نام علمي
Sicana odorifera
دانستنیهای علمی
دانستنیهای علمی :
گیاهی زیبا و جذاب از خانواده کدوئیان بوده و نام علمی Cucurbita odorifera نیز به این گیاه نسبت داده شده است. در مناطق گرم آمریکای لاتین توسط مردم کشت می گردد.
![خیار مَشک]()
خصوصیات - معرفی
خصوصیات ظاهری :
خیار مَشک گیاهی با رشد سریع می باشد. خزنده و ترد بوده و طول آن به 15 متر می رسد. این گیاه با چهار ریشه چسبنده به دیوار نیز می چسبد و بالا می رود. بوته ای بزرگ و کرکدار است. برگها گسترده و لوب دار است و گاهی به عرض 30 سانتی متر نیز می رسد. میوه ها بزرگ هستند و تا 60 سانتی متر امکان دارد طول داشته باشد.
میوه ها همچنین خوشمزه بوده و شیرین ، معطر ، نارنجی تا زرد هستند. این گیاه خزنده چند ساله و علفی است. میوه شبیه خیار می باشد. این میوه در شرایط مناسب خشک و آفتابی می تواند ماهها نگهداری شود.
![musk cucumber]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
شرایط گرمسیری
خاک مورد نیاز
غنی و زهکش دار
شرایط محیط رشد:
میوه ها برای رسیدن به دمای بالا نیاز دارند. این گیاه برای رشد بهتر به مکان هایی با زهکشی خوب نیازمند است. خاک های کمی اسیدی با مخلوط ماسه را نیز می پسندند. افزودن پرلیت یا کمپوست نیز کمک شایانی به رشد بهینه آن می کند. ساختن داربست برای کاشت و داشت آن موثر می باشد.
شرایط رشدی تقریبا همچون دیگر خانواده کدوئیان می باشد. آفتاب کامل باشد و آب بیش از حد ضرر می رساند. در گرما و رطوبت بالا می تواند رشد کند. گلهای نر و ماده هردو زرد هستند ام گلهای ماده کوچکتر می باشند. اگر بعنوان گیاه یکساله کشت گردند امکان دارند که گل و میوه بار نیاورند. گلها در آخر بهار تا اوایل تابستان ظاهر می گردند. آبدهی باید منظم باشد.
![Sicana odorifera]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:
میو های خام آن را برای ساخت ترشی جات استفاده می کنند. مردم مناطق بومی اعتقاد دارند که کاشت خیار مَشک در اطراف خانه سبب دور کردن حشرات موذی می گردد. این میوه عناصری همچون کلسیم ، آهن ، فسفر دارد. همچنین حاوی تیامین ، نیاسین ، چربی و آسکوربیک اسید می باشد.
ترکیبات آنتی اکسیدانتی نیز از ترکیبات این گیاه می باشد. آب میوه ی این میوه رنگ زرد تا نارنجی داشته و لذیذ است. در صنایع غذایی از آن در ساخت نوشابه ها و ژله ها استفاده زیادی می شود. این گیاه جاذب حشرات است. گلها معطر بوده و عطر ملایمی را در فضای سبز ایجاد می کنند.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - خیار مَشک]()
مقابله به آفات خیار مَشک
آفات رایج و نشانه‌ها
در کشت Sicana odorifera (خیار مَشک) آفات عمومی کدوییان دیده می‌شوند. شته‌ها (مانند Aphis gossypii) با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، چسبندگی (عسلک) و رشد کپک دوده‌ای می‌شوند. سفیدبالک‌ها و تریپس‌ها نیز می‌توانند ضعف عمومی، زردی و بدشکلی برگ ایجاد کنند. کنه تارتن دو نقطه‌ای در هوای گرم و خشک با لکه‌های ریز روشن و تارهای نازک روی برگ شناخته می‌شود. مگس‌های میوه گاهی با تخم‌ریزی در میوه موجب پوسیدگی و ریزش می‌شوند.
بیماری‌های مهم
سفیدک پودری (لکه‌های سفید آردی روی برگ) و سفیدک دروغین (لکه‌های زاویه‌دار زرد و پوشش خاکستری زیر برگ) از شایع‌ترین بیماری‌ها در کدوییان‌اند. پوسیدگی‌های طوقه و ریشه (مانند Pythium و Phytophthora) با پژمردگی ناگهانی و قهوه‌ای شدن طوقه همراه است. ویروس‌های رایج کدوییان مانند CMV/ZYMV می‌توانند موزاییک، کوتولگی و بدشکلی میوه ایجاد کنند و اغلب توسط شته منتقل می‌شوند.
روش‌های مدیریت و مقابله
پیشگیری پایه‌ای‌ترین راهکار است: گردش زراعی 2–3 ساله با غیرکدوییان، آبیاری قطره‌ای و پرهیز از خیس کردن برگ، تهویه و فاصله کشت مناسب. برای شته و سفیدبالک از کارت‌های زرد، حذف علف‌های هرز میزبان و رهاسازی دشمنان طبیعی (مانند کفشدوزک‌ها) استفاده کنید؛ در صورت شدت، صابون‌های حشره‌کش/روغن‌های معدنی کم‌خطر به‌کار ببرید. برای کنه، افزایش رطوبت نسبی و شست‌وشوی برگها و در صورت نیاز کنه‌کش‌های مجاز. برای سفیدک‌ها، حذف برگ‌های آلوده و کاربرد گوگرد یا قارچ‌کش‌های ثبت‌شده. در پوسیدگی‌های ریشه، زهکشی و ضدعفونی بستر و مدیریت آبیاری ضروری است. برای ویروس‌ها، کنترل ناقل‌ها و حذف بوته‌های شدیداً آلوده توصیه می‌شود.
![خیار مَشک]()
نحوه تکثیر خیار مَشک
نحوه تکثیر گیاه :
خیار مَشک از طریق بذر براحتی تکثیر می شوند. قبل از کاشت باید 24 ساعت در آب خیسانده شود. سپس با 50 درصد کمپوست و ماسه مخلوط شده و کاشته شود. جوانه زنی بذور 4 تا 6 هفته به طول می انجامد.
برای تکثیر از طریق رویشی می توان از قلمه های آن نیز بهره جست. اما روش بهتر کاشت بذر می باشد.
![musk cucumber]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کدوییان و جنس های آن