پوتریا کایمیتو - معرفی درختان میوه

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/01/14
پوتریا کایمیتو - معرفی درختان میوه
پوتریا کایمیتو Pouteria caimito (خانواده ساپوتاسه) در ایران بیشتر با نام‌های «آبیا/ابی‌یو» و گاه «ساپوت زرد» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های Abiu و Yellow sapote رایج است. این گونه درختی همیشه‌سبز با تاج متراکم و شیرهٔ لاتکسی، برگ‌های ساده، چرمی و براقِ بی‌دندانه (عمدتاً بیضوی-نیزه‌ای) دارد؛ گل‌ها کوچک، سفید تا کرم و اغلب در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند و میوه ستهٔ زرد، تخم‌مرغی تا کروی با پالپ سفید و نرم تولید می‌کند. خاستگاه آن آمازون و شمال آمریکای جنوبی است و در جنگل‌های گرمسیری کم‌ارتفاع می‌روید. برای رشد به دمای گرم و رطوبت بالا، نور کامل تا نیم‌سایه، خاک‌های عمیقِ با زهکشی مناسب و حساسیت به سرما و یخبندان نیاز دارد.

Nargil_Pouteria caimito
نام علمي
Pouteria caimito
نام لاتين
abiu
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پوتریا کایمیتو
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پوتریا کایمیتو
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پوتریا کایمیتو
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پوتریا کایمیتو
خاک های مرطوب و حاصلخیز


"پوتریا کایمیتو" درختی است با تاج هرمی یا گرد که حدود 10 متر نیز طول خواهد داشت که در برخی نواحی به 35 متر نیز می رسد. چوب و پوست این گیاه دارای شیرابه ای به رنگ سفید یا مایل به قرمز است. برگ ها با آرایش متناوب و دارای اندازه های متفاوتی است. این برگ ها تخم مرغی – کشیده، واژتخم مرغی یا بیضوی شکل، به طول 10 تا 20 سانتیمتر و عرض 3 تا 6 سانتیمتر، با نوکی تیز و کوتاه بوده و نیز صاف یا در برخی مواقع دارای کرک های پراکنده هستند. گل ها به صورت منفرد یا در گروه های 2 تا 5 تایی در کنار برگ ها تشکیل می شوند. این گل ها دارای 4 تا 5 لوب، به رنگ سفید یا مایل به سبز و به طول 4 تا 8 میلیمتر هستند. میوه های دارای کرک (در مرحله نابالغی) و تخم مرغی شکل، بیضوی یا گرد به طول 4 تا 10 سانتیمتر هستند. اینه میوه ها در برخی موارد دارای یک نوک تیز می باشند. میوه های بالغ به رنگ زرد کمرنگ، معطر، با گوشتی سفیدرنگ، دارای موسیلاژ، نیمه شفاف، شیرین و دارای 1 تا 4 بذر دوکی شکل می باشند. بذرو به رنگ قهوه ای هستند. واریته های مختلف این گیاهان دارای میوه هایی با اندازه و کیفیت متفاوت هستند.

abiu

شرایط محیط رشد


این گیاه مخصوص نواحی گرمسیری یا نیمه گرمسیری است که در نواحی گرم و مرطوب، بهترین رشد را دارد. در پرو در ارتفاعات بیش از 650 متر و در کلمبیا در ارتفاعات بالاتر از 1900 متر نیز رشد می کند. 
این درخت مناسب خاک های مرطوب و حاصلخیز است. کشت این گیاهان در خاک های آهکی سبب کلروز برگ های آن می شود. 
در اکوادور، میوه ها طی ماه های مارس و آوریل تشکیل می شوند. پس از آن در فروشگاه های برزیل از سپتامبر تا آوریل به فروش می رسند. در فلوریدا، میوه ها در اکتبر به بلوغ می رسند.

Pouteria caimito

مقابله به آفات پوتریا کایمیتو


آفات رایج

در پوتریا کایمیتو، شپشک‌های آردآلود و سپردار با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی برگ، ضعف عمومی و ترشح عسلک می‌شوند که به رشد کپک دوده‌ای می‌انجامد. مگس‌های میوه نیز با تخم‌ریزی روی میوه، موجب لکه‌های نرم و ریزش زودرس می‌شوند. کنه‌ها در هوای گرم و خشک، نقره‌ای شدن سطح برگ و کاهش رشد را تشدید می‌کنند.


روش‌های کنترل آفات

بهداشت باغ و پایش هفتگی، پایه اصلی کنترل است. برای شپشک‌ها، هرس شاخه‌های آلوده، شست‌وشوی برگ‌ها و استفاده از روغن‌های باغبانی یا صابون حشره‌کش در زمان مشاهده آلودگی توصیه می‌شود. برای مگس میوه، جمع‌آوری و دفن/انهدام میوه‌های آلوده، نصب تله‌های جلب‌کننده و بسته‌بندی میوه‌ها با کیسه‌های محافظ مؤثر است. در مدیریت کنه، افزایش رطوبت نسبی، آبیاری منظم و در صورت نیاز کاربرد کنه‌کش‌های کم‌خطر طبق برچسب انجام شود.


امراض مهم

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از اوومیست‌ها) در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد دیده می‌شود و با پژمردگی، زردی و کاهش رشد همراه است. لکه‌برگی‌های قارچی می‌توانند لکه‌های قهوه‌ای و ریزش برگ ایجاد کنند. همچنین کپک دوده‌ای معمولاً ثانویه و مرتبط با عسلک آفات مکنده است.


پیشگیری و درمان بیماری‌ها

زهکشی مناسب، جلوگیری از ماندابی شدن و ضدعفونی ابزار هرس، مؤثرترین راه پیشگیری است. در پوسیدگی ریشه، کاهش آبیاری، بهبود زهکشی و استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های مجازِ مخصوص عوامل خاکزاد کاربرد دارد. برای لکه‌برگی، حذف برگ‌های آلوده، افزایش گردش هوا و در صورت شدت، محلول‌پاشی قارچ‌کش‌های حفاظتی مطابق دستور توصیه می‌شود.

پوتریا کایمیتو

نحوه تکثیر پوتریا کایمیتو


در برزیل، بذرها ابتدا شسته شده و سپس در سایه خشک شده و سپس کشت می شوند. بذور در عمق حدود 5 سانتیمتری کشت خواهند شد. این بذرها پس از 15 تا 20 روز جوانه خواهند زد. نهال های بذری پس از گذشت حدود 2 هفته به ارتفاع 10 سانتیمتر رسیدند. فاصله کشت نهال های بذری 6 متر در 5 متر است. یک سال پس از کشت نهال های بذری، شاخه های اضافی را هرس می کنند. میوه دهی گیاهان جدید پس از سه سال صورت می گیرد. 

abiu

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

ارزش غذایی:

هر 100 گرم از میوه های این گیاه حاوی 95 کالری انرژی، 74.1 گرم آب، 2.1 گرم پروتئین، 1.1 گرم لیپید، 22 گرم چربی، 3 گرم فیبر، 0.7 گرم خاکستر، 96 میلیگرم کلسیم، 45 میلیگرم فسفر، 1.8 میلیگرم آهن، 0.2 میلیگرم ویتامین ب1، 0.2 میلیگرم ویتامین ب2، 3.4 میلیگرم نیاسین و 49 میلیگرم اسکوربیک اسید می باشد. همچنین دارای آمینواسیدهایی نظیر 316 میلیگرم لیزین، 178 میلیگرم متیونین، 219 میلیگرم ترونین و 57 میلیگرم تریپتوفان در هر گرم نیتروژن است.

پوتریا کایمیتو - معرفی درختان میوه

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس ساپودیلا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره ساپوتاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 6 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید