دانستنیهای علمی
ردهبندی و ویژگیهای گیاهشناسی
گازمانیا وِلا (Guzmania ‘Vella’) از تیرهٔ Bromeliaceae و زیرتیرهٔ Tillandsioideae است و در گروه گیاهان تکلپهای قرار میگیرد. این گیاه در اصل یک رقم (کولتِیوار) زینتی درونجنسی از جنس Guzmania است و در منابع بهعنوان هیبرید با گلآذین خوشهای رنگین معرفی میشود. برگها روزِت، باریک و چرمیاند و خصوصیت «تانکی» بسیاری از بروملیادها را حفظ کردهاند.
منطقه بومی و زیستگاه اجدادی
اگرچه خود رقم Guzmania ‘Vella’ در گلخانهها و برنامههای اصلاح نباتات ایجاد شده است، اجداد وحشی آن بومی جنگلهای بارانی گرمسیری آمریکای مرکزی و شمال آمریکای جنوبی هستند. این گیاهان غالباً بهصورت اپیفیت روی تنه و شاخهٔ درختان، در لایه زیرین تا میانی جنگلهای مهآلود، با نور فیلترشده و رطوبت نسبی بالا رشد میکنند.
تاریخچه کشف و اصلاح
جنس Guzmania در سدهٔ هجدهم میلادی و بهافتخار داروساز و گیاهشناس اسپانیایی «آنستازی گوسمان» نامگذاری شد. ارقام زینتی نوینی مانند ‘Vella’ در سدهٔ بیستم و بیستویکم، از طریق دورگگیری کنترلشده و انتخاب عملکرد گلآذین بادوام و رنگهای درخشان توسعه یافتهاند. این رقم بهویژه در صنعت گل و گیاه آپارتمانی اروپا و آسیا رواج یافته است.
![گازمانیا وِلا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
18 تا 26 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک هایی با بافت سبک
|
گیاه "گازمانیا وِلا" یکی از گیاهان زینتی جنس گازمانیا و از خانواده آناناس (Bromeliaceae) می باشد. این گیاه چند ساله بوده و ارتفاع آن به حدود 30 تا 40 سانتیمتر می رسد.
برگ های این گیاه زبانی شکل، بلند و نوک تیز، با ظاهری چرمی و براق، ابتدا به رنگ سبز روشن هستند که با بلوغ گیاه به رنگ سبز تیره در می آیند و بر سر گلدان چتر می زنند. گل ها که بر گیاه بالغ ۳-۴ ساله می روید، بیشتر به رنگ قرمز آتشین و کمتر زرد و صورتی درخشان است و از برگه های متعددی تشکیل شده که لایه لایه بر روی هم از پوششی فنجانی شکل بیرون می آیند. لایه های این گل یا درست تر است بگوییم گل واره – زیرا گل حقیقی گازمانیا در دل آن، به رنگ سفید و بسیار ریز می روید- ابتدا به رنگ سبز تیره اند و به تدریج به رنگ زرد در می آیند. با گذشت زمان و قد کشیدن این لایه ها از پوشش فنجانی شکل، رنگ آنها به قرمز روشن با ته رنگ نارنجی و یا نارنجی تغییر می یابد.
![Guzmania]()
شرایط محیط رشد
به آبیاری در حد متوسط نیاز دارد و تابستان ها بهتر است بطور منظم مه پاشی شود و در معرض رطوبت قرار بگیرد. هر ۳ الی ۴ هفته برای جلوگیری از پوسیدگی، آب آن را عوض کنید. به غیر از زمان گلدهی، فنجان گیاه باید با آب باران یا آبی سبک پر شود. با انجام این کار در زمان گلدهی عمر گل کم می شود. این آب باید هر ۴-۳ هفته برای جلوگیری از پوسیدگی عوض شود.
به مکانی پر نور، به دور از نور مستقیم آفتاب احتیاج دارد. در صورتی که نور کم باشد، گیاه هیچ وقت گل نمی دهد.
دمای بالاتر از ۱۸ درجه با رطوبت بالا مناسب این گیاه است. بهتر است برای حفظ رطوبت، در زیر گلدانی این گیاه سنگریزه ریخت و در آن به ارتفاع کمتر از سنگریزه ها آب ریخت و همچنین گیاه را هر روز مه پاشی کرد.
![Guzmania Vella]()
مقابله به آفات گازمانیا وِلا
آفات رایج در Guzmania Vella و نشانهها
گازمانیا وِلا بیشتر در فضای داخلی با شپشک آردآلود (تودههای پنبهای در زاویه برگها)، شپشک سپردار (برآمدگیهای قهوهای روی برگ و ساقه) و کنه تارتن (ریزلکههای زرد و تار نازک در خشکی هوا) درگیر میشود. تریپس نیز میتواند باعث نقرهای شدن سطح برگ و بدشکلی رشد جدید شود.
روشهای کنترل آفات
ابتدا گیاه را قرنطینه کرده و برگها را با دستمال مرطوب تمیز کنید. برای شپشکها، پنبه آغشته به الکل 70٪ را بهصورت موضعی استفاده کنید و 7–10 روز بعد تکرار نمایید. در آلودگی متوسط، محلول صابون حشرهکش یا روغن نیم را روی دو طرف برگها اسپری کنید. برای کنه تارتن، افزایش رطوبت و دوش ولرم برگها مؤثر است؛ در موارد شدید از کنهکشهای مجاز طبق برچسب استفاده شود.
امراض مهم و پیشگیری
شایعترین بیماریها پوسیدگی طوقه و ریشه (بهعلت آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) و پوسیدگی قیفی/مرکزی در روزت است. برگهای بدبو و نرم را حذف کنید، آبیاری را کاهش دهید و از بستر سبک با زهکشی عالی استفاده نمایید. هرگز آب را برای مدت طولانی در قیف مرکزی راکد نگه ندارید و ابزار هرس را ضدعفونی کنید. در صورت گسترش پوسیدگی، قارچکشهای سیستمیک مجاز طبق دستور مصرف کمککنندهاند.
![گازمانیا وِلا]()
نحوه تکثیر گازمانیا وِلا
این گیاه یک گیاه Monocarpic است که در طول حیات خود یک بار گل و میوه می دهد. گیاه بالغ پس از گلدهی به آرامی رو به خشکی و زوال می رود اما گیاهان کوچکی از پای گیاه رشد کرده، که می توان آن ها را وقتی به ارتفاع ۸ سانتیمتر رسید به گلدان های دیگر انتقال داد. این گیاهان کوچک را در حد متوسطی آب دهید و در محلی روشن قرار دهید. در طول چندسال بالغ شده و به گلدهی می رسند.