۱۴۰۴ ششم دی

درخت ماست هندی

این گیاه با نام علمی Polyalthia longifoli و نام مرسوم (Indian Mast Tree) که به فارسي درخت ماست هندی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Annonaceae بومي بومی شبه‌قاره هند و سریلانکا؛ جنگل‌های گرمسیری و مناطق کم‌ارتفاع مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های لومی تا لومی‌شنی با زهکشی خوب؛ غنی از مواد آلی؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌های گیاه‌شناسی

Polyalthia longifolia با نام رایج «درخت ماست هندی» یا False Ashoka متعلق به تیره Annonaceae (خانواده‌ی لفافیان/آنوناها) است. این گیاه در رده Magnoliopsida و راسته Magnoliales قرار می‌گیرد. جنس Polyalthia شامل ده‌ها گونه درختی گرمسیری است که بسیاری از آن‌ها به دلیل برگ‌های براق و عطر گل‌ها شناخته می‌شوند. نام گونه‌ای longifolia به معنی «برگ‌بلند» است و به شکل باریک و کشیده برگ‌ها اشاره دارد.

منطقه بومی و گسترش جغرافیایی

خاستگاه اصلی Polyalthia longifolia شبه‌قاره هند است و به‌ویژه در جنوب هند، سری‌لانکا و نواحی استوایی شبه‌قاره به طور بومی رشد می‌کند. این گونه به دلیل تحمل نسبی به گرما و آلودگی هوا، در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان، از جمله آسیای جنوب‌شرقی، آفریقا و بخش‌هایی از آمریکای لاتین، به عنوان درخت زینتی و خیابانی کاشته شده است. گسترش وسیع امروزی آن بیشتر ناشی از کشت انسانی است تا انتشار طبیعی.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه طبیعی Polyalthia longifolia جنگل‌های گرمسیری مرطوب و حاشیه جنگل‌ها در ارتفاعات پایین تا متوسط است. این درخت در خاک‌های عمیق، زهکشی‌دار و نسبتاً حاصلخیز بهترین رشد را دارد، اما نسبت به طیفی از شرایط شهری نیز سازگار است. تاج ستونی و همیشه‌سبز آن، پناهگاه مناسبی برای پرندگان و حشرات گرده‌افشان فراهم می‌کند. برگ‌های متراکم این گونه نقش مؤثری در کاهش سر و صدا و جذب گرد و غبار شهری دارند.

تاریخچه استفاده و اهمیت فرهنگی

Polyalthia longifolia در هند از دیرباز به عنوان درخت تشریفاتی و مذهبی در معابد، کاخ‌ها و محوطه‌های تاریخی کاشته می‌شده است. فرم طبیعی باریک و منظم آن باعث شده در طراحی باغ‌های سنتی هندی و سپس در باغ‌آرایی مدرن بسیار محبوب شود. در طب سنتی مناطق مختلف، بخش‌هایی از این گیاه برای تهیه فرآورده‌های درمانی مورد توجه بوده است، هرچند کاربردهای دارویی آن نیازمند ارزیابی علمی دقیق و مطالعات فارماکولوژیک گسترده‌تر است.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی ریخت‌شناسی Polyalthia longifolia

Polyalthia longifolia درختی همیشه‌سبز از تیره Annonaceae است که عادت رشدی ستونی و باریک دارد. فرم کلی تاج درخت دوکی–ستونی و به‌صورت چند طبقه‌ای از شاخه‌های آویخته است که ظاهری منظم و استوانه‌ای ایجاد می‌کند.

ساقه و تنه

تنه اصلی راست، باریک و نسبتاً صاف است و می‌تواند در شرایط مناسب تا حدود ۱۰–۱۵ متر یا بیشتر رشد کند. پوست تنه به رنگ قهوه‌ای تا خاکستری تیره است و در گیاهان جوان صاف، اما در نمونه‌های مسن‌تر کمی شیاردار و ترک‌دار می‌شود. شاخه‌ها به‌صورت افقی تا مایل با خمیدگی رو به پایین آرایش یافته‌اند و ظاهری آبشاری به درخت می‌دهند.

برگ

برگ‌ها ساده، متناوب و چرمی‌مانند هستند. شکل برگ‌ها باریک، کشیده و سرنیزه‌ای تا خطی–لنسیولاتی با طول حدود ۱۲–۲۰ سانتی‌متر و عرض ۲–۳ سانتی‌متر است. نوک برگ‌ها کشیده و باریک و قاعده آن‌ها گوه‌ای است. رنگ برگ‌ها در رویه، سبز تیره براق و در زیر، سبز روشن‌تر است. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگ‌های فرعی موازی و منظم دیده می‌شوند. برگ‌های جوان گاهی سبز روشن متمایل به زرد یا برنزی‌اند و با افزایش سن تیره می‌شوند.

گل

گل‌ها کوچک، آویخته و اغلب به‌صورت منفرد یا در گروه‌های چندتایی در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند. گلبرگ‌ها باریک و کشیده‌اند و در ابتدا سبز مایل به زرد بوده و گاهی به‌تدریج زرد کم‌رنگ می‌شوند. هر گل دارای سه کاسبرگ کوچک و سه گلبرگ باریک است که کمی پیچ‌خورده یا خمیده به نظر می‌رسند. اندازه گل‌ها نسبت به ابعاد درخت کوچک است، اما در زمان گل‌دهی تعداد فراوان آن‌ها جلوه ظریفی به تاج می‌بخشد.

میوه و بذر

میوه‌ها از نوع سته‌های کوچک گوشتی هستند که به‌صورت خوشه‌ای روی محور کوتاه تشکیل می‌شوند. رنگ میوه‌ها در ابتدا سبز و در زمان رسیدن به بنفش تیره تا تقریباً سیاه تغییر می‌کند. هر سته معمولاً حاوی یک بذر نسبتاً سخت و بیضوی است.

شرایط نگهداری درخت ماست هندی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های لومی تا لومی‌شنی با زهکشی خوب؛ غنی از مواد آلی؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دمای مناسب برای رشد Polyalthia longifolia

Polyalthia longifolia گیاهی گرمسیری است و در بازه دمایی ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. دمای زیر ۱۰ درجه می‌تواند به برگ‌ها و شاخه‌های جوان آسیب بزند، بنابراین در مناطق سرد لازم است از یخ‌زدگی و بادهای سرد محافظت شود. در فضای آپارتمان، دور کردن گلدان از جریان مستقیم کولر و بخاری برای جلوگیری از تنش حرارتی ضروری است.

رطوبت و آبیاری

این درخت رطوبت نسبی متوسط تا بالا (۵۰ تا ۷۰٪) را می‌پسندد. خشکی طولانی‌مدت باعث ریزش برگ‌ها و کاهش رشد می‌شود. خاک باید همواره کمی مرطوب بماند اما غرق‌آب نشود. آبیاری عمیق و منظم، همراه با خشک شدن سطحی خاک بین دو آبیاری، برای گلدانی‌ها توصیه می‌شود. مه‌پاشی ملایم روی برگ‌ها در فصول گرم، مخصوصاً در محیط‌های خشک، به حفظ شادابی گیاه کمک می‌کند.

نور و محل استقرار

Polyalthia longifolia به نور فراوان غیرمستقیم نیاز دارد. تابش مستقیم و شدید آفتاب ظهر می‌تواند موجب سوختگی حاشیه برگ‌ها شود، اما آفتاب ملایم صبح یا عصر برای آن مناسب است. در فضای باز، کاشت در مکانی با نور فیلترشده (مثل کنار دیوار یا زیر درختان بلندتر) توصیه می‌شود. در محیط داخلی، قرار دادن گلدان نزدیک پنجره روشن جنوبی یا شرقی ایده‌آل است.

خاک و تغذیه

خاک باید سبک، عمیق و با زهکشی خوب باشد. ترکیبی از خاک باغچه سبک، کود دامی پوسیده و شن یا پرلیت محیط مناسبی ایجاد می‌کند. ایستابی آب در خاک مهم‌ترین عامل پوسیدگی ریشه در این گیاه است، بنابراین استفاده از گلدان‌های دارای سوراخ زهکشی الزامی است. افزودن مقدار کمی کمپوست یا کود آلی در اوایل فصل رشد، به افزایش رشد رویشی و سبزینگی برگ‌ها کمک می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

آنونا چریمولا آنونا سالزمانی جانگلساپ آنونا ابريشمي

  محسن شهاب الدین