Parkia javanica SATAW که به فارسی پارکیا جاوانیکا نامیده میشود، گیاهی از خانواده Mimosaceae، بومی اندونزی و جنوب شرق هند می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب دمای محیط: 24 تا 28 درجه سانتیگراد خاک: خاک های شنی تا رسی، خوب زهشکی شده و مرطوب
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Parkia javanica (پارکیا جاوانیکا) یک درخت گرمسیری از تیرهٔ Fabaceae (Leguminosae) و زیرتیرهٔ Caesalpinioideae (گروه Mimosoid) است. این گونه در جنس Parkia قرار میگیرد؛ جنسی که با گلآذینهای کُرهای یا آویخته و تولید نیام (غلاف) شناخته میشود. همانند بسیاری از لگومها، این گروه از نظر بومشناختی در چرخهٔ نیتروژن نقش دارد و در همزیستی با میکروارگانیسمهای تثبیتکنندهٔ نیتروژن میتواند به حاصلخیزی خاک کمک کند.
منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی
این گونه به نواحی جنوب و جنوبشرق آسیا وابسته است و در محدودهٔ گرم و مرطوب موسمی حضور دارد. نام گونه (javanica) به پیوند تاریخی آن با جاوه اشاره میکند، اما پراکنش آن به زیستبومهای هماقلیم در پیرامون نیز گسترش مییابد. درخت معمولاً در کمربندهای کمارتفاع تا میانارتفاع مناطق گرمسیری دیده میشود؛ جایی که فصلهای بارانی و خشک الگوی رشد را تعیین میکنند.
زیستگاه و ویژگیهای اکولوژیک
پارکیا جاوانیکا عمدتاً در جنگلهای همیشهسبز یا نیمههمیشهسبز گرمسیری، حاشیهٔ جنگلها و رویشگاههای ثانویه رشد میکند و میتواند در شرایط خاکی متنوع، بهویژه خاکهای نسبتاً عمیق و زهکشیشده، استقرار یابد. وابستگی آن به اقلیمهای مرطوب باعث میشود تنش سرما و یخبندان از محدودکنندههای اصلی پراکنش باشد.
تاریخچهٔ علمی و منابع نامگذاری
جنس Parkia در ادبیات گیاهشناسی برای درختان لگومیِ نواحی گرمسیری بهکار رفته و گونهٔ P. javanica در چارچوب بررسیهای فلورِ آسیا توصیف و تثبیت شده است. ثبت نام علمی (بنومن) ابزار استاندارد برای ارجاع دقیق به گونه در پژوهشهای فلوریستیک و اکولوژیک است و امکان مقایسهٔ دادهها میان مناطق و منابع را فراهم میکند.
![پارکیا جاوانیکا]()
![پارکیا جاوانیکا]()
خصوصیات - معرفی
گیاه "پارکیا جاوانیکا" درختی در اندازه های متوسط با شاخه های پراکنده و به رنگ قهوه ای است. این گیاه بومی سراسر اندونزی و جنوب شرق هند می باشد.
برگ ها دارای آرایش متناوب، مرکب با 40 تا 80 جفت برگچه، دمبرگ دار با دمبرگی طویل، دارای غدد ترشح کننده در بخش های زیرین و تعداد کمی نیز در بین برگچه های بالایی، آرایش برگچه ها به صورت متقابل، برگچه ها بدون دمبرگ، خطی، داسی یا هلالی و گوشوارک دار هستند.
گل ها به صورت دسته ای در گل آذین های خوشه ای و انبوه با دمگلی طویل، طول خوشه گل آذین 30 تا 40 سانتیمتر و گل های عقیم در بخش های پایینی خوشه می باشد. نهنج گل ها به صورت باریک و با دمگلی به طول 2.5 تا 3 سانتیمتر دیده می شود. گل ها کوچک، براکته ای، کامل، دوجنسی، منظم، اکتینومورف (دارای تقارن شعاعی)، هیپوجینوس، پنج جزیی، تقریباً فنجانی شکل و به رنگ زرد می باشند. کاسه گل دارای پنج کاسبرگ و لوله ای است. جام گل نیز دارای پنج گلبرگ به رنگ زرد است. هر گل دارای 10 پرچم یکپارچه می باشد. تخمدان ها نیز یک برچه ای هستند.
میوه ها دارای غلافی نیمه آبدار، تسمه ای شکل، به طول 25 تا 50 سانتیمتر و عرض 3.5 تا 4 سانتیمتر، صاف و بدون کرک و دارای نوک گرد می باشند. بذرها و پالپ این میوه ها دارای ارزش خوراکی هستند.
زمان گلدهی این گیاهان در طی ماه های اکتبر تا دسامبر و میوه دهی آنها نیز در طی ماه های دسامبر تا آوریل می باشد.
![SATAW]()
![SATAW]()
شرایط نگهداری پارکیا جاوانیکا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
24 تا 28 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک های شنی تا رسی، خوب زهشکی شده و مرطوب
|
خاک مورد نیاز این گیاه، خاک های شنی تا رسی، خوب زهشکی شده و مرطوب است.
از نظر نیاز نوری به مکان های آفتابی تا نیمه سایه نیاز دارد. ولی باید توجه کرد که رشد این درختان در مکان های سایه به خوبی صورت نمی گیرد.
