. بستر خاک باید همیشه کمی مرطوب، اما هرگز غرقاب نباشد. آبیاری منظم با حجم متوسط، بهویژه در فصل رشد، ضروری است. استفاده از آب با سختی کم و بدون آهک (ترجیحاً باران یا آب سبک) برای پیشگیری از قلیایی شدن خاک توصیه میشود.
خاک، اسیدیته و زهکشی
این گونه کاملاً اسیددوست است و به خاکی اسیدی با pH حدود ۴٫۵ تا ۶ نیاز دارد. بهترین بستر ترکیبی از خاک جنگلی غنی از مواد آلی، پیتماس، و کمی شن یا پرلیت برای افزایش تهویه است. خاک باید سبک، غنی از هوموس و دارای زهکشی بسیار خوب باشد، زیرا ماندن آب در اطراف ریشهها موجب پوسیدگی ریشه و ضعف شدید گیاه میشود.
محافظت در برابر باد و مالچدهی
بادهای سرد و خشک میتوانند باعث تبخیر زیاد و ریزش برگها شوند. کاشت در کنار دیوار، حصار یا در میان بوتههای دیگر برای کاهش تنش باد مناسب است. استفاده از لایه مالچ آلی مانند خاکاره پوسیده، برگ پوسیده یا پوست درخت کاج بر سطح خاک به حفظ رطوبت، اسیدی نگهداشتن خاک و محافظت ریشهها در تابستان و زمستان کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :