۱۴۰۴ ششم دی

خیار وحشی کالیفرنیایی

این گیاه با نام علمی Marah macrocarpus و نام مرسوم (Wild Cucumber) که به فارسي خیار وحشی کالیفرنیایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Cucurbitaceae بومي بومی کالیفرنیا و شمال باخا کالیفرنیا؛ به‌طور طبیعی در چاپارال، دامنه‌های سنگلاخی، بیشه‌ها و مناطق با اقلیم مدیترانه‌ای رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک شنی تا لومی سبک با زهکشی خوب؛ تحمل‌پذیر نسبت به خشکی فصلی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8

دانستنیهای علمی

خانواده و رده‌بندی گیاه‌شناسی

Marah macrocarpus که در فارسی گاهی به نام «خیار وحشی کالیفرنیایی» شناخته می‌شود، گونه‌ای چندساله از خانواده Cucurbitaceae (کدوئیان) است. این خانواده شامل خیار، کدو، کدو تنبل و هندوانه نیز می‌شود. جنس این گیاه Marah است که به دلیل میوه‌های خاردار و ریشه‌های غده‌ای بزرگ شناخته می‌شود. این گونه گیاهی گلدار، در تقسیم‌بندی کلی، در راسته Cucurbitales و دولپه‌ای‌های حقیقی قرار می‌گیرد.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه بومی Marah macrocarpus عمدتاً در سواحل غربی آمریکای شمالی، به‌ویژه کالیفرنیا و بخش‌هایی از باخا کالیفرنیا در مکزیک است. این گیاه در اقلیم مدیترانه‌ای، با زمستان‌های مرطوب و تابستان‌های خشک، بسیار سازگار است. گستره ارتفاعی آن از نواحی ساحلی تا دامنه‌های کم‌ارتفاع تپه‌ها و کوهپایه‌ها را دربر می‌گیرد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این گیاه اغلب در بوته‌زارهای مدیترانه‌ای (chaparral)، جنگل‌های بلوطی، حاشیه راه‌ها و بستر رودخانه‌های فصلی رشد می‌کند. ساقه‌های رونده و پیچک‌دار آن بر روی بوته‌ها و درختچه‌های مجاور بالا می‌رود و شبکه‌ای انبوه ایجاد می‌کند. ریشه غده‌ای بزرگ، ذخیره آب و مواد مغذی را بر عهده دارد و گیاه را در برابر خشکی تابستان محافظت می‌کند. میوه‌های خاردار آن حاوی دانه‌های نسبتاً درشت هستند که توسط جانوران پراکنده می‌شوند.

تاریخچه مطالعه و نام‌گذاری

گونه‌های جنس Marah از قرن نوزدهم مورد توجه گیاه‌شناسان فعال در فلور کالیفرنیا قرار گرفتند. نام Marah از واژه عبری «مَره» به معنای «تلخ» مشتق شده و به طعم تلخ و ترکیبات شیمیایی بالقوه سمی ریشه و میوه‌ها اشاره دارد. گونه Marah macrocarpus به دلیل میوه‌های نسبتاً درشت و زبر، از دیگر گونه‌های نزدیک‌خویش متمایز می‌شود. گزارش‌های تاریخی از استفاده محدود بومیان محلی برای مصارف دارویی و آیینی وجود دارد، هرچند به‌علت سمیت، مصرف خوراکی آن توصیه نمی‌شود.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی Marah macrocarpus

Marah macrocarpus یک تاک علفی چندساله از خانواده کدوئیان است که از ریشه‌ریزوم غده‌ای بزرگ و نامنظم منشأ می‌گیرد. این غده‌ها می‌توانند بسیار حجیم شوند و به‌صورت توده‌های ناهموار زیر خاک گسترش یابند و منبع اصلی ذخیره آب و مواد غذایی گیاه در زیستگاه‌های خشک کالیفرنیاست.

ساقه و پیچک‌ها

ساقه‌ها رونده، نرم و شکننده‌اند و می‌توانند چندین متر روی بوته‌ها و سنگ‌ها گسترده شوند. رنگ ساقه معمولاً سبز تا سبز مایل به زیتونی است و با سطحی نسبتاً صاف یا کمی شیاردار دیده می‌شود. بر روی ساقه‌ها پیچک‌های باریک و مارپیچی وجود دارد که به گیاه امکان بالا رفتن و چنگ زدن به تکیه‌گاه را می‌دهد.

