نام علمي
Polyscias fruticosa
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Polyscias fruticosa با نام علمی Polyscias fruticosa (L.) Harms از خانوادهٔ Araliaceae (آرالیا) است؛ همان خانوادهای که جنسهایی مانند Hedera و Schefflera را نیز دربر میگیرد. این گونه در جنس Polyscias قرار دارد که با برگهای پرمانند و شاخهزایی متراکم شناخته میشود.
منطقهٔ بومی و زیستگاه طبیعی
خاستگاه این گیاه عمدتاً جنوبشرق آسیا است و حضور طبیعی/بومی آن در نواحی گرم و مرطوبِ پیرامون هندچین و مجمعالجزایرهای نزدیک گزارش میشود. زیستگاه مطلوب آن زیرآشکوب جنگلهای نیمهسایه، حاشیهٔ جنگلها و مناطق با رطوبت جوی بالا و خاکهای سبکِ غنی از مواد آلی است؛ جایی که نور فیلترشده و دمای یکنواخت فراهم باشد.
تاریخچهٔ نامگذاری و شناخت علمی
این گونه ابتدا در ادبیات گیاهشناسی با نام Panax fruticosus توصیف شد و سپس در بازنگریهای ردهبندی به جنس Polyscias منتقل گردید. انتقال به Polyscias بازتابی از پیشرفت در شناخت ویژگیهای ریختشناسی خانوادهٔ Araliaceae و تفکیک دقیقتر جنسها در سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی است.
نامهای رایج محلی و جهانی
در فارسی معمولاً با نام مینگ آرالیا شناخته میشود. در منابع انگلیسی از نامهای Ming aralia و گاهی Parsley aralia یاد میکنند که به شباهت ظاهری برگها به جعفری اشاره دارد. در برخی مناطق جنوبشرق آسیا نیز نامهای محلی متعددی برای آن بهکار میرود که بسته به زبان و گویش منطقه متفاوت است.
خصوصیات - معرفی
گیاه "مینگ آرالیا" گیاهی دولپه، چند ساله، همیشه سبز، درختچه ای یا درختانی پاکوتاه و بومی هندوستان می باشد. این گیاه نسبتاً کندرشد بوده ولی می تواند تا حدود یک تا دو متر ارتفاع نیز رشد کند.
برگ ها به رنگ سبز تیره و با ساختاری براق می باشند. این برگ ها دارای سه برگچه ی سوزنی شکل و جدا از هم هستند. برگ های منفرد دارای اشکال متنوع از تخم مرغی کشیده تا نیزه ای شکل می باشند. و حدود 10 سانتیمتر نیز طول دارند.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
16 تا 29 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
خاک هایی با مواد غذایی کافی
مینگ آرالیا به صورت خودرو در چندین کشور از جنوب شرقی آسیا و جزایر گرمسیری نواحی اقیانوس آرام رشد می کنند.
این گیاه معمولاً در نواحی با آب و هوای دارای رطوبت متوسط و با دمای 16 تا 29 درجه سانتیگراد (60 تا 85 درجه فارنهایت) پرورش می یابد.
مینگ آرالیا عادت رشد طویل ندارد ولی در صورت کوتاه تر نگه داشتن، می توان در فصل بهار آن را هرس نمود. حتی با هرس مناسب می توان از آن برای تهیه ی بونسای نیز استفاده کرد.
به نور کامل خوشید نیاز دارد اما می توان سطوح مختلفی از نور کم تا نور بسیار زیاد را تحمل کند.
به آبیاری کامل نیاز دارد. ولی باید بین دو آبیاری، حدود 5 سانتیمتر از بخش بالایی خاک خشک شود.
از نظر رطوبت به آب و هوایی با رطوبت متوسط تا بالا نیازمند است. در صورت خشک بودن هوا، اسپری و ایجاد مه پاش در صبح می تواند به رشد مناسب گیاه کمک کند.
خاک مناسب برای بستر کشت، پیت ماس به همراه پرلیت می باشد. همچنین استفاده از کودهای مایع NPK به نسبت های 10-10-10 از بهار تا پاییز می تواند برای رشد آن مفید باشد. دلیل زرد شدن برگ های جوان در این گیاهان نیز عدم وجود مواد مغذی در خاک است.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
در کشورهای آسیایی از برگ های این گیاه به عنوان مقوی، ضدعفونی کننده، ضد سم و نیز تهیه ی پمادهای آنتی باکتریال استفاده می شود.
همچنین بر اساس تحقیقات مشخص شده که برگ های این گیاهان به عمل بهتر هضم و دستگاه گوارش نیز کمک می کنند.
ریشه های این گیاهان به عنوان مدر، تب بر، ضد اسهال خونی، بهبود دردهای عصبی و دردهای رماتیسمی مؤثر می باشند.
در آزمایشی که بر روی موش ها صورت گرفت مشخص شد که عصاره ی حاصل از ریشه های این گیاه سبب افزایش طول عمر در این جانوران گردید.
از برگ این گیاهان برای تهیه ی یک نوع ادویه استفاده می شود.
علاوه بر اهداف دارویی، از این گیاهان به عنوان گیاهانی زینتی در پارک ها و فضاهای سبز نیز استفاده می گردد.
مقابله به آفات مینگ آرالیا
آفات رایج مینگ آرالیا (Polyscias fruticosa)
شپشکهای آردآلود بهصورت تودههای پنبهای روی ساقه و زیر برگها دیده میشوند و باعث زردی و ریزش برگ میگردند. برای کنترل، ابتدا با پنبه آغشته به الکل لکهها را پاک کرده، سپس از محلول صابون حشرهکش یا روغن ولک استفاده کنید. کنههای تارعنکبوتی نیز در هوای خشک فعال میشوند؛ مهپاشی منظم و شستوشوی برگها جمعیت آنها را کاهش میدهد.
شتهها و مگس سفید با مکیدن شیره برگ، رشد گیاه را کند میکنند. تهویه مناسب، دوش ملایم آب و تکرار حشرهکشهای گیاهی مانند عصاره نیم (neem) روشهای مؤثر و کمخطر هستند.
بیماریها و ناهنجاریها
پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری بیش از حد و خاک سنگین است؛ نشانهها شامل پژمردگی، زردی عمومی و بوی بد از گلدان است. برای پیشگیری، از خاک سبک و زهکش قوی استفاده کرده و فقط هنگام خشکی سطح خاک آبیاری کنید. برگریزی ناگهانی اغلب بر اثر شوک دمایی، جابهجایی مکرر یا نور نامناسب رخ میدهد.
برگهای لکهدار یا با حاشیه سوخته میتواند نتیجه تجمع املاح یا استفاده از کود غلیظ باشد؛ آبیاری سنگین برای شستوشوی خاک و کاهش دفعات کوددهی کمککننده است. ضدعفونی ابزار هرس و پرهیز از خیسکردن مداوم برگها خطر بیماریهای قارچی را کم میکند.
نحوه تکثیر مینگ آرالیا
تکثیر این گیاه از طریق ریشه دار کردن قلمه های آنها صورت می گیرد. به این صورت که حدود 10 سانتیمتر از ساقه های انتهایی را در اواخر بهار یا تابستان بریده و در بستر مناسب ریشه زایی قرار می دهند. استفاده از هورمون های ریشه زایی قبل از کشت نیز می تواند به افزایش سرعت و درصد ریشه دهی قلمه ها کمک کند.