معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - آماریلیس پروانه ای

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/15
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - آماریلیس پروانه ای
آماریلیس پروانه‌ای (*Hippeastrum papilio*) یک گیاه پیازی زینتی از تیره نرگسیان است که به‌دلیل گل‌های درشت و راه‌راه سبز–سفید با رگه‌های ارغوانی (شبیه بال پروانه) شناخته می‌شود. اندام هوایی شامل برگ‌های نواری، براق و سبز تیره و ساقه گل‌دهنده توخالی است که معمولاً چند گل قیفی‌شکل تولید می‌کند.

این گیاه در نور زیادِ غیرمستقیم تا آفتاب ملایم صبح بهترین رشد و گل‌دهی را دارد. دمای مناسب رشد حدود 18 تا 26 درجه سانتی‌گراد است و در سرما حساس بوده و دماهای زیر 10 درجه می‌تواند آسیب‌زا باشد. رطوبت متوسط خانگی (حدود 40–60٪) مناسب است و گردش هوای ملایم برای پیشگیری از بیماری‌های قارچی توصیه می‌شود.

نام رایج جهانی آن معمولاً «Butterfly amaryllis» یا «Papilio hippeastrum» است؛ در ایران غالباً با نام «آماریلیس پروانه‌ای» (و گاهی به‌طور کلی «آماریلیس») شناخته می‌شود. کاربرد اصلی آن زینتی و تجاری در بازار گل و گیاهان آپارتمانی است و کاربرد دارویی یا صنعتی مشهور و رایجی برای آن گزارش نمی‌شود؛ همچنین مانند بسیاری از اعضای این تیره، خوراکی نیست و می‌تواند برای حیوانات خانگی تحریک‌کننده/سمّی باشد.

Nargil_Hippeastrum Papilio
نام علمي
Hippeastrum Papilio
نام لاتين
Butterfly Amaryllis
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

این گل زیبا که با نام آماریلیس پروانه ای در اغلب کشور ها شناخته میشود با ترکیب رنگی بسیار زیبا با پایه سبز و سفید و زرشکی، گونه ای از جنس Hippeastrum در خانواده Amaryllidaceae (نرگسیان) بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است و بیشتر در جنگل های استوایی سواحل اقیانوس اطلس در جنوب برزیل یافت میشود.

آماریلیس پروانه ای گونه ای حفاضت شده میباشد که توزیع آن در مناطق بومی خود در سالیان اخیر کاهش چشمگیری داشته است به طوریکه مساحت تحت پوشش آن از 476000 مایل مربع فقط به 38600 مایل مربع کاهش یافته و اغلب توسط مزارع نیشکر و قهوه و بعد از آن توسط شهرنشینی از بین رفته است. مساحت تحت پوشش در گذشته به اندازه مجموع ایالات تگزاس، لوئیزیانا، می سی سی پی، آلاباما و فلوریدا بوده است ولی اکنون جنگل باقی مانده کوچکتر از ایالت می سی سی پی است.

شکوفه آماریلیس پروانه ای در برزیل در ماه اکتبر که فصل بهار در نیمکره جنوبی است ظاهر میشود، اما در ایالات متحده و اروپا، ممکن است در هر زمان ولی اغلب در اواخر زمستان و اوایل بهار ظاهر شود.

آماریلیس پروانه ای

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه آماریلیس پروانه ای
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  آماریلیس پروانه ای
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  آماریلیس پروانه ای
27 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  آماریلیس پروانه ای
مخلوط خاک پیت ، خاک لوم و کمی ماسه

آماریلیس دارای برگ های باریک و بلند میباشد که طول آن به 3 فوت (0.9 متر) و عرض آن به 3 اینچ (7.5 سانتی متر) میتواند برسد.

شکوفه گل آماریلیس در گلخانه در اواخر زمستان تا اوایل بهار ظاهر میشود و گل بالغ تا 6 اینچ (15 سانتی متر) طول دارد.

Butterfly Amaryllis

شرایط محیط رشد

آماریلیس نیاز به آفتاب کامل با سایه جزئی دارد و خاک مرطوب و غنی شامل مخلوط خاک 2 قسمت پیت ، 2 قسمت خاک لوم و یک قسمت ماسه خاک مطلوب این گیاه است.

آماریلیس را پس از کاشت و در طول رشد به خوبی آبیاری نمایید و یک بار در ماه با کود با غلظت متوسط تغذیه نمایید.

Hippeastrum Papilio

مقابله به آفات آماریلیس پروانه ای


آفات رایج Hippeastrum papilio و کنترل آن‌ها

شایع‌ترین آفات آماریلیس پروانه‌ای شامل شته‌ها، تریپس و کنه تارتن هستند که با مکیدن شیره گیاه باعث بدشکلی برگ و گل، لکه‌های نقره‌ای و ضعف عمومی می‌شوند. ابتدا گیاه را ایزوله کرده و برگ‌ها (خصوصاً پشت برگ) را با آب ولرم بشویید. سپس هر ۵–۷ روز یک‌بار از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی (مثل روغن نیم) استفاده کنید. در آلودگی شدید، مصرف حشره‌کش‌های سیستمیک طبق برچسب می‌تواند لازم باشد.

برای جلوگیری از آفات، گردش هوای مناسب، حذف علف‌های هرز گلدان و بازبینی منظم جوانه‌ها و غلاف گل ضروری است. آبیاری بیش از حد و تغذیه نیتروژنی زیاد، گیاه را به آفت‌ها حساس‌تر می‌کند.


امراض مهم و روش‌های پیشگیری/درمان

پوسیدگی پیاز و ریشه (اغلب ناشی از قارچ‌ها/باکتری‌ها) با بوی نامطبوع، نرم‌شدن پیاز و زردی برگ دیده می‌شود. آبیاری را کاهش دهید، زهکشی را اصلاح کنید و بخش‌های پوسیده را با ابزار ضدعفونی‌شده جدا کنید؛ سپس پیاز را با قارچ‌کش مناسب ضدعفونی کرده و در بستر سبک و خشک‌تر بکارید.

بیماری لکه قرمز (Red blotch/leaf scorch) به صورت لکه‌های قرمز روی برگ و ساقه گل ظاهر می‌شود. برگ‌های آلوده را حذف کنید، از خیس‌ماندن برگ‌ها جلوگیری کرده و در صورت نیاز از قارچ‌کش‌های مسی/سیستمیک طبق دستور برچسب استفاده کنید. قرنطینه گیاهان جدید بهترین راه پیشگیری است.

آماریلیس پروانه ای

نحوه تکثیر آماریلیس پروانه ای

تکثیر آماریلیس از طریق تقسیم و یا کاشت دانه است. بذر تازه در 21 تا 30 روز بعد از کاشت، رشد خواهد کرد.


تولید مثل Hippeastrum papilio در طبیعت

Hippeastrum papilio در زیستگاه‌های طبیعی خود عمدتاً از طریق تولیدمثل جنسی ادامه نسل می‌دهد. گل‌ها با گرده‌افشانی (اغلب توسط حشرات جذب‌شونده به شهد و رنگ‌آمیزی گل) لقاح یافته و سپس کپسول بذری تشکیل می‌شود. بذرها پس از رسیدن، با باز شدن کپسول پراکنده شده و در بسترهای سبک و مرطوب جوانه می‌زنند؛ با این حال، گذار از نهال تا پیاز گل‌دهنده زمان‌بر است.


تکثیر در خانه: تقسیم پیاز و پاجوش

مطمئن‌ترین روش خانگی، جدا کردن پاجوش‌ها از کنار پیاز مادری است. هنگام تعویض گلدان، پاجوشی را جدا کنید که چند ریشه و بخشی از صفحه قاعده (Basal plate) داشته باشد؛ سپس در خاک بسیار زهکش‌دار بکارید و آبیاری را تا شروع رشد جدید کنترل‌شده نگه دارید.


تکثیر در خانه: پولک‌برداری و بذر

برای تکثیر بیشتر، می‌توان از پولک‌برداری (Scaling) استفاده کرد: پیاز سالم را به چند قطعه شامل پولک و بخش کوچکی از قاعده تقسیم کرده، در بستر استریل و کمی مرطوب نگه دارید تا پیازچه تشکیل شود. تکثیر از بذر نیز ممکن است، اما به دلیل تنوع ژنتیکی، نتیجه ممکن است دقیقاً مشابه گیاه مادر نباشد و رسیدن به گل‌دهی معمولاً چند سال طول می‌کشد.

Butterfly Amaryllis

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آماریلیس و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نرگسیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.21 از ۵، بر اساس 70 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

صدف رضایی 1393/07/17
با سلام
گلی که در آب و هوای مشهد در فضای سبز بشه استفاده کرد و زیبا هم باشد را ممنون میشم اگه معرفی کنین.
علی رضا نجفی 1393/02/02
پیاز یا بذر آماریلیس پروانه ای را چگونه می توانم تهیه کنم؟
کبری 1391/07/04
سلام لطفا یک گل زینتی برای داخل حیاط که در گلدان رشد کند ودرتمام فصول سال دوام بیاورد به من معرفی کنید
محمد حسین دهقانی 1391/07/17
با سلام وخسته نباشید از کجا میتوانم این پیاز را تهیه کنم ایا شما موجو دارید
محسن 1391/05/03
با سلام، ميشه بدونم اين گياه زيبا توي ايران هم هست يا نه؟ ممنون.

ثبت پرسش یا نظر جدید