بهترین دما برای پرورش آنها، دماهای بین 24 تا 28 درجه سانتیگراد است. بهتر است از کشت این گیاهان در مناطق سرد اجتناب کرد زیرا نسبت به سرما مقاومت چندانی ندارد.
![Parkia javanica]()
![Parkia javanica]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
بذرها و پالپ میوه های این گیاه دارای ارزش خوراکی هستند. همچنین در بخش هایی از جنوب شرقی آسیا، از غلاف های این گیاه به عنوان سبزی استفاده می شود.
بذرهای له شده یا جوشانده شده این گیاه نیز برای درمان دردهای شکمی مورد استفاده قرار می گیرد.
پالپ میوه ها حاوی 60 درصد وزن میوه قند (مخلوطی از دکستروز و لوولوز)، 0.98 درصد اسید تارتاریک و اسید سیتریک، چربی و آلبینوئیدها است.
آزمایشات فیتوشیمیایی نشان داده که این گیاه همچنین دارای بتاسیتوسترول، اورسولیک اسید (پنتاسیکلیک تری ترپن اسید) و آیریدوئید گلوکوزیدها است.
خواص ضدباکتریایی و ضد سرطانی این گیاهان نیز به اثبات رسیده است.
بخش های مورد استفاده این گیاه، بذرها، غلاف ها، پوست و برگ های آن است.
![پارکیا جاوانیکا - معرفی درختان میوه]()
![پارکیا جاوانیکا - معرفی درختان میوه]()
مقابله به آفات پارکیا جاوانیکا
آفات رایج Parkia javanica
پارکیا جاوانیکا در مناطق گرم و مرطوب ممکن است توسط شتهها، شپشکهای آردآلود و سپردار، تریپس و کنههای تارتن مورد حمله قرار گیرد. زردی برگ، پیچیدگی، چسبندگی سطح برگ (عسلک) و کپک دودهای از نشانههای کلیدی آلودگیهای مکنده است. همچنین لاروهای برگخوار میتوانند باعث سوراخشدن و اسکلتمانند شدن برگها شوند.
برای کنترل، ابتدا هرس بخشهای بهشدت آلوده، شستوشوی شاخوبرگ با آب و صابون کشاورزی، و استفاده از روغنهای باغبانی در زمانهای خنک توصیه میشود. حفظ دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و بالتوریها، پایه مدیریت تلفیقی آفات است. در طغیان شدید، مصرف هدفمند حشرهکشهای کمخطر و انتخابی طبق برچسب، با تناوب ماده مؤثره انجام شود.
امراض و اختلالات مهم
بیماریهای قارچی مانند لکهبرگی و آنتراکنوز میتوانند لکههای قهوهای/سیاه و ریزش برگ ایجاد کنند و در رطوبت بالا تشدید میشوند. پوسیدگی ریشه در خاکهای سنگین و غرقابی شایعتر است و با پژمردگی، توقف رشد و قهوهای شدن ریشهها همراه است. بهبود زهکشی و پرهیز از آبیاری بیش از حد مؤثرترین راه پیشگیری است.
برای مقابله، جمعآوری برگهای آلوده، کاهش خیسماندن شاخوبرگ، فاصلهگذاری مناسب برای جریان هوا و ضدعفونی ابزار هرس ضروری است. در صورت نیاز، قارچکشهای محافظتی یا سیستمیک با نظر کارشناس و بر اساس علائم و شرایط اقلیمی استفاده شود.
![پارکیا جاوانیکا]()
![پارکیا جاوانیکا]()
نحوه تکثیر پارکیا جاوانیکا
Parkia javanica (پارکیا جاوانیکا) در زیستگاههای گرمسیری عمدتاً از طریق بذر تکثیر میشود. گلآذینهای متراکم آن با جلب گردهافشانها (بهویژه حشرات و گاه خفاشها در برخی نواحی) گردهافشانی شده و سپس نیامهای بلند تشکیل میگردد. بذرها پس از رسیدن درون غلاف، با ریزش میوه و گاهی با جابهجایی توسط جانوران پخش میشوند. پوسته بذر معمولاً سخت است و این ویژگی میتواند جوانهزنی را تا فراهم شدن شرایط مناسب (رطوبت و دما) به تأخیر بیندازد.
مطمئنترین روش، تکثیر از بذر است. ابتدا بذرها را 12 تا 24 ساعت در آب ولرم بخیسانید؛ در صورت سختبودن پوسته، خراشدهی ملایم (اسکارفیکاسیون) با سنباده نرم میتواند مفید باشد. سپس در بستر سبک و استریل (کوکوپیت+پرلیت) در عمق کم بکارید و دما را حدود 25 تا 30 درجه سانتیگراد با رطوبت یکنواخت حفظ کنید. آبیاری باید منظم ولی بدون غرقابی باشد تا از پوسیدگی جلوگیری شود.
قلمهگیری در بسیاری از لگومها دشوارتر و وابسته به شرایط است؛ با این حال، قلمه نیمهخشبی در هوای گرم و استفاده از هورمون ریشهزایی میتواند شانس ریشهدهی را افزایش دهد.