برگ‌ها

برگ‌ها متناوب، نسبتاً بزرگ و کف‌دستی‌شکل هستند. هر برگ معمولاً ۵ تا ۷ لوب مثلثی تا تخم‌مرغی دارد که نوک آن‌ها کمی تیز و کناره‌ها گاه اندکی دندانه‌دار است. سطح برگ سبز روشن تا سبز تیره، با رگبرگ‌های برجسته و گاهی کمی خشن است. دمبرگ‌ها بلند بوده و برگ‌ها حالتی افراشته یا آویخته بر روی ساقه‌های رونده ایجاد می‌کنند.

گل‌ها

گل‌ها تک‌پایه‌اند؛ گل‌های نر و ماده جدا ولی بر روی یک گیاه قرار دارند. گل‌ها کوچک تا متوسط، ستاره‌ای‌شکل با ۵ گلبرگ باریک و اغلب سبز مایل به سفید تا سفید مایل به کرم هستند. گل‌های نر در خوشه‌های کوچک ظاهر می‌شوند، در حالی که گل‌های ماده معمولاً منفرد یا کم‌شمار در محور برگ‌ها دیده می‌شوند. بوی ملایم و رنگ نسبتاً کم‌جلب توجه، با زیستگاه طبیعی کم‌پوشش این تاک سازگار است.

میوه و بذر

میوه کپسولی کروی تا تخم‌مرغی است، به رنگ سبز روشن که با خارهای نرم و نسبتاً بلند پوشیده شده است. با رسیدن میوه، رنگ آن متمایل به زرد می‌شود و پوسته نسبتاً ضخیم آن می‌ترکد و دانه‌های قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره و نسبتاً درشت را آزاد می‌کند. ظاهر خاردار و کروی میوه مشخصه بارز این گونه است.

شرایط نگهداری خیار وحشی کالیفرنیایی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی تا لومی سبک با زهکشی خوب؛ تحمل‌پذیر نسبت به خشکی فصلی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8

ویژگی‌های کلی زیستگاه Marah macrocarpus

Marah macrocarpus یا خیار وحشی کالیفرنیایی بومی نواحی مدیترانه‌ای کالیفرنیاست و در دامنه‌های سنگلاخی، حاشیه جنگل‌های بلوط و بستر رودخانه‌های فصلی رشد می‌کند. این گیاه مناسب شرایط نیمه‌خشک و فصول زمستانی ملایم است و در تابستان به خواب می‌رود.

دما و تحمل سرما و گرما

دمای مناسب رشد رویشی در پاییز و زمستان حدود 10 تا 20 درجه سانتی‌گراد است. گیاه غده‌ای و چندساله است و ریشه‌های متورم آن می‌توانند یخبندان‌های کوتاه‌مدت تا حدود -5 درجه را تحمل کنند. در تابستان‌های گرم (بیش از 30 درجه) بخش‌های هوایی معمولا خشک می‌شوند و گیاه به صورت غده زیر خاک باقی می‌ماند.

رطوبت و نیاز آبی

Marah macrocarpus به بارندگی زمستانه و خشکی تابستانه عادت دارد. آبیاری سبک و منظم در فصل رشد (پاییز تا اوایل بهار) و توقف تدریجی آبیاری در اواخر بهار، الگوی طبیعی بارندگی را تقلید می‌کند. رطوبت بالای دائمی در خاک باعث پوسیدگی غده‌ها می‌شود.

نور و مکان کاشت

این گونه در آفتاب کامل تا نیم‌سایه رشد می‌کند. در مناطق ساحلی یا بسیار گرم، نیم‌سایه بعدازظهر مفید است. حداقل 4 تا 6 ساعت نور مستقیم برای رشد مناسب شاخه‌های پیچنده و گل‌دهی ضروری است.

خاک، زهکشی و pH

خاک ایده‌آل، سبک تا متوسط، شنی ـ لومی با زهکشی عالی است. خاک‌های سنگلاخی یا دامنه‌های شیب‌دار طبیعی‌ترین محیط آن هستند. ایستابی آب یا خاک سنگین رُسی، خطر پوسیدگی غده‌ها را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7.5) برای این گیاه مناسب است.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

خیار منفجر کدو تنبل کدو مسمایی / کدو خورشتی چایوت

  محسن شهاب الدین