این گیاه با نام علمی Heliconia caribaea و نام مرسوم (Caribbean Heliconia) که به فارسي هلیکونیا کارائیبی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Heliconiaceae بومي بومی منطقه کارائیب، بهویژه جزایر آنتیل، در جنگلهای بارانی گرمسیری و مناطق بسیار مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک غنی از مواد آلی، لومی و مرطوب با زهکشی مناسب، کمی اسیدی تا خنثی (حدود pH 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Heliconia caribaea
نام لاتين
Caribbean Heliconia
ردهبندی و ویژگیهای کلی
گیاه Heliconia caribaea (هلیکونیا کارائیبی) از خانواده Heliconiaceae و جنس Heliconia است. این خانواده در گذشته گاهی در کنار موزیان (Musaceae) قرار میگرفت، اما بر اساس ویژگیهای ریختشناسی و مولکولی به صورت خانوادهای مستقل شناخته میشود. هلیکونیاها گیاهانی علفی، چندساله و ریزومدار هستند که به واسطه براکتههای رنگین و گلآذینهای چشمگیر شهرت دارند. Heliconia caribaea یکی از درشتجثهترین گونههای این جنس است و میتواند بیش از ۴ متر ارتفاع بگیرد.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
زادگاه اصلی Heliconia caribaea نواحی گرمسیری کارائیب و بخشهایی از آمریکای مرکزی است. این گونه به طور طبیعی در جزایری مانند دومینیکا، گوادلوپ و مارتینیک و همچنین برخی مناطق ساحلی مرطوب میروید. زیستگاه معمول آن جنگلهای بارانی، حاشیه رودخانهها و دامنههای مرطوب است، جایی که خاک عمیق، غنی از مواد آلی و زهکشی مناسب فراهم باشد. این گیاه به نور فیلتر شده زیر سایه درختان بلند عادت دارد، اما در حاشیه جنگل نیز با نور بیشتر سازگار میشود.
تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی
Heliconia caribaea در سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی توسط گیاهشناسان اروپایی که فلور کارائیب را بررسی میکردند توصیف شد. برگها و گلآذینهای بزرگ و رنگین این گونه به سرعت توجه باغهای botanic و مجموعههای تحقیقاتی را جلب کرد. در مطالعات گردهافشانی، این هلیکونیا به عنوان مدلی برای بررسی همتکامل گیاهان و پرندگان شهدخوار، بهویژه مرغهای مگسخوار، به کار رفته است. از سوی دیگر، تنوع رنگ و شکل براکتهها در Heliconia caribaea و خویشاوندانش برای پژوهش در زمینه تکامل سازگاریهای زیباشناختی و بومشناسی تولیدمثل در گیاهان استوایی اهمیت ویژهای دارد.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای گیاه هلیکونیا کارائیبی
هلیکونیا کارائیبی گیاهی علفی، چندساله و ریزومدار است که ارتفاع آن معمولاً بین ۲ تا ۴ متر میرسد. اندامهای رویشی آن ظاهری شبیه موزهای زینتی دارند و تودهای انبوه و استوایی ایجاد میکنند.
ساقه و ریزوم
ساقههای هوایی در واقع ساقه کاذب هستند که از غلاف فشرده برگها تشکیل شدهاند و قطری نسبتاً ضخیم و استوانهای دارند. رنگ ساقهها سبز روشن تا سبز مایل به زرد است و در پایه به ریزومهای زیرزمینی گوشتی و متورم متصل میشوند که ذخیرهگاه مواد غذایی و عامل گسترش توده گیاه در خاک هستند.
برگها
برگها بزرگ، کشیده و بیضی–مستطیلی با طولی حدود ۳۰ تا ۹۰ سانتیمتر و عرض ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر هستند. پهنک برگ نازک تا نسبتاً چرمی و به رنگ سبز براق است و رگبرگ میانی ضخیم و برجستهای دارد. حاشیه برگها صاف و نوک آنها تیز یا کمی کشیده است؛ سطح زیرین ممکن است کمی کمرنگتر باشد.
آزین و گلآذین
مشخصه بارز هلیکونیا کارائیبی گلآذینهای خوشهای–خوابیده یا ایستاده آن است که از براکتههای (قاشقکها) رنگین تشکیل شدهاند. براکتهها معمولاً قرمز درخشان، قرمز–نارنجی یا گاه مایل به زرد بوده و شکل قایقی یا منقاری دارند و روی محور ضخیم گلآذین به صورت متناوب قرار میگیرند.
گلها و رنگها
گلهای حقیقی کوچک، لولهای و معمولاً زرد تا سبز مایل به کرم هستند که درون براکتهها پنهان میشوند. کنتراست رنگی میان براکتههای قرمز و گلهای زرد، جلوهای بسیار زینتی به گیاه میدهد. کاسه و جام گل باریک و لولهای بوده و گلها برای جذب پرندگان گردهافشان بهویژه مرغ مگسخوار سازگار شدهاند.
شرایط نگهداری هلیکونیا کارائیبی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک غنی از مواد آلی، لومی و مرطوب با زهکشی مناسب، کمی اسیدی تا خنثی (حدود pH 5.5 تا 7)
|
دمای مناسب برای رشد هلیکونیا کارائیبی
هلیکونیا کارائیبی گیاهی گرمسیری است و در دمای ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. این گیاه به سرما حساس است و دماهای کمتر از ۱۵ درجه میتواند رشد آن را متوقف کرده و به ریشهها آسیب بزند. در مناطق سرد، نگهداری در گلخانه یا فضای داخلی گرم توصیه میشود.
رطوبت و آبیاری
رطوبت بالای هوا (حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد) برای این گیاه ایدهآل است. خشکی طولانیمدت سبب سوختگی حاشیه برگها میشود. خاک باید همیشه کمی مرطوب باشد اما غرقاب نشود. آبیاری عمیق و منظم، بهخصوص در فصل رشد، توصیه میشود و در زمستان میتوان دفعات آبیاری را کاهش داد.
نور و محل استقرار
هلیکونیا کارائیبی به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. قرارگیری در نور فیلترشده یا نیمسایه روشن، بهترین شرایط نوری برای این گیاه است. نور مستقیم و شدید ظهر میتواند موجب لکههای سوخته روی برگها شود، درحالیکه کمبود نور، طولی شدن ساقهها و کاهش گلدهی را به همراه دارد.
خاک، زهکشی و تغذیه
خاک سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی عالی برای رشد سالم این گیاه ضروری است. مخلوطی از خاک باغچه، پیتماس یا کوکوپیت و پرلیت، بستری مناسب ایجاد میکند. خاک باتلاقی و سنگین رسی، خطر پوسیدگی ریشه را افزایش میدهد. استفاده از کود کامل محلول در آب، با غلظت کم و بهصورت منظم در فصل رشد، به حفظ شادابی برگها و افزایش گلدهی کمک میکند.
تهویه و شرایط محیطی
تهویه ملایم و جریان هوای یکنواخت، بدون باد سرد مستقیم، برای جلوگیری از بیماریهای قارچی مفید است. ترکیب گرما، رطوبت بالا، نور کافی و خاک با زهکشی مناسب، کلید موفقیت در پرورش هلیکونیا کارائیبی است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :